در شرايطى كه فلسطينى ها با حكم محكوميت اسرائيل در ديوان داورى لاهه به دليل احداث غيرقانونى و اخلاقى ديوار حايل در موقعيتى برتر قرار گرفته و حمايت گسترده جهانى را همراه خود احساس مى كردند، نوار غزه شاهد بلوا و آشوب ميان فلسطينى ها بوده است.
موج آدم ربايى و گروگانگيرى و خشونت، صحنه هاى هولناكى را در غزه به نمايش گذاشت. شبه نظاميان گردانهاى شهداى الاقصى از جنبش فتح به رهبرى «ياسر عرفات» رئيس تشكيلات خودگردان فلسطين با ربودن «غازى الجبالى» رئيس پليس غزه كه گفته مى شود به فساد مالى و اخلاقى متهم است و تنى چند از اتباع غير نظامى خارجى (فرانسوى)، اعتراض خشم آلود خود را نسبت به سهل انگارى عرفات در انجام اصلاحات در ساختارهاى ادارى و تشكيلاتى فلسطين به شديدترين شكل نشان دادند. دو بار تسليم شدن عرفات به خواست مخالفان براى تغيير پليس غزه كه سرانجام با تعديل شبكه هاى امنيتى از ۱۲ به ۳ شبكه همراه شده است، فشار مخالفان مسلح را نشان مى دهد.
درخواست استعفاى «احمد قريع» نخست وزير تشكيلات خودگردان فلسطين و همچنين انصراف دولت مصر از همكارى با فلسطينى ها در امر برقرارى امنيت در غزه پس از اجرايى شدن طرح «آريل شارون» از جمله تبعات حوادث روزهاى اخير در غزه بوده است. برخى محافل فلسطينى با اشاره به سرسختى عرفات در برابر ضرورت اجراى اصلاحات در ساختارهاى ادارى و مالى تشكيلات خودگردان فلسطين حوادث غزه و عمليات آدم ربايى و تظاهرات خشونت بار شبه نظاميان فتح را به نوعى قابل پيش بينى مى دانسته اند. با اين حال، تحولات روزهاى اخير در سرزمين هاى اشغالى حاكى از آن است كه ابوعمار (ياسر عرفات) روزهاى سخت و تعيين كننده اى را در سال هايى كه سالخوردگى را تجربه مى كند، پيش رو دارد. برخى منتقدان عرفات عقيده دارند ابوعمار عليرغم چهره كاريزماتيك نزد مردم فلسطين، در سال هاى پيرى عمر خود،نتوانسته تكليف خود را درباره آنكه همچنان چريكى پير اهداف آرمانخواهانه و رويايى خود را دنبال كند و يا اينكه به عنوان رئيس تشكيلات فلسطينى در پى نهادينه سازى جريان هاى فلسطينى باشد، روشن كند. اگرچه برخى ديگر از محافل فلسطينى و غيرفلسطينى معلق ماندن ياسر عرفات در اين دو چهره را يك بازى سياسى از سوى چريك پير توصيف مى كنند. اما نقش آفرينى ابوعمار در اين بازى دوگانه را بسيارى از تحليلگران پرهزينه ارزيابى مى كنند. چندى پيش، برخى محافل فلسطينى و مصرى از عرفات خواستند تا نقشى چون «نلسون ماندلا» شخصيت شبه افسانه اى آفريقاى جنوبى ايفا كند و با كناره گيرى از قدرت به وى عنوان قهرمانى ملى اعطا شود. ناظران سياسى عقيده دارند لجاجت ابوعمار در از دست دادن قدرت و شيرازه امور در تشكيلات خودگردان و احياناً برنتابيدن مسأله جانشينى موجب آن شده است كه وضعيت داخلى فلسطينى ها، شرايط رو به ناهنجارى پيدا كند. بازگشت نسل اول رهبران فلسطينى ها از تبعيد و حضور در ساختار تشكيلات خودگردان خيلى سريع فلسطينى ها را از رويايى اوليه كه بهشت برينى را براى خود متصور شده بودند، خارج كرد. نسل جديد فلسطينى ها در شرايط سخت و طاقت فرساى سرزمين هاى اشغالى كه خشونت و ترور اسرائيلى و فساد برخى مسؤولان فلسطينى را در ۱۰ سال گذشته تجربه كرده، بيش از همه به لوله هاى مسلسل اميد بسته است. با اين اوصاف، ابوعمار كه توانسته است با متصل كردن اين دو نسل در معركه هاى داخلى فلسطينى ها، آرامش برقرار كند، در شرايط خطرناك كنونى موقعيت سخت پيش روى دارد. اگرچه بسيارى بر اين باورند كه چريك پير هر چه سريع تر گزينه مطلوب خود را انتخاب كند، در ماندگارى خود نزد اذهان ملت فلسطين موفق تر خواهد بود.

