\ قم: آيت الله ابراهيم امينى امام جمعه موقت قم گفت: نيروى انتظامى بايد طرح مقابله با ناامنى اجتماعى و بدحجابى را به صورت همگانى در همه استان هاى كشور اجرا نمايد. وى در خطبه هاى نماز جمعه قم خاطرنشان كرد: نبايد طرح مقابله با ناامنى اجتماعى (بدحجابى) را در استانى مانند تهران اجرا كنيم اما نسبت به ساير شهرهاى كشور بى تفاوت باشيم.

\ مشهد: حجت الاسلام والمسلمين سيداحمد علم الهدى امام جمعه مشهد در خطبه هاى نماز جمعه مشهد در جوار بارگاه منور رضوى گفت: امكانات و بودجه فرهنگى دانشگاه ها بايد به تشكل هاى ارزشى و دينى آنها تخصيص يابد چون جريان هاى ضدارزشى از اين امكانات عليه منافع، اسلام و انقلاب استفاده مى كنند. وى تصريح كرد: دشمن ديگر در مقابله با نظام اسلامى تنها جريان هاى سياسى و اجتماعى ما را مورد هجمه قرار نمى دهد بلكه به ارزش هاى دينى ما توهين هم مى كند.

\ اصفهان: آيت الله سيدابوالحسن مهدوى عضو مجلس خبرگان رهبرى و امام جمعه موقت اصفهان گفت: برخورد با مظاهر فساد بايد با قوت تداوم يابد. وى در خطبه هاى نماز جمعه اين هفته اصفهان افزود: تأمين امنيت اجتماعى خواسته آحاد مردم است و مجريان طرح ارتقا امنيت اجتماعى بدون هراس از تبليغات دشمن بايد در مسير اجراى مستمر اين طرح حركت كنند.

\ اراك: آيت الله احمد محسنى گركانى نماينده ولى فقيه در استان مركزى و امام جمعه اراك گفت: استكبار و صهيونيسم پس از ناكامى مقابل ايران به اختلاف افكنى در جهان اسلام روى آورده اند كه اين طرح نيز با شكست مواجه خواهد شد. وى افزود: توهين شبكه ماهواره اى الجزيره به آيت الله سيستانى با هدف اختلاف افكنى در جهان اسلام اجرا شده و نشانگر دشمنى آمريكا و انگليس با مرجعيت است.

\ اروميه: حجت الاسلام والمسلمين غلامرضا حسنى نماينده ولى فقيه و امام جمعه اروميه گفت: مبارزه با بى حجابى وظيفه همه مردم جامعه اسلامى است. وى افزود: بى حجابى يكى از موارد منكر است و نهى از منكر در جامعه اسلامى وظيفه همه آحاد مختلف مردم اعم از زن و مرد مى است.

\ بوشهر: حجت الاسلام والمسلمين عبدالله دشتى امام جمعه موقت بوشهر گفت: رعايت امر به معروف و نهى از منكر به زمان، مكان و افراد خاصى اختصاص ندارد. وى در خطبه هاى اين هفته نماز جمعه بوشهر افزود: همه قشرها و سنين در همه زمان ها و اماكن موظف به رعايت اين فرضيه الهى و پراهميت در اسلام هستند.

\ خوزستان: آيت الله سيدمحمدعلى موسوى جزايرى امام جمعه اهواز گفت: مسئولان نظام مقدس جمهورى اسلامى نبايد اين اجازه را بدهند كه تريبون هاى آزادى مثل نشريات دانشجويى در اختيار برخى افراد براى هتك حرمت مقدسات قرار گيرد. آيت الله سيد محمدعلى موسوى جزايرى در خطبه هاى اين هفته نماز جمعه اهواز در مصلاى مهديه امام خمينى (ره) اين شهر با اشاره به موارد بى حرمتى اخير به مقدسات اسلامى افزود: مردم هميشه در صحنه و بيدار ايران با اعتراض هاى خود نشان دادند كه بايد از تكرار اين گونه اقدام ها جلوگيرى شود.

\ خرم آباد: آيت الله سيدكاظم حسينى ميانجى نماينده ولى فقيه در لرستان و امام جمعه خرم آباد گفت: اساس شكل گيرى و هدايت انقلاب اسلامى مرهون مبارزات روحانيت است. وى در خطبه هاى اين هفته نماز جمعه خرم آباد افزود: تاريخ مبارزات سياسى و انقلابى روحانيت عليه استكبار و استعمار، مبين جايگاه والاى اين قشر انديشمند و فداكار است.

