نخ نما شدن حربه تحريم در ادبيات سياسى دنياى امروز، ارتباطات وسيع اقتصادى ايران و موقعيت ژئوپولتيك و قدرت نرم و همچنين سخت ايران به عنوان قدرت و بازيگر مؤثر منطقه اى و اتكا به مردم از جمله توانايى ها و سرمايه هايى است كه با اتكا به آنها مى توان از هر تهديد و تحريمى هراس به خود راه نداد.
تا همين جاى كار هم، مقيد باقى ماندن ايران به مذاكره، نشانه حسن نيت كشورمان و تمايل به دستيابى به حقوق خود از راه هاى مسالمت آميز و با هزينه كم است. در قياس هزينه ها و فايده هاى به دست آمده در نتيجه سياست هاى دولت نهم و در پرتو ديپلماسى فعال دولت كه سياست هسته اى كشور را همراهى كرده و از خاور دور تا آمريكاى جنوبى فعال است، همين بس كه امروز تعليق غنى سازى از طرف رئيس جمهور و وزير امور خارجه آمريكا تنها شرط اين كشور براى مذاكره با ايران در همه زمينه ها اعلام شده، است، اگر چه حالا تعليق خصوصاً با قرائت و روايت غرب و آمريكا ديگر افسانه اى پايان يافته در ايران است، اما حداقل قدر و قيمت آن فوق العاده افزايش پيدا كرده است و ديگر كسى نمى تواند به ثمن بخس تقاضاى تعليق از ايران داشته باشد. اين دستاورد مقاومت مردم و دولتى است كه حقوق نسل هاى اين كشور را به هيچ قيمتى قابل معامله نمى دانند و بر سر موضع خويش ايستاده اند و سال ۱۳۸۵ سراسر رنگ و حال و هواى اين ايستادگى توأم با تدبير و منطق را داشته است.
<  چه مسيرى در سال ۸۵ طى شد؟
در ماجراى پر فراز و فرود هسته اى ايران، سال ۸۵ بى شك سالى حماسى به شمار مى رود. سالى كه برگشت ناپذير و افسانه بودن تعليق فعاليت هاى هسته اى ايران عملاً اثبات شد و در آن توانايى كشور در زمينه فناورى هسته اى تثبيت گرديد. سالى كه در آن دشمن نيز بى كار نبود و با صدور دو قطعنامه در شوراى امنيت، قدر وقيمت و ارزش تلاش ايرانيان براى تثبيت حقوق خود را افزايش داد. در سال ۸۵ مردم ايران شاهد دو جشن هسته اى براى تثبيت توانايى و كسب قابليت تكميل دانش غنى سازى و چرخه سوخت بودند ؛ يكى فروردين ماه در مشهد در سطح مقام ها و مسئولين و ديگرى در سالگرد انقلاب، ۲۲ بهمن ماه، در سطح عمومى و مردمى . سالى كه رئيس جمهورى در شهريور ماه آن براى بار دوم در دوره مسئوليت در مجمع عمومى سازمان ملل حضور يافت و بار ديگر نداى حق طلب و نگاه عدالت محور ايران براساس آموز ه  هاى دينى را به گوش جهانيان رساند.
در همين سال احمدى نژاد در ابتكارى كه نگاه جهانيان را خيره ساخت در نامه اى به رئيس جمهور آمريكا با وى درباره راه هاى بهتر اداره جهان با اتكا به آموزه هاى پيامبران الهى و با روشى متفاوت از آنچه آمريكا بدان عمل كرده و موجبات گرفتارى خود و ديگران را فراهم آورده سخن گفت.
سال ۸۵ مقطع آشكار شدن شكست سياست هاى خاورميانه اى آمريكا خصوصاً در عراق بود به طورى كه متحدين آمريكا نيز در اين خصوص، لب به شكوه گشودند. اعتراض به اين سياست ها از ژاپن تا كنگره آمريكا را دربرگرفت تا بدين ترتيب ايران كه درهيچ اجلاس و مذاكره دو يا چند جانبه مهمى غايب نبود و هرگز از سياست صندلى خالى پيروى نكرد ـ جز در مورد اجلاس اسلام آباد كه از آن زمزمه هايى براى به رسميت شناختن اسرائيل به گوش مى رسيد ـ بهتر از پيش صداى خود را به گوش جهانيان رساند.
تهران در اين سال، كانون رايزنى  هاى ديپلماتيك بود و در مذاكرات مربوط به بحران هاى عراق، فلسطين، لبنان و غيره تقريباً همه كشورهاى منطقه وبسيارى از كشورهاى ديگر به رايزنى و تبادل نظر با ايران پرداخته و نقطه نظرات ايران در باب موضوع هسته اى را نيز دريافت كردند.