• جلال برزگر

كش و قوس هاى طولانى بالاخره به سرآمد وزمان اولين سفر«رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه به ايران فرا رسيد؛ حال قرار است كه اردوغان امشب وارد تهران شود.
نماينده ارشد دولت همسايه شمال غربى قطعاً با «خوش گلدين» و «مرحبا» ى گرم مسؤولين ايرانى مواجه خواهد بود، چراكه مقطع زمانى اين سفر، شرايط حساس منطقه اى و نيز مسائل مهم دوجانبه كه در دستور كار دول همسايه و تاريخى ايران و تركيه قرار دارد براهميت اين سفر افزوده است.
نوع ويژه روابط ايران وتركيه (على رغم شاخص هاى بالاى آمار دربخش تجارى) از ديرباز در هاله اى از احتياط قرار داشته،در سال هاى اخير به واسطه اعمال فشار قدرت هاى بين المللى مثل آمريكا كه با طرح و انتظارات زياد به منطقه آمده است، بر اين احتياط تاريخى افزوده شده وسايه آن بر سر روابط دو طرف و حتى سفر اردوغان به ايران گسترده شد، به طورى كه على رغم تمايل دوكشور اين سفر برنامه ريزى شده چندبار تحت تأثير قرار گرفت؛ شايد از اين رو بود كه اردوغان يك بار براى گفت وگو با مسؤولين عالى ايران تامرز بازرگان هم آمد، اما وارد ايران نشد. لابى صهيونيسم نيز براى ممانعت از انجام اين سفر فعال بود، بررسى مطبوعات تركيه طى مدتى كه دولت اسلام گرا و اصلاح طلب به سبك تركيه اى اردوغان روى كارآمده است، نشان از آن دارد كه تلاش زيادى صرف دامن زدن به بدبينى نسبت به گسترش روابط با ايران و نيز سفر نخست وزير به تهران صورت گرفته است. بنا به اظهار منابع آگاه، مقامات آمريكا، حتى پرداخت برخى تسهيلات و وامها به دولت تركيه را منوط به قرار گرفتن سياست تركيه نسبت به ايران درچارچوب سياست آمريكا اعلام كرده اند.
در كنار اينها، اما الزامات همسايگى وتوجه به منافع ملى دو طرف و نيز روى كار بودن دو دولت كه هر يك با قرائت و نگاه خاص خود روشى اصلاحى را پيشه ساخته بودند، موجب شكل گيرى يك اراده سياسى متمايل به افزايش سطح روابط نزد ايران وتركيه شده است، مقامات سياسى ايران وتركيه پيش از اين در رفت و آمدها و ديدارهاى مكرر به رايزنى درباره ضرورت ها وچالش هاى پيش روى تقويت همگرايى بيشتر پرداخته بودندواين در حالى بودكه عمق مناسبات فرهنگى ، اجتماعى ومذهبى دو ملت همسايه باعث اوج گيرى هرچه بيشتر شاخص هاى تجارى ميان دو كشور شده ونگاه مسؤولان ايران و تركيه را به سوى خود جلب كرده بود. حالا، آنها در اين انديشه اند كه چگونه از پتانسيل هاى موجود براى غلبه بر موانع پيش رو بهره ببرند و در ابعاد سياسى، امنيتى، فرهنگى و نيز همكاريهاى دو جانبه اقتصادى، به روابط خودعمق ببخشند؟
سفر نخست وزير تركيه به ايران چه آن گونه كه اعلام شده است، دو روزه باشد يا به مدت آن اضافه شود، به هر حال، در برگيرنده تمامى اين موضوعات خواهد بود؛ از رايزنى و تبادل نظر درباره مهمترين مسائل منطقه شامل عراق و فلسطين گرفته تا امضاى سند امنيتى دوجانبه بين ايران وتركيه و نيز تبادل نظر به منظور دسترسى به توافق درباره مسائلى چون خريد گاز تركيه از ايران و رفع موانع به وجود آمده بر سر فعاليت برخى شركت هاى دو طرف مانند شركت فرودگاه ساز تركيه اى«تاو» در ايران و همچنين زمينه سازى براى مشاركت بيشتر شركت هاى دوطرف در پروژه هاى مختلف يكديگر از جمله موضوعات و موارد موردتوجه در مذاكرات اين سفر خواهند بود.