\ سمنان: حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمد شاهچراغى امام جمعه سمنان با ابراز خرسندى از اعلام كناره گيرى تونى بلر نخست وزير انگلستان از قدرت، به رئيس جمهورى آمريكا توصيه كرد از سرنوشت بلر عبرت بگيرد. وى در خطبه هاى نماز جمعه اين هفته سمنان گفت: نخست وزير انگليس فردى بود كه چشم بسته دنباله رو آمريكا بود.

\ بيرجند: حجت الاسلام والمسلمين حسين صادقى امام جمعه بيرجند گفت: متلاشى شدن خانواده ها از بزرگترين گرفتارى هاى جهان امروز است. وى در خطبه هاى نماز جمعه افزود: به بركت اسلام و در سايه هدايت اهل بيت(ع) هنوز اصالت خانوادگى در ميان مردم كشور ما بسيار مستحكم است.

گرگان - خبرنگار «ايران»: داشتن يك بيمارستان مجهز و استاندارد و تسهيل در امر درمان به يكى از آرزوهاى ديرينه مردم شهرستان مينودشت واقع در شرق استان گلستان تبديل شده است.
به گفته مردم مينودشت، سال هاست بيماران اين شهرستان ۱۴۰ هزار نفرى براى درمان خود مجبورند به مراكز درمانى واقع در گنبدكاووس يا مركز استان گلستان مراجعه كنند كه اين مسأله موجب مى شود هزينه هاى گزافى را متحمل شوند. اين در حالى است كه بسيارى از ساكنان اين منطقه كه ۷۵ درصد آنها در مناطق كوهستانى و جنگلى ساكن اند به حرفه دامپرورى و كشاورزى اشتغال دارند و از اين طريق هزينه هاى سنگين زندگى خود را تأمين مى كنند.
دكتر «شهريار سمنانى» قائم مقام وزير بهداشت و رئيس دانشگاه علوم پزشكى گلستان در اين مورد گفت: افزايش بيمارستان هاى جديد و تخت هاى مورد نياز براساس برنامه سطح بندى در وزارت بهداشت بررسى و ارزيابى مى شود كه در اين وزارتخانه ساخت بيمارستان مينودشت مورد تأييد قرار گرفته است.
وى افزود: بيمارستان كنونى مينودشت فضاى لازم و استاندارد را ندارد و با توجه به فاصله ۵۰ كيلومترى شهر گنبدكاووس ساخت بيمارستان جديد از نظر دانشگاه علوم پزشكى گلستان و وزارت بهداشت ضرورى است.
دكتر سمنانى همچنين تأكيد كرد: زمين براى ساخت اين بيمارستان به مساحت ۳ هكتار از ستاد اجرايى فرمان امام(ره) بوده و مقرر شده تا پايان سال ۸۸ مجوز ساخت بيمارستان گرفته شود. در غير اين صورت، اين زمين كه براى ساخت بيمارستان به دانشگاه علوم پزشكى گلستان واگذار شده بازپس گرفته و به امر ديگرى اختصاص خواهد يافت.
اين مقام مسئول همچنين گفت: ساخت اين بيمارستان از مصوبات سفر رياست جمهورى به استان گلستان است كه با توجه به آماده بودن زمين اين بيمارستان و تأييد وزارت بهداشت و درمان، قول ساخت يك مركز براى اين شهرستان از سوى سازمان مديريت و برنامه ريزى كشور داده شده است.
در اين رابطه حجت الاسلام «سيدحسن حسينى» امام جمعه مينودشت هم از به تأخير افتادن شروع عمليات اجرايى بيمارستان ۹۶ تختخوابى اين شهر گلايه كرد و گفت: زمين موردنظر براى اجراى اين طرح درمانى سال هاست كه آماده است.
يكى از مسئولان شبكه بهداشت ودرمان مينودشت نيز در اين مورد گفت: در حال حاضر براى درمان سرپايى بيماران اين منطقه از درمانگاه شبانه روزى فاطمه زهرا(س) كه به بيمارستان ۲۵ تختخوابى تبديل شده است، استفاده مى شود. وى خاطرنشان ساخت: اين اداره ضرورت ساخت بيمارستان ۹۶ تختخوابى را به مسئولان استانى و وزارتخانه اعلام كرده است.

