مسيح انقلابى به جاى ماركس
ايالات متحده آمريكا بار ديگر به جنگ با ملت نيكاراگوا رفته است اما اين بار نه با اسلحه هاى نظامى و حضور شبه نظاميان بلكه اين بار مى خواهد با اعطاى كمك هاى مزورانه اعم از دادن تراكتور، راه اندازى كلينيك هاى درمانى و تأمين برق و انرژى ملت ستمديده اين كشور را در يوغ استعمار ى خود نگه دارد. اما بوش اكنون چند مشكل بزرگ بر سر راه دستيابى به اين اهداف خود دارد كه مهمترين آن بيدارى دوباره ملت نيكاراگوا كه نمادى از آن در انتخاب مجدد اورتگا جلوه گر شده است و ديگر سد راه او در اين مسير، دولتهاى ايران و ونزوئلا هستند چرا كه اين دو، اكنون مانع از توطئه هاى جديد آمريكا در اين كشور شده اند. آمريكا اكنون در نيكاراگوا با ايران و ونزوئلا رو در رو قرار گرفته و تلاش مى كند از ميان كشور هاى فقير آمريكاى لاتين متحدانى براى خود دست و پا كند، اما بدون شك با قول وام هاى كم بهره و تحويل انرژى از سوى ايران و ونزوئلا به نيكاراگوا، برنده اين ميدان آمريكا نخواهد بود.
نيكاراگوا جنگل هاى بكر و سر پوشيده، سواحل زيبا و وسيع و بزرگترين درياچه هاى آب شيرين را داراست، اما در عين حال بهره اى از منابع نفتى نبرده است.
به قدرت رسيدن دوباره اورتگا در نيكاراگوا اين علامت را به ايران و ونزوئلا داده است تا هم پيمان مناسب ديگرى در آمريكاى لاتين داشته باشندو شانس اضافه كردن نيكاراگوا به ليست ضد آمريكايى كوبا، اكوادور ، بوليوى و ديگران دو چندان شود.
برخلاف انتظار و تبليغات آمريكا عليه اورتگا و جنگ هاى داخلى كه قبل از آن در اين كشور به راه انداخته بود كه منجر به كشته شدن ۳۰ هزار نفر از مردم آن شد، اورتگا پس از سال ها دوباره در رأس امور قرار گرفت. او اكنون با سالهاى گذشته تفاوت هايى كرده است چنانچه امروز مى گويد: «مسيح يك انقلابى بود و خداوند امروز جاى ماركس را در انديشه هاى من گرفته است.» اين كلمات نشان مى دهد كه واژگان و ادبيات اورتگا دگرگون شده اما هنوز يك انقلابى ضد امپرياليسم با شعارهاى وطن دوستانه است.
وزير بازرگانى آمريكا « كارلوس گويترز» مى گويد كه پيروزى اورتگا در انتخابات براى ما شرم آوراست. سفير آمريكا در نيكاراگوا نيز از اين امر به شدت ابراز نگرانى مى كند. اكثريت مردمى كه به اورتگا رأى دادند فقير ترين مردم نيكاراگوا هستند انسانهايى كه گاه درآمد روزانه شان به زحمت به دو دلارمى رسد اما آن  ها انتخاب كرده اند تا انقلابى باقى بمانند.
< اقتصاددانى كه اشك بوش را درآورد
با انتشار نتايج اوليه انتخابات رياست جمهورى اكوادور، مشخص شد كه «رافائل كورره آ» نامزد اقتصاددان، چپ گرا و طرفدار رئيس جمهور ضد آمريكاى ونزوئلا به پيروزى رسيده است. او بر «آلوارو نوبوآ» نامزد حزب محافظه كار و طرفدار سرمايه  دارى غالب شد و به جمع جبهه مقاومت جهانى پيوست.
اقتصاد نابسامان اكوادور كه البته مردم علت آن را تبعيت شديد دولت هاى قبلى از سياست هاى آمريكا مى دانند، از مهمترين عوامل پيروزى «كورره آ» در اين انتخابات بود.