مذاكرات تهران به منزله نشست دو قدرت منطقه اى، از جميع جهات، براى ناظران بين المللى حائز اهميت خواهد بود، در كنار آمريكا واسرائيل و كشورهاى منطقه، حتى روس ها اين مذاكرات را به دقت تعقيب خواهندكرد؛ مذاكراتى كه بخشى از آن به بحث انرژى در منطقه و نيز ترتيبات امنيتى منطقه ناحيه قفقازارتباط دارد.
به لحاظ مسائل سياسى و امنيتى ايران و تركيه، اگر در زمان فروپاشى اتحاد شوروى سابق، خود را در يك رقابت منطقه اى ديدند، حالا موضوع عراق اتفاقاً از جمله دغدغه هاى مشترك بوده وتبديل به يكى از عوامل ايجاد همگرايى ميان آنها شده است.
وخامت اوضاع در سرزمين هاى اشغالى و سياست مشت آهنين «آريل شارون» با مخالفت هاى جدى دولت تركيه مواجه شد، و سياست هاى كردى اسرائيل در منطقه اسباب نگرانى ترك ها را فراهم آورده است، اين دسته از عوامل فصلى تازه و نسبتاً سرد را در روابط تركيه با اسرائيل موجب شده است، و در وراى همه اينها برنامه هاى آمريكا براى منطقه خاورميانه ودغدغه هاى دو دولت و قدرت منطقه، يعنى ايران و تركيه از اين بابت قرار دارد كه اتفاقاً هر يك، به نوعى، در پى تبديل تهديدها به فرصت مى باشند، يكى بدون رابطه رسمى با آمريكا و ديگرى ضمن برخوردارى از چنين رابطه اى، اين دو قدرت منطقه برعكس بسيارى از كشورهاى عربى اتفاقاً رفرم و اصلاحات را در منطقه اجتناب ناپذير دانسته و هر يك با اتكا به الگوهايى از دموكراسى بومى خود بر لزوم درونى و بومى بودن تغييرات و رفرم ها در منطقه تأكيد دارند وهر دو از نتايج غيرقابل پيش بينى فشارهاى خارجى بدين منظور ابراز نگرانى مى كنند.
سفر اردوغان به تهران، بى شك، سفرى تشريفاتى نيست وموضوعات مهمى از مسائل منطقه تا روابط دوجانبه را در بر مى گيرد، اما قطع به يقين، اهميت اولى اين سفر ايجادنقطه عطفى در مناسباتى تاريخى است كه على رغم وسعت سطح، ركن ركين تاريخى آن از ۴۰۰ سال پيش تاكنون سوء ظن وسوء تفاهم بوده است ؛ سوء ظنى كه از طرف قدرت هاى بين المللى بى وقفه ، دامن زده شده است.
بايد گفت كه ديدگاه سنتى در دوطرف درمقابل ايده هاى نوگرا متمايل به نزديكى بيشتر، مقاومت دارد. ولى سرانجام، اين نوگراها هستند كه به هرترتيب، فضايى براى خود دست و پامى كنند و با استعانت از روحيه اصلاح گرى دو دولت روى كار آمده درايران و تركيه، اراده اى سياسى براى گسترش روابط را موجب مى شوند. ضرورت ها و الزامات منطقه اى در شكل گيرى اين اراده از نقش به سزايى برخوردارند.
دولت روى كارآمده درتركيه ضمن تفاوت هاى بارز با الگوى ايرانى دولت اسلامى، داعيه اسلام گرايى و نوانديشى دارد، اين داعيه كه اتفاقاً از جانب آمريكا هم به عنوان الگويى از اسلام ليبرال و سازگار با معيارهاى غرب موردتشويق است، ازسوى ديگر موجب توجه بيشتر ترك ها به الگوهاى بومى و منطقه اى نيز شده است.