قم،خبرنگار «ايران»: همايش برترين هاى حوزه علميه خواهران سراسر كشور در مجتمع فرهنگى امام خمينى (ره) قم برگزار شد.
محمدحسين صفارهرندى وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در اين همايش گفت: اركان اداره كننده مسائل دينى در جامعه، «دين» زيادى بردولت داشته، لذا دولت از هيچ تلاشى براى خدمت به حوزه هاى علميه فروگذار نمى كند.
وى بااشاره به رويكرد مناسب و مثبت انقلاب اسلامى به حقوق زنان گفت: امروز به بركت نظام جمهورى اسلامى و تفكر شيعى، حوزه هاى علميه بيش از هر زمانى در طول تاريخ شاهد حضور زنان مسلمان در مدارس علوم دينى است.
وى اضافه كرد: خوشبختانه امروز حضور زنان در تمامى عرصه هاى اجتماعى از جمله حوزه و دانشگاه در سطحى گسترده فراهم شده است ودرحال حاضر زنان طلبه به احتمال قوى بى رياتر از مردان به سراغ علوم دينى رفته و درنتيجه در فراگيرى اين علوم بيشترين وقت خود را صرف اصل موضوع مى كنند.
وى افزود: انقلاب اسلامى ايران از همان ابتدا با حضور و پشتيبانى زنان در عرصه انقلاب و سپس جنگ تحميلى به پيروزى رسيد و بر استيفاى حقوق اين قشر تلاش زيادى كرد.
صفارهرندى اين تفكر را كه برخى استيفاى حقوق زنان را به حركت هايى كه در غرب درباره زنان رخ داده منتسب مى كنند نادرست دانست و افزود: انقلاب با هدف تكريم و تقويت فضايل زنان و حفظ شرافت انسانى آنان از حقوق اين قشر دفاع مى كند.
وزير فرهنگ و ارشاداسلامى اضافه كرد: غرب در آخرين ادعاى خود پيام جامعه پست مدرن را اوج فرهنگ در بى فرهنگى دانسته و با تشكيل ميليون ها سايت، رذيلت را به شكلى مجانى ترويج مى كند.
صفارهرندى گفت: دنياى غرب فمينيسم را به مفهوم زن گرايى مفرط در جامعه ترويج كرد و به بهانه حضورآنان در اجتماع بهره كشى از زنان را آغاز كرد و لباس برهنگى را برتن زنان پوشاند.
آيت الله محمد على شرعى مدير حوزه هاى علميه خواهران سراسر كشور در اين مراسم گفت: مركز مديريت بايد زمينه بيشترى براى رشد خواهران طلبه فراهم كند تا آنان نيز خدمات ارزنده اى به جامعه ارائه كنند.
وى وظايف استادان را در تحقق اين امر مهم دانست و گفت: آنان نيز بايد با استفاده از نظرات طلاب خواهر در كلاس ها، فضايى فعال و پويا براى كسب دانش فراهم كنند. وى يادآور شد: امروز كسانى كه حائز رتبه هاى برتر در زمينه هاى مختلف آموزشى و پژوهشى شده اند، بايد قدر اين نعمت را بدانند و در راستاى بهره بردارى هرچه بيشتر از اين دانش بكوشند.
معاون آموزش مركز مديريت حوزه هاى علميه خواهران، هدف از برگزارى همايش برترين هاى طلاب خواهر را ارج نهادن به تلاش خستگى ناپذير آنان ذكر كرد.
محمود خالقى افزود: در عرصه پژوهش از ميان ۱۸۳ پايان نامه، ۱۵ پايان نامه برتر انتخاب شد. وى گفت: در بخش مقاله ها از دو هزارو ۵۰ مقاله در دو موضوع «پيامبر اعظم(ص)» و «شهيد مطهرى» ۵۰ مقاله نيز به عنوان آثار برتر معرفى شد. وى يادآور شد: از ميان ۶۰ نشريه حوزه خواهران، ۵ نشريه و از ميان مؤلفان كتاب هاى برتر نيز صاحبان ۴ اثر برتر برگزيده شدند. در اين مراسم، از برترين هاى حوزه هاى علميه خواهران تجليل شد.
\ نشست مسئولان جشنواره «طليعه ظهور»
همچنين نشست مسئولان دومين جشنواره فرهنگى هنرى «طليعه ظهور» با حضور محمد حسين صفار هرندى در اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى قم برگزار شد.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در اين نشست از گفتمان مهدويت به عنوان تنها گفتمانى نام برد كه روح دينى و اسلامى در آن حاكم است. وى با بيان اين كه اعتقاد به مهدويت يك نگاه اعتقادى ناب اسلامى شيعه است، اظهار داشت:از زمان ائمه اطهار(ع) تاكنون هزاران مدل انحرافى و قلابى جريان مهدويت وجود داشته كه شناسايى و معرفى آنان به مردم، ضرورى است.
صفارهرندى گفت:معرفت نسبت به امام مهدى(عج) بايد از معرفت ناب و براساس گفته معصومين(ع) باشد و مطالبى را كه به صحت آن اعتماد كامل داريم بيان كنيم. وى استفاده از ابزار هنر را براى بيان فرهنگ مهدويت وسيله اى مناسب دانست و افزود: بهترين نوع كار در مسائل هنرى انتقال پيام به روش غيرمستقيم است. دراين نشست مديركل فرهنگ و ارشاد اسلامى قم، هدف از برگزارى اين جشنواره را شناسايى توانايى هاى هنرمندان درباره مهدويت و ترويج فرهنگ انتظار از زبان هنر برشمرد.
حجت الاسلام حميد رسايى با بيان اين كه در ايام نيمه شعبان، قم پذيراى ۲ ميليون زائر از نقاط مختلف است، گفت: در اين رابطه نمايشگاهى در ايام نيمه شعبان در مسجد مقدس جمكران برگزار مى شود. وى افزود:سال گذشته نمايشگاهى با بيش ازچهار هزار و ۷۰۰ اثر در موضوع هاى مختلف هنرى در اين مكان برگزار شد.جشنواره سراسرى طليعه ظهور دوم شهريورماه امسال در قم برگزار مى شود.
\ بازديد از خبرگزارى «رسا»
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى در بازديد از خبرگزارى «رسا» درقم با تأكيد براين كه رسانه ها بايد به سمت توليدى شدن اخبار حركت كنند و گرفتار فعاليت هاى ايستا و محافظه كارانه نشوند، افزود:خبرنگارانى كه در جست وجوى كشف خبر هستند،موجب طراوت و رونق رسانه ها مى شوند.
وى گفت:اگر رسانه اى به كار ايستا،منجمد و محافظه كارانه عادت كند، تغيير اين شيوه بسيار مشكل خواهد بود. وى اظهار داشت:توليدات خبرى و فرهنگى بايد مبتنى بر ضروريات باشد نه واقعيات، چرا كه واقعيات انسان را متوقف مى كند و احساس ضرورت است كه انسان را به جلو سوق مى دهد.
وى خاطرنشان ساخت: اگر تعدد به صورت كپى و تكثير فله اى و از يك نگاه صورت بگيرد، شايسته نيست. صفارهرندى در ادامه با بيان اين كه انتشار برخى از نشريه ها توجيه اقتصادى ندارد، اظهار داشت:اگر حمايت هاى دولتى از بعضى مطبوعات قطع شود،آنها قادر به ادامه انتشار نيستند. وى درباره استعفاى معاون مطبوعاتى وزارت فرهنگ و ارشاداسلامى گفت: همچنان منتظر ادامه فعاليت آقاى مختارپور در اين مسئوليت هستيم اما درصورت عدم پذيرش وى، روى گزينه هاى ديگر فكر مى كنيم.
صفارهرندى درباره نظر مجلس درباره فشار روى رسانه ها از سوى وزارت ارشاد گفت: هميشه از طرف مجلس شوراى اسلامى مطالبى بيان مى شود و در صورت نياز به آنها پاسخ مى دهيم. وى افزود: به طور شفاف سخن مجلس شوراى اسلامى در اين زمينه مشخص نبود كه منظور كدام رسانه بوده است.
صفارهرندى تأكيد كرد: اگر نشريه اى خلاف قانون عمل كند، بر اساس قانون و بر حسب وظيفه اى كه داريم، با آن نشريه برخورد مى كنيم و جلوى دروغ پراكنى نشريات متخلف را مى گيريم.
خبرگزارى رسا، اخبار حوزوى را پوشش مى دهد.