براين اساس، اعلام ديدگاه هاى سوسياليستى، مخالفت با توسعه روابط با آمريكا، احتمال تعطيلى پايگاه نظامى آمريكا در خاك اين كشور، مخالفت با دلاريزه شدن اقتصاد اكوادور، تأكيد بر استمهال يكطرفه بدهى هاى خارجى به مؤسسات مالى بين الملل و احتمال پيوستن به سازمان كشورهاى صادر كننده نفت (اوپك) در جريان تبليغات انتخاباتى سبب پيروزى «كورره آ» در اين انتخابات شد.
مخالفت هاى بوش با سياست هاى وى نه تنها منجر به نزديكى استراتژيك هر چه بيشترش با چاوز، كاسترو و ديگران رهبران گروه هاى سياسى ضد آمريكايى از جمله «اورتگا» در نيكاراگوا، «شافيك  هاندل» در السالوادور و «مورالس» در بوليوى شد، بلكه خيزش هاى بيشترى را در اين منطقه به دنبال داشت به طورى كه همراهى ملت هاى آمريكاى لاتين با دولت هاى خود به آن ها قدرتى چند برابر بخشيده است و در همين راستا مردم نيز به مقابله با سياست هاى توسعه طلبانه آمريكا برخاسته اند.
< فريادى دوباره از آلنده
در كشور شيلى نيز «ميشل باشلت» ، سكان رياست جمهورى را در دست گرفته است. وى قبل از اين، رهبرى حزب سوسياليست  ها و سپس وزارت دفاع را در اختيار داشت. در انتخابات به مردم قول داد كه سياستى آميخته با ثبات و تحول در پيش گيرد كه البته پس از پيروزى او نيز تحول ديگرى در آمريكاى لاتين و در مخالفت با آمريكا شكل گرفت.
شيلى بر سر جنگ در عراق، در شوراى امنيت سازمان ملل با آمريكا مخالفت كرد. «باشلت» نه تنها بزرگترين مخالف آمريكاست بلكه خود را ادامه دهنده راه «سالوادورآلنده» رهبر فقيد شيلى مى داند.
< يانكى! به خانه ات برگرد
با اين انتخاباتى كه در چند سال اخير در آمريكاى لاتين برگزار شده، كارشناسان سياست خارجى آمريكا به دولت بوش توصيه كرده اند با توجه به شرايط كنونى بايد مواضع ايدئولوژيك و ديگر موضع گيرى هاى اين گونه را ر ها كند.
كوبا، ونزوئلا، اكوادور، نيكاراگوا و بوليوى در رويارويى با آمريكا تكليف كار را يكسره كرده و قيد هرگونه روابط را زده و سياست هاى ضد آمريكايى را در پيش گرفته اند و اكنون نيز شيلى در شوراى امنيت با آمريكا مخالفت مى كند، بزريل سياست هاى تجارى آمريكا را پس مى زند، اروگوئه روابط خود را با هاوانا از سر گرفته است و پائيز گذشته بوش با واكنش  ها و اعتراض هاى خشونت آميز خيابانى در آرژانتين روبه رو شد كه ناكامى، شكست و از بين رفتن رؤياى تشكيل منطقه تجارت آزاد در قاره آمريكا را برايش رقم زد.
در كاستاريكا نيز «آرايس » رئيس جمهور پيشين اين كشور و برنده جايزه صلح نوبل سال ۸۷ ميلادى، پيش رو در انتخابات اخير اين كشور است. او در دوران رياست جمهورى خود در سال هاى گذشته هيچ گاه هم پيمان بى چون وچرايى براى آمريكا نبوده و در سال هاى اخير نيز از سياست هاى آمريكا بويژه در مسأله عراق انتقاد كرده است.
امروز در آمريكاى مركزى و جنوبى و حوزه درياى كارائيب مردم اعم از فقير و غنى در برابر سياست هاى يك جانبه گرايانه دولت بوش به شدت موضع گيرى مى كنند و براساس نظرسنجى  ها بيش از ۸۷ درصد آنان سياست هاى جهانى آمريكا را اشتباه مى دانند.
اين انتخابات و ديگر احساسات ضد آمريكايى و پيروزى بومى  ها نشان مى دهد كه مردم سالارى بومى براى كشورهاى آمريكاى لاتين فرآيندى بدون بازگشت به شمار مى آيد.