از همين روست كه از سازمان كنفرانس اسلامى تا اجلاس غيرمتعهدها در هاوانا از همه كشورهاى عضو اين سازمان و جنبش ها گرفته تا همسايگان و حتى اروپاييان، ضمن اقرار به حقوق ايران براى برخوردارى از فناورى صلح آميز هسته اى، نسبت به هر اقدام غيرديپلماتيك و استفاده از زور در قبال ايران به آمريكا هشدار داده و عواقب آن را براى آمريكا و ديگر اعضاى جامعه جهانى سنگين و خطرناك توصيف كردند و نتيجه آن كه حالا نومحافظه كاران ميليتاريستى چون بوش و رايس هم در مورد ايران تأكيد بر استفاده از اهرم هاى ديپلماتيك دارند و دريافته اند صحبت از گزينه نظامى در قبال ايران همچون بخيه بر آب زدن است.
< راه بى بازگشت
در اوايل سال ۸۵ بود كه مقام معظم رهبرى در هفدهمين سالگرد ارتحال بنيانگذار جمهورى اسلامى ايران در تبيين مواضع هسته اى كشور تأكيد كردند: «ملت ايران به كسى اجازه نمى دهد كوچكترين تهديدى را متوجه منافع ملى ايران كند و اگر آمريكا درقبال ايران دست از پا خطا كند، پاسخ آن را دريافت كرده و ديگر قادر به تأمين امنيت انرژى در منطقه نخواهد بود.» ايشان افزودند: «ايران براى هيچ كشورى تهديد به حساب نمى   آيد، اما هر كس كه منافع ملى مردم را تهديد كند تيزى خشم ملت ايران را خواهد ديد.»
در ارديبهشت ماه، رئيس جمهور احمدى نژاد نيز در همايش فرماندهان و مديران نيروى مقاومت بسيج با تأكيد بر اين كه تصميم نامشروع شوراى امنيت را نمى پذيريم ، گفت: «اگر برخلاف قوانين، بيانيه و قطعنامه صادر كنند، بايد بدانند ملت ايران قطعنامه نامشروع آنها را به ديوار مى زند، آنها چيزى به ما نمى دهند كه بخواهند ما را تحريم كنند و ملت ما اين استعداد را دارد كه با دستيابى به فناورى هاى نوين به سرعت به قدرتى بلامنازع در جهان تبديل شود.»
اين روال و راهبرد و مسير حركت در تمام فراز و نشيب هاى سال، نصب العين مسئولين كشور باقى ماند و همچون نقشه راه مسير تغييرناپذير كشور در انواع و اقسام فشارها و تهديدها عمل كرده و امور بر همين روال پيش رفت. حتى سوء استفاده غربى ها در پيوند زدن سخنان رئيس جمهور درباره هولوكاست (كه آن را جرح و تعديل و دستكارى كردند) با موضوع هسته اى نيز چندان براى آنها مفيد فايده واقع نشد. چون احمدى نژاد در حالى كه روبان افتتاح مجتمع توليد آب سنگين اراك را مى بريد، خطاب به خبرنگاران گفت: «براى هيچ كشورى تهديد نيستيم حتى اسرائيل و معتقديم منازعه فلسطين بايد از راه هاى سياسى و ديپلماتيك و با اتكا به آراى مردم آنجا حل شود.»
هر چند لجاجت غربى ها و رسانه هاى آنها براى پيوند ماجراى هولوكاست با بمب هسته اى ايران پايان نيافت اما تنها ابزارى براى ترساندن خودشان شد و بهانه اى براى اصرار بر مواضع خويش، ولى اين نوع جنجال ها نتوانست باعث توقف فعاليت هاى ايران يا تعليق آنها شود. حتى از سطح رايزنى و مذاكرات ايران با كشورهاى مختلف درباره اين موضوع و ديگر مسائل بين الملل نيز كاسته نشد.
< بسته اى پرازخالى
سال ۸۵ همچنين اروپايى ها يك بسته پيشنهادى يا به قول خود يك پكيج تشويقى به ايران دادند. براى ارائه اين بسته، خاوير سولانا مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا به ايران آمد، ايران اين بسته را رد نكرد و به آن پاسخى مفصل و تفصيلى داد، اما طرف اروپايى با آن كه پاسخ مقدماتى ايران را قبل از مهلت بيانيه شوراى امنيت براى تعليق غنى سازى در ايران دريافت كرده بود، در انتظار پاسخ ايران نماند و در حالى كه ايران چنانكه وعده داده بود در آخرين روز مردادماه به بسته و پيشنهاد آنها پاسخ داد؛ موضوع را در شوراى امنيت سازمان ملل طرح و مجدداً با تعيين ضرب الاجل، تهديد به صدور قطعنامه تحريم عليه ايران كردند. پس از آن حدود ۴ ماه طول كشيد تا گروه ۱+،۵ (اعضاى شوراى امنيت همراه آلمان) توانستند با چانه زنى هاى زياد در درون خود و از پس اختلافاتى بسيار، سرانجام براى راضى كردن روسيه و چين قطعنامه تحريم ملايمى عليه برنامه هسته اى ايران صادر كنند و ضرب الاجل مجدد ۶۰ روزه اى براى تعليق غنى سازى در ايران تعيين نمايند. طى اين مدت، مسئولان ايرانى بارها اروپا را نصيحت كردند كه استفاده از اهرم فشار و تحريم درباره ايران كارگر نيست و بهترين راه، بازگشت به مذاكرات بدون تعيين پيش شرط و در فضايى متفاوت با گذشته است.