گروه شهرستانها ـ ۲ مجتمع با حضور معاون سينمايى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در قم و كاشان به بهره بردارى رسيد.
به گزارش خبرنگار ما، سفر دو روزه مسئولان سينمايى و سينماگران از شهرستان قم و بازديد از سينماى «شهر آفتاب» آغاز شد و با گشايش مجتمع سينمايى بهمن كاشان ادامه پيدا كرد.
مهندس جعفرى جلوه، معاون سينمايى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، در بازديد از سينما شهر آفتاب قم گفت: مسئولان سينمايى كشور و حوزه هاى علميه بايد ارتباط نزديك و تنگاتنگى با يكديگر داشته باشند تا به تكوين سينماى دينى و اخلاقى نايل شويم.
وى با اشاره به سياست وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى براى افزايش كيفى و كمى سالن هاى سينما در كشور گفت: سينماهاى كهنه كه مالكان آن ها تمايل داشته باشند، با كمك بلاعوض مؤسسه سينمايى وابسته به وزارتخانه بازسازى مى شوند.
وى افزود: همچنين براساس ماده ۱۶۱ برنامه سوم توسعه، سينماها به ازاى هر يك مترمربع ساخت سالن نمايش مى توانند مجوز تجارى رايگان از شهردارى دريافت كنند.
جعفرى جلوه در ادامه گفت: سال گذشته، با مشاركت بخش خصوصى و صرف ۲ ميليارد تومان هزينه، ۳۵ سالن سينما در كشور نوسازى و ۲۵ سالن به سالن هاى كشور اضافه شد. مجتمع سينمايى شهر آفتاب از سال ۱۳۶۰ به نام والفجر و سپس شقايق آغاز به كار كرد. اين سينما كه از ۳ سال قبل نيز قابل استفاده بود، با همكارى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى قم بازسازى شد. براى بازسازى اين سينما ۲۰۰ ميليون تومان هزينه شد كه ۱۰۰ ميليون به طور بلاعوض از سوى مؤسسه سينما شهر پرداخت شد.
\ بازگشايى تنها مجتمع سينمايى كاشان
فعاليت مجدد تنها مجتمع سينمايى كاشان پس از گذشت ۶ ماه از آغاز بازسازى و تجهيز با اكران فيلم هاى جديد آغاز شد. مهندس محمدرضا جعفرى جلوه در آئين گشايش مجتمع سينمايى بهمن گفت: اگر فضاى نمايش، فضاى مطلوبى باشد، مردم خود و فرزندان خود را به اين فضا خواهند سپرد و به اين فضا گسيل خواهند شد.
محمدرضا سنايى مدير مجتمع سينمايى كاشان نيز گفت: بازسازى اين مجتمع كه تاريخ ساخت آن به سال ۱۳۴۵ برمى گردد در آبان و بهمن ماه سال گذشته به وسيله حوزه هنرى استان اصفهان و مؤسسه سينماى شهر تهران آغاز شد و سرانجام پس از ۶ ماه فعاليت دوباره خود را با اكران فيلم هاى جديد از سر گرفت. وى به خبرنگار «ايران» در كاشان گفت : براى بازسازى و تجهيز مجتمع شامل تعويض آپارات ها ، نصب صداى دالبى، بازسازى كف سالن هاى انتظار، تعمير سرويس هاى بهداشتى، تعويض صندلى، بازسازى سردرب سينما و آكوستيك ۳۰۰ ميليون تومان هزينه شده است. اين مجتمع با داشتن ۳ سالن، گنجايش ۵۶۰ تماشاچى را دارد.