< كريستف كلمبى از ايران
شايد هيچ كس خيال اين را هم در سر نمى پروراند كه روزى با كشورهايى كه هزاران كيلومتر  با ايران فاصله دارند ارتباطاتى در اين سطح داشته باشيم . شايد نخستين بارى كه هوگو چاوز در زمان رياست جمهورى خاتمى به ايران آمد، خوش بين ترين سياست مداران هم فكر نمى كردند اين سفر، دفعه دومى هم به دنبال داشته باشد، چرا كه فاصله طولانى و فقدان گذشته مشترك و نبود مناسبات و همكارى  ها در گذشته، اين فكر را كيلومتر ها از ذهن دور مى كرد.
اما با انتخاب محمود احمدى نژاد به عنوان رئيس جمهورى اسلامى ايران و مواضع ضدآمريكايى و شباهت هايى چون مردمى و انقلابى بودن، خستگى ناپذيرى و ساده زيستى، سران دو كشور را بر آن داشت تا از اين موقعيت بيشترين بهره ببرند.
البته ارتباط دوستانه ايران تنها منحصر به ونزوئلا نماند و اكنون كشورهاى متعددى در آمريكاى لاتين و جنوبى وجود دارند كه دوستانى بالفعل براى ايران محسوب مى شوند. گويى يك بار ديگر آمريكا كشف مى شود آن هم توسط كريستف كلمبى ايرانى!
اكنون ما در آن سوى دنيا و در چند قدمى «شيطان بزرگ» متحدانى انقلابى و ضد آمريكايى و بازارهايى بكر و دست نخورده براى فعاليت هاى اقتصادى و خدماتى از جمله خدمات فنى و مهندسى داريم و اكنون مى توانيم سطح اين همكارى  ها را به ديگر نقاط دنيا افزايش دهيم و بر نقاطى دست بگذاريم كه تا كنون برايمان دور از ذهن و يا غير ممكن مى نمود.
البته اين كار بزرگ تلاشى شبانه روزى و پيگير را مى طلبد كه بايد با دقت هر چه تمامتر گام به گام جلو رفته تا علاوه بر به دست آوردن بازار مطمئن و دور كردن فقر از اين كشورها، هم راهى براى صدور انقلاب به اين منطقه كه داراى بسترهاى انقلابى نيز هست بيابيم وهم ضربه اى به زيادى خواهى هاى آمريكا زده باشيم.
ايجاد بازارهاى مشترك، گسترش مراودات تجارى موجب رشد و بالندگى اقتصادهاى طرفين و متضمن افزايش امنيت اقتصادى و عدم آسيب پذيرى در برابر تحريم هاى احتمالى خواهد شد.
از طرف ديگر، گسترش مناسبات اقتصادى بين اين كشور  ها به تدريج دسته بندى سياسى جديدى را در عرصه جهانى به همراه مى آورد و ضمن كمك به چند قطبى شدن فضاى جهانى، منافع سياسى كشورهاى سياسى مذكور را نيز از مصونيت بيشترى در برابر ناملايمات احتمالى برخوردار مى كند.
بر اين اساس، گسترش مناسبات تجارى با كشور هاى آمريكاى لاتين كه در دولت نهم روند بسيار فزاينده و رو به گسترشى گرفته است در همين راستا قابل ارزيابى است. از آنجا كه روابط كشور مان با آمريكاى لاتين از توسعه بيشتر روابط با ونزوئلا نشأت مى گيرد بايد از اين روابط به عنوان مركز ثقل براى ارتقاى سطح همكارى هاى اقتصادى با كشور هاى هم پيمان ونزوئلا در اين منطقه استفاده كرد.
منطقه اى بكر براى سرمايه گذارى ايران
آمريكاى لاتين منطقه اى بكر براى صدور كالا و خدمات است البته منوط به آن كه شبكه هاى توزيع گسترده در اين بازار  ها براى كالا هاى ايرانى ايجاد شود. اين امر مستلزم حمايت هاى دولت براى حضور كالا  ها و خدمات ايران در اين منطقه است كه در اين رابطه در سال ۸۵ شوراى عالى توسعه صادرات غير نفتى كشور تصميماتى را طى ۶ مصوبه در اين باره اتخاذ و ابلاغ كرده است.
همچنين مجموعه حمايت  ها و تشويق هاى وزارت بازرگانى از صادرات غير نفتى در سال ۸۵ در همين راستا بوده است كه بستر سازى براى صادرات با توسعه امكانات در داخل در جهت استحكام پيوند توليد و صادرات را دنبال مى كند.
