سپيده محققى

حاج آقا فرهمند جوان هاى محل را صدا مى زد و به آموزش روخوانى قرآن مشغول مى شد و نزديك اذان كه مى شد جوانها را بلند مى كرد و مى گفت:« پاشيد ثواب دارد، نزديك اذان است و حوض مسجد خالى از آب، دست به دست هم بدهيد و تلمبه بزنيد تا حوض پر شود.»
بسيارى از مبارزين و بزرگان و روحانيونى چون آيت الله ملكى و آيت الله طالقانى در زمان رژيم پهلوى براى حفظ اسلام و مبارزه با ظلم و جور در مساجد شميران به سخنرانى مى پرداختند ومردم را رهبرى مى كردند .محله هاى قديم شميران مردانى نيز داشت كه در راهنمايى نسل جوان و آموزش قرآن و مفاهيم به آنها بسيار مؤثر بودند.
ميزحاج آقا فرهمند يكى از اين مردان باصفا و خوش نيت بود كه به گفته اهالى قديم شميران جوانها را در كوچه پس كوچه هاى محل به دور هم جمع مى كرد و زير نور كم گردسوز مسجد امامزاده صالح (ع) به آنها قرائت قرآن مى آموخت و مى توان به يقين گفت كه بسيارى از جوانان قديمى تجريش خواندن و يادگيرى قرآن را مرهون زحمات او هستند.
مرحوم آيت الله سيدابوتراب دربندى، ميرزاحاج آقا فرهمند و آيت الله ملكى از جمله بزرگان علم و فقاهت در شميران بودند كه زحمات بسيارى را براى يادگيرى قرآن به فرزندان شميران كشيدند.

قديمى ترين مسجد شميران:

مساجد به عنوان مهمترين مكان معنوى مسلمانان نقش مهمى در ترويج فرهنگ دينى دارند و چون كوهى استوار چراغ فروزان اسلام را روشن نگه داشته اند.
يكى از اين مساجد كه مى توان به عنوان قديمى ترين مسجد محل از آن نام برد مسجد امامزاده صالح (ع) است.
حاج آقا عباس صالحى كه مجموعه اى از اسناد و عكس هاى قديم شميران را جمع آورى كرده است، طبق وقفنامه تاريخ اين مسجد را چنين شرح مى دهد:
به موجب وقفنامه معتبره كه مورخه ۱۲۳۱ ه- .ق يعنى ۱۹۴ سال پيش بوده، شاهزاده حسنعلى ميرزا نايب السلطنه ملك خود مزرعه جعفرآباد و يك باب حمام جديدالبنا و يك باب دكان را وقف نمود جهت بقعه متبركه امامزاده صالح و مسجد جامع امامزاده و توليت مسجد را واگذار نمود به آخوند ملامحمد، پيشنماز تجريشى و نظارت آن را به نوه ايشان ثقه الاسلام آقا شيخ محمد (خلف ملا ابوالقاسم) واگذار كرد.از سهم مسجد شش تومان تبريزى رايج المعامله كه هرتومان هشت ريال فتحعلى شاهى كه هر ريال دومثقال و شش نخود نقره مسكوك بود حق التوليه عاليجناب مقدس مأب افضل العلما آخوند ملامحمدعلى تجريشى پيشنماز و چهارتومان هم موصوف حق النظاره به عاليجناب ملامحمديوسف ولدمتولى و مابقى صرف سوخت چراغ مسجد و حق خادم مى باشد و ...
در واقع تاريخچه ساخت اين مسجد طبق شواهد به اين دليل كه ابتدا مسجدى ساخته شده و سپس وقفنامه براى آن تنظيم گشته به قبل از تاريخ تنظيم وقفنامه مى رسد.
نام اين مسجد قديمى در سفرنامه ناصرخسرو قباديانى نيز آورده شده و او در رابطه با مسجدجامع امامزاده صالح (ع) نوشته است، كه :«من در قريه طجرشت وارد شدم و در مسجد جامع آن نماز خواندم و...»
اين مسجد كه در همجوارى بقعه متبركه امامزاده صالح (ع) ولى جدا از آن بنا شده است براى زائران آن حرم و اهالى تجريش داراى ارزش خاصى است. به طورى كه به گفته اهالى شميران تنها مسجدجامعى بوده كه در آن نماز جماعت خوانده و منافع وقفيات آن به تفكيك بين آن و امامزاده تقسيم مى شده است.