همدان - خبرنگار «ايران»: نخستين همايش بررسى معضلات و موانع گردشگرى استان همدان به همت سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اين استان و با همكارى دانشگاه آزاد اسلامى واحد همدان دهم خرداد برگزار مى شود.
پروين ابراهيمى، دبير اين همايش گفت: استان همدان داراى ظرفيت و قابليت هاى بى شمار گردشگرى و جذب گردشگر است كه به صورت جدى به آن توجه نشده و استعدادهاى بالقوه پايتخت تاريخ و تمدن ايران زمين بى بهره مانده است. وى افزود: در اين همايش با حضور كارشناسان برجسته كشورى، توانمندى و استعدادهاى گردشگرى همدان معرفى و موانع توسعه گردشگرى اين استان بررسى مى شود.
ابراهيمى اضافه كرد: در اين نشست تخصصى، براى استفاده از نظرات كارشناسان و محققان، از ابتداى اسفند ماه سال گذشته سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى اقدام به فراخوان ارائه مقاله با موضوع «گردشگرى و توريست همدان» كرد كه تاكنون ۳۰ مقاله به دبيرخانه همايش ارسال شده است.
وى افزود: اين مقاله ها در كميته علمى همايش متشكل از استادان دانشگاه آزاد همدان بررسى مى شود و مقاله هاى برگزيده براى طرح و بررسى در همايش انتخاب مى شوند.