به نظر مى رسد با تدبير و تدوين استراتژى هاى توسعه صادرات به كشورهاى آمريكاى لاتين، بتوان با صدور خدمات فنى و مهندسى ايجاد همكارى هاى مشترك در زمينه مونتاژ، توليد برخى محصولات مصرفى، صنايع غذايى، صادرات فرش و گليم، پوست خام و چرم و كف پوش  ها به افزايش ظرفيت همكارى  ها و صادرات اميدوار بود.
در باب سرمايه گذارى و همكارى هاى منطقه اى، سيد مجتبى موسويان رئيس اداره آمريكاى سازمان توسعه تجارت ايران در مورد فعاليت هاى صورت گرفته و در دست اقدام براى توسعه مناسبات با اين كشور  ها از اعزام هيأت هاى تجارى به منطقه براى پيگيرى چند موافقت نامه تجارت، آزاد و ترجيحى براى كاهش تعرفه  ها و گشايش بازار به عنوان برنامه هايى براى حضور مقتدرانه در اين بازار  ها ياد مى كند. او مى گويد: «بحث تجارت ترجيحى با كوبا در حال نهايى شدن است و با ونزو ئلا نيز قرار داد تجارت آزاد بسته شده و موافقت نامه هاى آن امضا شده است. »
موسويان با اعلام اين كه كشور هاى ديگر اين منطقه با ديدن مدل مو فقيت آميز همكار ى هاى بين ايران و ونزوئلا خواستار گسترش روابط خود با ايران هستند، مى گويد:
«پروژه هاى بسيار بزرگى در ونزوئلا در زمينه ساخت مسكن، ساخت كارخانه سيمان، خودرو سازى، نوشابه سازى، آجر و پرو ژه هاى نفت و گاز بالاى ۵ ميليارد دلار در حال اجرا است و در رابطه با كوبا نيز ۲۰۰ ميليون يورو خط اعتبارى براى خريد كالاهاى ايرانى مثل لوكوموتيو، لوازم منزل، لامپ هاى كم مصرف و ديگر وسايل داده شده كه از بالا ترين خطوط اعتبارى به كشور هاى خارجى است.»
با توجه به روى كار آمدن دولت هاى چپ گرا در منطقه آمريكاى لاتين همگرايى خوبى براى گسترش روابط اين كشورها و ايران ايجاد شده است. بين اين كشور  ها با جمهورى اسلامى ايران زمينه هاى همكارى در بحث تجارت و اقتصاد مهيا شده كه علاوه بر كوبا و ونزوئلا اقداماتى در اكوادور، بوليوى، نيكاراگوا آغاز شده است.
ونزو ئلا اكنون ۱ ميليارد دلار اعتبار به كوبا براى خريد كالا هاى ايرانى تخصيص داده است. مبادلات براى ونزوئلا هم حدود ۱۵ ميليارد دلار تعريف شده كه
۵ ميليارد دلار آن در فاز عملياتى قرار گرفته و تجارت كالايى با اين كشور نيز در حالى از حدود ۴۰۰ هزار دلار به بالاى ۲۰ ميليون دلار رسيده كه ونزوئلا بيشتر خواهان تكنولوژى خط توليد و سرمايه گذارى است. اكنون بزرگترين مقصد صادرات فنى و مهندسى ايران آمريكاى لاتين است و پرداخت يارانه براى حمل و نقل، ايجاد لابى هايى براى گرفتن پروژه هاى اين منطقه و پرداخت تا ۵۰ درصد هزينه هيأت هاى تجارى از ديگر اقدامات براى گسترش روابط تجارى با اين منطقه است .
پس از سير صعودى روابط ايران با كشور هاى ضد امپريالستى آمريكاى لاتين نگاه راهبردى و ريشه دار احمدى نژاد به روابط با اين كشور  ها اكنون خطوط هوايى ايران با كشور هاى آمريكاى جنوبى با ترافيك رو برو شده و قرار داد هاى تجارى استراتژيك بين طرفين يكى پس از ديگرى رد و بدل مى شود.
يكى از عمده ترين فعاليت هاى مشترك دو كشور ساخت كارخانه سمند در ونزوئلاست. ركورد ساخت ۴ ماه اين كارخانه توانست مقدمه اى خوب براى ارائه خدمات فنى و مهندسى به اين كشور باشد.