هنوز بسيارى به خاطر دارند كه پارلمان تركيه، لايحه عبور نيروهاى آمريكا ازتركيه به عراق را درجريان جنگ عراق تصويب نكرد و اكنون تركيه به رغم ارتباط با آمريكا توجه خود به همسايه مهم شرقى يعنى ايران را هم به منصه ظهور رسانده است.
هرچندكماكان دو مانع عمده توجه تازه ايران و تركيه به يكديگر و اراده سياسى دولتمردان تهران و آنكارا دراين زمينه را به چالش كشيده است. يكى از اين موانع، نيروهاى سنتى درتركيه و ايران هستند كه به تاريخ پرازسوءتفاهم خوگرفته اند و ديگرى، قدرت هاى خارجى كه به هرحال از ديرباز تا امروز خواهان تعميق و ساختارى شدن رابطه ايران و تركيه نبوده اند. با اين اوصاف با تحولات اخير، زنگ ها درخاورميانه براى تغيير و تحولاتى بزرگ كه آمريكا نويد آن را مى دهد، به صدا درآمده است. ايران و تركيه دوقدرت مدعى منطقه حتى درزمينه الگوشدن براى تغيير و تحولات منطقه، خود را حايز شرايط مى دانند. تأثيرى كه آنها از وضع عراق و منطقه مى گيرند و پتانسيل هاى موجودى كه خود مى توانند عرضه كننده آن درمنطقه باشند، ازجمله موارد موردگفت وگو در سفر اردوغان به تهران خواهدبود.
> نگاه جديد به مسأله كردها
تجربه ناموفق صدام حسين در سركوب كردهاى عراقى از يك سو وفرسايشى شدن مشكلات دولت هاى تركيه با كردهاى اين كشور دركنار نوعى از سازمان يافتن رابطه اكراد ايرانى با دولت مركزى و همچنين واقعيت تشكيل دولت اقليم كردى در عراق امروز در قالب فدراليسم، مقامات ترك را به نگاه جديدى نسبت به اكراد رهنمون شده است.

• ادامه در صفحه ويژه ۲

سفر «رجب طيب اردوغان» نخست وزير تركيه به تهران كه امروز (سه شنبه) آغاز مى شود، از اهميت ويژه اى برخوردار است. در ارتباط با دلايل و پيامدهاى سفر اردوغان به ايران با دكتر «اسدالله اطهرى» گفت وگويى را انجام داده ايم كه متن آن در پى مى آيد:
\ با شدت گرفتن تنش بين ايران و آمريكا،« رجب طيب اردوغان» چندبار سفر خود به ايران را به تعويق انداخت. چه ملاحظاتى در وراى اين اقدام نخست وزير تركيه قرار داشت؟
> به طور كلى، عامل و وزنه سنگين ايالات متحده، متغيرى است كه به روابط ايران و تركيه شكل مى دهد، ولى اگر استدلال شما كاملاً درست باشد، بايد با مخدوش شدن روابط تركيه باايالات متحده واسرائيل، اين سفر پيش از اين صورت مى گرفت. در حالى كه چنين سفرى، چندان تحت تأثير اين ملاحظات نبود.
\ شما بر پيچيدگى چنين سفرى تأكيد داريد؟
> بله؛ مقامات تركيه بر اين باورند كه عقلانى رفتار مى كنند.
\ نداشتن روابط گسترده و دوستانه دوكشور، چه زيانهايى را متوجه آنها خواهد كرد؟
> دوكشور همسايه در حلقه اول امنيتى يكديگر قرار دارند. بنابراين بايد به شكل طبيعى روابط خود را با همديگر گسترش دهند، وگرنه تحولات يك كشور در زمينه هاى اقتصادى، سياسى، امنيتى، فرهنگى و اجتماعى به سرعت دركشور ديگر تأثير خواهد گذاشت.
\ چرا روابط دو كشور ، چندان گسترش نداشته است؟
> تركيه تاكنون خود را خاورميانه اى تعريف نكرده است و عمده تفكرات تركها در چارچوب هاى اروپا وغرب قرار مى گيرد. از سوى ديگر، روابط ايران با تركيه از سوى جامعه مدنى مانند احزاب و نهادهاى مدنى صورت نمى گيرد. روابط كشور ما با تركيه عمدتآً معاشرت دولتى هست تاميان ملتى و در سطح نهادهاى مدنى.