اولين هيأتهاى عزادارى شميران

مساجد به عنوان قطب دينى مسلمانان نقش مهمى در شكل گيرى هيأتهاى عزادارى داشته اند.
هيأت انصارالحسين به عنوان اولين هيأت عزادارى شميران در سنه ۱۳۴۳ ه- .ق تشكيل و در حدود ۱۴۰ عضو داشت ، اعضا مبالغى را در ماه از يك ريال تا ۳۰ شاهى جمع آورى مى كردند و هرماه جلساتى را ترتيب مى دادند و عايدات را صرف امور خيريه هيأت مانند سيركردن گرسنگان، پوشاندن برهنگان، تهيه خاك ذغال جهت رفع سرما براى فقرا، دفن و كفن ميت بى بضاعت و مراسم عزادارى حضرت خامس آل ابا در محدوده تجريش مى نمودند. جمع آورى عايدات زيرنظر ۵نفر هيأت مديره اصلى و ۵ نفر على البدل انجام مى شد و تنها هيأتى بود كه در شميران بسيار منظم و دقيق و با حساب و كتاب عمل مى كرد و تمامى تصميمات نيز در مسجد امامزاده صالح (ع) گرفته مى شد.
حاج آقا صالحى در رابطه با ديگر هيأتهاى شميران مى گويد: «هيأت ديگر كه متعلق به اطراف شميران بود، هيأت «عرب ها» نام داشت در اين هيأت به صورت دسته جمعى سينه مى زدند و به روستاهاى اطراف شميران مى رفتند و به عزادارى مى پرداختند. هيأت ديگر كه سروصداى زيادى به پا كرده بود و دستگاه حكومتى آن زمان در مقابلش عكس العمل نشان داده بود هيأت نوباوگان تجريش متشكل از جوانان زير ۲۰ سال بود كه شعرهايى مى خواندند و موجب نارضايتى رژيم شاه مى شدند.
هيأت زنجيرزنان تجريش، هيأت جوانان احباب الائمه، هيأت متوسلين به حضرت سكينه (ع) و هيأت احباب الحجه كه جامع مداحان بودند از ديگر هيأتهاى شميران به شمار مى رفتند.هر محله هيأت مختص به خود داشت. اين هيأت ها در سال هفته اى يك شب به صورت سيار درمنازل اعضا جلساتى مى گذاشتند و در ماه محرم نيز در مساجد و تكايا به عزادارى مى پرداختند.

مداحان و مؤذنان تجريش

در اين هيأت ها آنچه نبض اصلى بود و همهمه و شور حسينى را به وجود مى آورد مداحان خاص هيأت ها بودند كه با صداى رسا و بدون وجود سيستم هاى صوتى كنونى ، در مدح امام مظلوم مديحه سرايى مى كردند. اينان جامع مداحان شميران را تشكيل مى دادند كه به سرپرستى حاج محمود عرفانى شكل گرفته بود . بيشتر اين مداحان از اهالى محله هاى دركه، اوين و دربند بودند.در كنار مداحان، مؤذن مساجد نيز داراى صدايى رسا و قوى بودند كه به آنها مرشد مى گفتند.
حاج آقا صالحى در مورد مرشدها مى گويد: مرشدها روضه خوانى و تعزيه خوانى در ايام محرم را برعهده داشتند كه مى توان مرشد باقر، مرشد حبيب، مرشد صمد و مرشد ماشاءالله را نام برد.از مؤذن ها نيز مرحوم مرشد حاج شيخ محمد رستم آبادى و حسن آقا پيرشاه معروف به دايى حسن بود. مؤذن ماه رمضان بعد از قرائت اذان به خانه ها سر مى زد و وقت سحر را اعلام مى كرد و در ماه محرم نيز يك منقل و يك قورى توى تكيه مى گذاشت و كارگرها را جمع مى كرد و مى گفت سينه بزنيد و عزادارى كنيد و بعد برايشان چايى مى ريخت.صداى ماندگار مؤذن ها و هيأت هاى عزادارى و مداحان آن هنوز هم در گوش پيرمردها و پيرزن هاى بومى منطقه مى پيچد و در همهمه پرسروصداى دنياى كنونى جايى ماندگار دارد.
دو تكيه بزرگ تجريش به نام تكيه بالا و پايين در دهه محرم هنوز هم موج عزاداران حسينى را در خود جاى مى دهند و نام حسين چون سيلى خروشان سينه به سينه مى گردد و به پيش مى رود.