حتى رئيس جمهور احمدى نژاد پيش از  آن كه اروپايى ها كار را به صدور قطعنامه تحريم برسانند در اجلاس شانگهاى بسته پيشنهادى ۱+۵ را گامى مثبت دانسته و گفته بود كه نظرات ايران اعلام خواهد شد. با اين وجود پس از صدور قطعنامه تحريم، باز هم ايران از رايزنى و مذاكره روى برنگرداند. حتى چندين دور مذاكره بين على لاريجانى دبير شوراى امنيت ايران و خاوير سولانا مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا صورت گرفت. اين مذاكرات مورد حمايت محمد البرادعى مدير كل آژانس اتمى هم بود و در نتيجه چند دور مذاكره اميدهايى براى دستيابى به يك راه حل مرضى الطرفين كه هم حقوق ايران رعايت شده و هم نگرانى هاى اروپايى ها پاسخ در خور بيايد، ايجاد شده بود. با اين وجود، پيروى اروپا از آمريكا و اصرار جبهه غرب به تعليق و در واقع توقف غنى سازى كه بدون منطق و به منزله خدشه بر حقوق ايران بود، مانع از دستيابى طرفين به يك نتيجه مطلوب شد. لاريجانى و احمدى نژاد و ديگر مسئولان ايرانى بارها براى طرف هاى ديگر توضيح دادند كه منظور از مذاكره دستيابى به راه حل است و تعيين پيش شرط و پاك كردن صورت مسأله پيش از آغاز مذاكره، فلسفه مذاكره را زير سؤال برده و آنچه آنها تقاضا مى كنند در صورت تحقق، ديگر نيازى به مذاكره نداشته و جايى براى آن باقى نمى گذارد. با اين اوصاف، اصرار طرف اروپايى و غربى بر موضع خويش در طول سال ۸۵ هيچ دستاوردى براى آنها نداشته، چرا كه آنها با دامن زدن تصنعى به وجود تهديد براى امنيت بين المللى، خود را با روسيه و چين كه اين روايت را بنابر شواهد و قراين فنى موجود و حتى با استناد به گزارش هاى آژانس نمى پذيرند به دردسر و چالش انداخته و پس از چهار ماه رايزنى، يك قطعنامه ملايم تحريم بدست آورده اند.
< مذاكره وديگرهيچ
حال آنها براى رسيدن به قطعنامه دوم تحريم نيز دچار دردسرهاى تازه هستند و بايد راه هاى زيادى براى راضى كردن روسيه و چين طى كنند، اين در حالى است كه تحقيقات علمى ايران به صورت عملى باوقار و به آرامى در همه ابعاد فناورى هسته اى خصوصاً چرخه سوخت هسته اى در حال انجام است و همه بلوك ها و جناح هاى عرصه بين الملل، مذاكره را تنها راه حل و فصل موضوع معرفى مى كنند. شايد نتيجه و حاصل مقاومت ايران در سال ۸۵ بر سر حقوق قانونى خويش در همين سال پيش رو يعنى ۸۶ خود را كاملاً نشان دهد، آنجا كه سرانجام طرف غربى پس از آزمودن همه راه ها و امكاناتى كه به نظرش مى رسد، در قالب تروئيكاى اروپا و يا گروه ۱+،۵ پاى ميز مذاكره بدون پيش شرط با ايران بيايد. البته سرانجام كار در هر سال و مقطعى بالاخره جز اين نمى تواند باشد؛ زيرا ايران ديگر تعليق و توقف فعاليت هاى هسته اى خود را به افسانه اى قديمى تبديل كرده و با اتكا به نيروى مردم خويش و ذيل سايه عنايات الهى، هدفمند و هوشيار راه به سوى قله هاى تعالى بركشيده است. سال ۸۵ از يك سو سال تثبيت توانمندى هسته اى ايران بود و از سوى ديگر، سالى بود كه برگشت ناپذيرى تعليق و توقف اقدامات قانونى هسته اى ايران به اثبات رسيد و سال ۸۶ ان شاءالله سال اقرار رقباى ايران بدين مهم خواهد بود، چرا كه چشم انداز روبرو، عزم و اراده دولت و مسئولان ايران، همچنين امكانات طرفين وضعيتى كاملاً مشخص دارد، گيريم كه سال ۸۶ هم مانند سال ۸۵ توأم با اعمال فشار و تهديدهاى بى حاصل غرب به ايران در ماجراى هسته اى باشد، مهم نتايج و دستاوردهايى است كه ملت ايران بدست آورده و خواهد آورد. دستاوردهايى كه دير يا زود، رقبا را به پذيرش حقوق ايران و كنار آمدن با ايران هسته اى مجبور خواهد ساخت.