در روابط تركيه با اسرائيل، هم نظاميان و دولتى ها و هم گروههاى تجارى و اقتصادى ترك فعال هستند. البته در حال حاضر، تركيه سومين سرمايه گذار در ايران هست، ولى يكسرى مشكلات در زمينه امنيتى واختلافاتى راجع به خط لوله گاز وفعاليت شركت تركيه اى «تاو» در ايران تا حدى مانع گسترش روابط ما با آنها شده است.
\ اين مشكلات قابل رفع نيست؟
> قابل رفع هست، ولى در ايران، بخش خصوصى قدرتمند وجود دارد. تركيه هم بايد به اين نتيجه برسد كه ورودش به اتحاديه اروپا و غرب نبايد به روابط اقتصادى با منطقه و يا اكو ضربه بزند.
\ در مجموع، چه مسائلى منجر به تعويق سفر نخست وزير تركيه به ايران مى شد؟
>مسأله روابط دو كشور ايران وتركيه را بايد در چند سطح مانند دستور كارها، جنبه هاى امنيتى در خصوص پ.ك.ك و گروههاى جانشينى كردهاى تركيه، در رابطه باموضوع عراق ومسائل جزئى تر مثل فعاليت شركت تاو بررسى كرد.
البته در يك اقدام كم نظير، نخست وزير تركيه شخصاً رئيس كميسيون همكارى و اقتصادى ايران وتركيه است.
\ در اين چند بار گفته مى شد كه اردوغان بعداز سفر به آمريكا به ايران خواهد آمد...
> چنين سفرى بايد با در نظر گرفتن معادلات بين المللى، منطقه اى و معادلات نيروهاى سياسى و احزاب داخل كشور تركيه صورت گيرد.به طور مسلم، عامل نظام بين الملل در روابط دوجانبه تأثير مى گذارد و اين از پيچيدگى هاى دنياى امروز است. اصولاً سفر در زمانى انجام مى گيرد كه فايده آن بر هزينه اش بچربد.
به هر حال، آمريكابا ليستى كه تهيه كرده بود، تلاش نمود كه هزينه كشورهايى را كه با ايران در ارتباط هستند، افزايش دهد. تركها هم تا امتيازات زيادى از ما نگيرند، با ما وارد معامله نمى شوند.
\ به نظرمى رسد كه موضوع عراق و چالشهاى آن تاحدى روابط تركيه باكشور ما را گسترش داد...
> ايران از سال ۱۳۷۴مذاكراتى را با سوريه و تركيه در ارتباط با حفظ تماميت ارضى عراق و قوم كرد انجام داده است اما از آنجا كه كردها اساساً ايرانى هستند، دغدغه ما ازنظر وزن، اهميت و شدت دقيقاً مانند دغدغه هاى تركها نيست.
البته دو كشور ايران و تركيه درزمينه سيستم حكومتى عراق و يا حكومت اكثريت در آنجا اختلاف نظر دارند و تركيه هم سعى در تقويت تركمان هاى عراق دارد.
\ روابط در سطح جامعه مدنى بين دوكشور تا چه حد پيشرفت داشته است.
> به عنوان مثال، حزب مشاركت تلاش كرد كه نمايندگان حزب «مام ميهن» تركيه را دعوت كند كه در هفتمين كنگره سراسرى اين حزب به ايران بيايند، ولى ظاهراً موفق نشده است.
احزاب ايران هم تفكر منطقه اى و بين المللى و دانشكده هاى خاص خود را ندارند. سيستم حزبى دركشور ما تعليم نيافته است و احزاب به صورت قبيله اى و محلى عمل مى كنند و ديدگاهى شبيه دولتى ها دارند.
\ دوكشور به عنوان اعضاى سازمان كنفرانس اسلامى (OIC)'، دى هشت و اكو چگونه امكان تعميق روابط را خواهندداشت؟
> تعميق روابط دوكشور به تصميم و اراده مقامات دوكشور بستگى دارد البته به عنوان نمونه عرض كنم كه تركيه در لابى با ايران، دبيركلى سازمان كنفرانس اسلامى را به دست آورد، ولى درمجموع، تركها سياست ائتلاف و اتحاد با غرب را درپيش گرفته اند و درپى جذب تكنولوژى و سرمايه غربى هستند، ولى ما ازتك قطب فاصله مى گيريم و خواهان يك نظم چندقطبى هستيم. آنها رئاليستى به معادلات جهانى نگاه مى كنند و ما ايده آليستى و آنها تاحدى از تنش به وجود آمده بين ايالات متحده و ايران به نفع خوداستفاده مى كنند.