جزيره هرمز، خبرنگار اعزامى «ايران»: كارخانه پودر ميكرونيزه خاك سرخ متعلق به شركت باستان معدن پودر در جزيره هرمز از سوى اداره كل محيط زيست استان هرمزگان روز يكشنبه تعطيل شد.
سازمان محيط زيست استان هرمزگان علت تعطيلى اين كارخانه را ايجاد آلودگى زيست محيطى عنوان كرده است.
«عاليشوندى» فرماندار شهرستان قشم نيز چند روز پيش در نامه اى به مدير كل محيط زيست استان هرمزگان به مشكلات زيست محيطى به وجود آمده توسط شركت باستان معدن پودر بهره بردار معدن خاك سرخ جزيره هرمز اشاره كرده بود. در اين نامه به دپوى نامناسب خاك سرخ در محدوده مسكونى شهر، حمل نامناسب خاك سرخ به صورت فله و كاميون روباز و به وجود آمدن امراض ريوى توسط شركت باستان معدن تأكيد شده است. در همين حال، «محمد مهدى خزعلى» يكى از مديران شركت باستان معدن پودر با اظهار تأسف از تعطيلى اين كارخانه گفت: با تعطيل شدن كارخانه پودر ميكرونيزه خاك سرخ كارگران اين كارخانه كه اكثراً جوان و بومى هرمز هستند، بيكار شدند. وى با اشاره به اينكه با تعطيلى اين كارخانه آينده معدن خاك سرخ شركت باستان معدن پودر نيز در هاله اى از ابهام به سر مى برد، افزود: روز چهارشنبه هفته گذشته به اتفاق نمايندگان تهيه و توزيع موادمعدنى ايران به اداره محيط زيست استان هرمزگان مراجعه كرديم و خواستار تعيين مهلت زمانى براى انتقال كارخانه به مكانى جديد و جلوگيرى از تعطيل شدن كارخانه شديم اما مسؤولان محيط زيست بر تعطيلى هر چه سريعتر اين كارخانه تأكيد داشتند. وى با تأكيد بر اين نكته كه دستهايى در كار است تا توليد و صنعت در جزيره هرمز رونق پيدا نكند، گفت: اميدواريم مسؤولان با درك شرايط هرمز و به منظور جلوگيرى از افزايش تعداد بيكاران اين جزيره در راه اندازى دوباره اين كارخانه هر چه سريعتر اقدام كنند. خاطرنشان مى شود، روزنامه «دريا» چاپ بندرعباس در شماره۲۵۸ مورخ پنجم بهمن ماه امسال در گزارشى از واگذارى كارخانه پودر «خاك سرخ» هرمز به اهالى اين جزيره خبر داد كه زمينه ساز مسائل بعدى اين موضوع بود. اين روزنامه در گزارش خود آورده بود كه هيأت دولت در جلسه اخير خود در استان هرمزگان مصوب كرد پروانه بهره بردارى معادن خاك سرخ به اهالى اين جزيره واگذار شود. در اين نشست وزراى صنايع و معادن و دادگسترى از سوى رئيس جمهورى مأمور فراهم كردن شرايط واگذارى پروانه بهره بردارى به اهالى هرمز شدند. پيش از اين نيز در مطبوعات محلى استان هرمزگان خبر فروش سهام معدن خاك سرخ توسط يك شركت به مردم جزيره هرمز به چاپ رسيده بود. اما مسؤولان شركت خاك سرخ با تكذيب فروش هر نوع سهام اين شركت، اقدام انجام شده را غيرقانونى و سودجويانه عنوان كردند.

گروه شهرستانها: سالانه بيش از يك متر از سطح آبهاى زيرزمينى استان كاسته مى شود.
مهندس «احمد حاج حسينى» معاون اداره كل امور آب استان قم افزود: اين ميزان افت آب ناشى از برداشت كشاورزان، كاهش ورودى آب همزمان با كاهش بارندگى و تبخير آب است.
وى اين افت آب را در سه منطقه دشت مسيله، على آباد و شريف  آباد (قمرود) ذكركرد و ادامه داد: احداث چاه و قنات جديد در اين مناطق ممنوع اعلام شده است تا از اين طريق از روند گسترش برداشت آب زيرزمينى جلوگيرى شود.
حاج حسينى، ۹۵ درصد برداشت آبهاى زيرزمينى را از سوى كشاورزان ذكر كرد و افزود: رهاسازى آب از سد ۱۵ خرداد براى آبيارى بخش كشاورزى، سالانه ۳۰ ميليون مترمكعب است حال آنكه كشاورزان، در همين مدت
۸۰۰ ميليون مترمكعب آب از منابع زيرزمينى استفاده مى كنند.
وى علت اين ميزان مصرف آب را ناشى از كشت محصولاتى دانست كه نيازمند آبيارى بالايى هستند.
وى تعداد چاههاى موجود استان را دوهزار و ۵۵۸ حلقه، قنات ۷۲۴ رشته ۵۱۵ چشمه ذكر كرد و افزود: هم اكنون تعداد منابع آبى قم سه هزارو ۷۷۰ مورد با احتساب انهار مى باشد.

گروه شهرستانها - درى كه ۳۵ سال پيش با هزينه يك خير شيرازى و به دست هنرمندان اصفهانى براى حرم
امام حسين (ع) ساخته شد، تا پايان محرم امسال به كربلا منتقل مى شود.
اين در كه حدود ۳۰ تا ۳۵ سال پيش به سفارش مرحوم حاج آقا عرب زاده شيرازى و به دست هنرمندان اصفهانى ساخته شد تاكنون در امام زاده سيدعلاء الدين حسين (فرزند امام موسى بن جعفر) نگهدارى شده است. «كيوان مددى» معاون اداره كل اوقاف و امور خيريه استان فارس در اين باره گفت: جنس اين در از چوب مرغوبى است كه با ۵ كيلو طلاى ناب ۲۴ و هنر استادكاران مينا كار و قلمزن اصفهانى تزيين شده است، روى در نيز آيات قرآن و اشعار مربوط به واقعه عاشورا و كربلا خطاطى شده است. به گفته وى، قيمت طلاى به كار رفته در اين در حدود ۹۰ ميليون تومان است كه ارزش اين در با توجه به طلاى به كار رفته و قلمزنى و مينا كارى انجام گرفته روى آن حدود ۳۰۰ ميليون تومان برآورد شده است.
 «سيد على ميرانورى» معاون امور فرهنگى ستاد بازسازى عتبات اظهارنظر در مورد زمان و چگونگى انتقال در حرم مطهر امام حسين (ع) را به پس از اظهارنظر گروه كارشناسان هنرى اين ستاد موكول كرد و گفت: اين موضوع به دليل اقدامات امنيتى لازم براى حمل و نقل در وعقايد مذهبى مردم داراى حساسيت ويژه اى است.
«مهين تعصب» همسر مرحوم عرب زاده شيرازى ، بانى ساخت اين در گفت: همسرم در ابتدا درى با روكش طلا براى حرم شاهزاده على اكبر حسين وقف كرده بود. چند سال بعد هنگام زيارت حرم امام حسين نذر كرد كه درى هم براى اين حرم وقف كند. با پيگيرى وى، هنرمندان اصفهان اين در را ساختند اما به دليل ناامنى مرزها و سپس شروع جنگ نتوانستيم آن را به كربلا ببريم. در اين سالها اين در به صورت امانت در امامزاده سيدعلاء الدين حسين نگهدارى مى شد و مردم هم آن رابه نيابت از حرم كربلا زيارت مى كردند اما همسرم وصيت كرد در اولين فرصت ممكن آن را به كربلا برده ونصب كنيم.