\ جدا از بحث اراده، تعميق روابط به چه مبناى بنيادى ديگرى نيازدارد؟
> تعميق روابط به برنامه ريزى هم نيازدارد. ديپلماسى فقط در رفت و آمد و سفر خلاصه نمى شود. سياست خارجى پشتوانه نظرى مى خواهد و از اين رو، براى مثال تركها با جلب نظر آمريكا موفق شدند كه جورج بوش دراجلاس اخير ناتو در استانبول اعلام كند كه اتحاديه اروپا بايد تركيه را به عنوان عضو بپذيرد.
\ چرا دروضعيت كنونى، اردوغان تصميم به سفرگرفته است و چه دليلى توجيه كننده فايده بر هزينه در اين سفر هست؟
> آنها به طور رسمى گسترش روابط در زمينه هاى تجارى و اقتصادى را مطرح كرده اند، ولى ما مى توانيم زمينه هاى ديگرى همچون امنيتى و انرژى و فعاليت شركتهاى سرمايه گذار را در دستوركار قراردهيم.
\ چشم انداز روابط دوكشور را چطورمى بينيد؟
> درچندسال اخير، مرزهاى تركيه و ايران، مرزهاى امن و دوستى بوده است و امكان گسترش روابط دوكشور وجوددارد. حتى تركيه مى تواند عامل انتقال گاز ما به اروپا باشد.
\ آيا افق اين سفر مانند سفرهاى پيشين دچار افول نخواهدشد؟
> گسترش روابط دوكشور به اراده مقامات دوكشور و پيگيرى نهادها و كميته هاى مربوطه درهردوكشور بستگى دارد.
تركيه ازجايگاه واقعى ايران درزمينه هايى همچون ژئوپلتيك، حمل و نقل و سرمايه واقف هست و ايران هم از جايگاه تركيه مطلع هست. البته وجود اختلافات تاحدودى طبيعى به نظرمى رسد، ولى آنچه كه اهميت دارد، اين است كه نهادهاى دوكشور به حل و فصل منازعه كمك كنند تا مسائل به تعارض كشيده نشود.
\ صادرات خدمات و كالاهاى غيرنفتى ما حدود ۵ميليارددلار يعنى تقريباً يك دهم صادرات تركيه دراين زمينه هست. آيا امكان برقرارى تعادل به نفع كشور ما هم وجوددارد؟
> عمده خدمات و كالاهاى توليدى ما نفت و گاز و محصولاتى شيك مثل خاويارهست.
متأسفانه اقتصادكشور ما و تركيه مكمل همديگر نيستند. زمانى هم كه ترازتجارى دوكشور به علت صدور گازايران به تركيه به نفع ما تغييرپيداكرد، تركها مطالعات زيادى را انجام دادند. الآن ما نيز درموقعيت كنونى نياز به انجام چنين مطالعاتى داريم.
\ معناى اين سخن اين است كه در بعد اقتصادى، امكان تعميق سريع روابط وجودندارد؟
> در بعد اقتصادى ممكن است كه روابط دوكشور فقط اندكى توسعه پيداكند.
\ به نظرشما، چه ضرورتهايى را براى گسترش روابط دوكشور مى توان تعريف كرد؟
> به نظرمن، كشورما مى تواند با تركيه، ائتلاف سياسى، اقتصادى وامنيتى داشته باشد.
اين اعتقادوجوددارد كه اسرائيلى ها ازطريق تركها مى توانند ضربات امنيتى به ايران واردكنند، ولى درنهايت، گسترش روابط دوكشور ايران و تركيه به برنامه ريزى و اراده هردوسوى اين معادله بستگى دارد.
البته سفير جديد تركيه در ايران كه تجربه حضور در يونسكو را دارد، مى تواند به بهبود تصوير ايران درتركيه كمك كند و هرچه تصوير دوكشور ازهمديگر بهتر باشد، روابط دوكشور بيش از گذشته مى تواند گسترش پيداكند.