گروه شهرستانها - طرح معدوم سازى پرندگان در طول ۲۵۰ كيلومتر از نوار مرزى غرب و شمال غرب كشور تا عمق ۱۰ كيلومتر از اول هفته جارى به اجراى درآمده است. اين طرح در پى مشاهده آنفلوآنزاى مرغى در سليمانيه عراق، آن سوى مرز كردستان و كرمانشاه و بروز مواردى در چند روستاهاى اين منطقه اجرا شده است.
دكتر ناصر محروم مديركل دامپزشكى كردستان ديروز از معدوم سازى پرندگان در مناطق مرزى كشور خبر داد و گفت: اجراى اين طرح با توجه به شيوع آنفلوآنزاى مرغى دركردستان عراق و احتمال ورود آن به كشور اجرا مى شود. وى گفت: اين طرح در طول ۲۵۰ كيلومتر و به عمق ۱۰ كيلومتر نوار مرزى مشترك با كشور عراق از چند روز گذشته آغاز شده است. در حال حاضر گروههاى نظارت و كنترل اكيپ هاى دامپزشكى در ۳ بازارچه مرزى سيرابند بانه، باشماق مريوان و سيف شهرستان سقز مستقر هستند و هرگونه ورود كالا و وسايل را به صورت دقيق كنترل مى كنند.
دكتر عليرضا دلاورى رئيس دانشگاه علوم پزشكى كردستان نيز از آمادگى كامل براى مقابله با مشاهده بيمارى آنفلوآنزاى مرغى (آنفلوآنزاى فوق حاد پرندگان) خبر داد. وى گفت: توزيع ۵۰ هزار دفترچه بهداشتى و ارتباط با اين بيمارى، واكسيناسيون افراد در معرض خطر و آمادگى مراكز درمانى از جمله اقدامات انجام شده براى پيشگيرى از سرايت اين بيمارى است.
مقامات مسؤول استان كرمانشاه نيز مبنى بر مرگ طيور و ماكيان در چند روستاى استان را تأييد كردند اما تأييد يا تكذيب شيوع آنفلوآنزا را منوط به پاسخ مسؤولان بهداشتى در تهران در مورد علت مرگ مشكوك اجساد پرندگان ارسالى دانستند. در اين حال حميدرضا صمدزاده مديركل حفاظت محيط زيست كرمانشاه از لغو بيش از ۳ هزار پروانه شكار كه امسال صادر شده است، خبر داد و گفت: در حال حاضر گشت هاى سيار سازمان در كليه مناطق مستقر شده و با متخلفان برخورد قانونى خواهند كرد. وى افزود: در ۵ منطقه حفاظت شده و ۳ منطقه شكار ممنوع و نيز حوالى منطقه كوهستانى قورى قلعه محدوديت هاى بيشترى براى جلوگيرى از شكار پرندگان ايجاد شده است.
مرگ ۱۸۳ قطعه پرنده مهاجر در گيلان
در روزهاى گذشته ۱۸۳ قطعه پرنده مهاجر در مناطق مختلف استان گيلان تلف شده اند.
در اين باره مهندس انوشيروان نجفى معاون محيط  طبيعى و تنوع زيستى سازمان حفاظت محيط زيست گفت: علت مرگ قوهاى مهاجر در دست بررسى است و نتيجه نهايى هنوز اعلام نشده است. وى با اين حال گفت كه از ميان نمونه هاى تلف شده تعدادى مشكوك به آنفلوآنزاى مرغى هستند.
وى در خصوص مرگ مشكوك تعدادى از مرغ و خروس ها در منزل يك شكارچى در استان كرمانشاه گفت: شكارچى يادشده ضمن شكار يك اردك، امحا و احشاى آن را به مرغ و خروس ها داده كه همگى تلف شده اند.
وى افزود: نمونه هاى گرفته شده اگرچه بيمارى آنفلوآنزاى مرغى را نشان نمى دهد ولى براى اطمينان بيشتر به آزمايشگاه مرجع مورد تأييد سازمان بهداشت جهانى دام و طيور ارسال شده است.
كشتار صد هزار مرغ خانگى در آستارا
مشاهده مرگ ۴۰ قطعه پرنده كاكايى در سواحل آستارا موجب كشتار مرغ هاى خانگى و كاهش چشمگير مصرف مرغ كشتارگاهى در اين شهرستان مرزى شد. به گزارش رسيده در روزهاى گذشته اهالى آستارا حتى حاضر نبودند غازها و اردكها را حتى به بهاى هزار تومان خريدارى كنند.
بومى هاى آستارا همچنين مى گويند: محيط بانان جمهورى آذربايجان در روزهاى گذشته اقدام به جلوگيرى از نشستن پرندگان مهاجر در تالابهاى مرزى و گسيل داشتن آنها به تالابهاى ايران نموده اند.
دكتر محرم بايرامى رئيس شبكه بهداشت آستارا مرگ كاكايى را كه در تورهاى ماهيگيرى گير كرده بودند، دليل قطعى شيوع بيمارى آنفلوآنزا ندانست. وى در چگونگى كشتار مرغهاى خانگى گفت: در بيشتر روستاها كشتار مرغها داوطلبانه بود و بيش از ۶۰ درصد از مرغان خانگى ذبح شده اند. شمار كل مرغهاى خانگى آستارا ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار قطعه است.