قزوين -خبرنگار «ايران» : هر ساله بعد از ظهر روز نوزدهم ارديبهشت ماه يعنى در پنجاهمين روز سال، هنگامى كه زهر آفتاب ظهر گرفته مى شود، مردم قزوين به مصلاى شهر مى روند.
مصلاى موردنظر در ميان باغ هاى جنوب شرقى شهر قرار گرفته است.در گذشته در اين مكان يك آب انبار ويك مسجد وجود داشت كه امروزه تنها بخشى از آن آب انبار بر جاى مانده است. خانواده هاى قزوينى در باغ هاى اطراف اين آب انبار مى نشينند وبعد از خوردن غذا وتنقلاتى كه از منزل به اين مكان آورده اند، بچه ها به بازى وسرگرمى مى پردازند وبزرگترها هم نماز باران مى خوانند.
پس از نماز هم با چند قطعه سنگ كوچك به سمت آب انبار مى روند، نيت مى كنند وسنگ ها را به سردر وديوار آجرى آب انبار مى فشارند چون معتقدند اگر حاجتشان پذيرفته شود، سنگ به ديوار مى چسبد وبه زودى حاجتشان برآورده خواهد شد. وجود مسجد در ميان باغ هاى خارج از شهر شايد دليل بر اين باشد كه اين مسجد تنها براى انجام مناسك خاص ساخته شده است. از آنجا كه مراسم باران خواهى از سنت هاى بسيار كهن در ايران است، مى توان احتمال داد كه بناى اوليه اين مسجد مكانى بوده كه در آنجا مراسم طلب باران يا احتمالاً جشن باران برپا مى شده است.
اما اين كه در اين زمان مراسم پنجاه بدر چگونه برگزار مى شود، بايد گفت بسيار شبيه به همان سيزده بدر است كه مردم براى تفريح و استفاده از طبيعت به آنجا مى روند. البته تفاوت هايى هم دارد كه از آن جمله دادن نذرى و اين كه اكثر افراد در اين روز و در اين محل خاص غذاهاى بخصوصى مى آورند كه بيشتر آش دوغ وديماج است.
در مصلايى كه مردم براى پنجاه بدر به آنجا مى روند، در زمان هاى گذشته بزرگان و مردم خداشناسى همچون آقا سيد جمال وحاج آقا ولدآبادى در آنجا نماز و نيايش مى كرده اند و از جمله بزرگوارانى بوده اند كه اگر براى كسى دعا مى كرده اند بلافاصله دعايشان مستجاب مى شد وچون اين بزرگواران در اين محل بوده اند، اين مكان را مكان بسيار مقدسى مى دانند كه البته هنوز هم ديده مى شود كه به ديوار آب انبار سنگ مى چسبانند تا حاجت بگيرند.
به گفته محمد على حضرتى ها، معاون گردشگرى سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى استان قزوين، مراسم پنجاه بدر از پيش از اسلام در اين شهر يعنى زمانى كه در شهر قزوين خشكسالى رخ داد رايج شد. در اين مراسم مردم براى طلب باران دعا كردند كه از قضا بر اثر دعاى مردم باران فراوانى باريد. وى افزود : طبق اعتقاد مردم قزوين، اهريمن خشكسالى همواره يكى از قديمى ترين دشمنان ايران زمين بوده است كه براى مبارزه با اين ديو علاوه بر حفر قنات وساخت آب انبار مناسك اعتقادى هم بايد انجام شود.
وى ادامه داد : در آيين كهنه، مردم اين شهر در مراسم مشابه ديگرى به نام چمچه خاتون، داخل يك قدح آب ريخته، آن را به پشت بام مى برند و به وسيله يك چمچه (وسيله اى شبيه كفگير واز جنس مس ) كم كم آب داخل قدح را به طرف آسمان مى پاشند. در مراسم ديگرى پيرزنى با پارچه ولباس هاى كهنه ، عروسكى كوچك درست مى كند ودر كوچه ها وخيابان ها همراه با كودكان حركت مى كند. آنها وقتى به در هر خانه مى رسند از صاحب خانه چيزى از وسايل تهيه آش طلب مى كنند وبا آن آشى مى پزند و ميان اهالى تقسيم مى كنند.

عليرضا سنچولى

سيستان، سرزمين رازهاى سر به مهر، گوشه گوشه اش براى مردمان اين خطه از كشورمان از اهميت بسزايى برخوردار است.
شمال سيستان و بلوچستان سرزمينى را در خود جاى داده است كه مردمانش در سختكوشى و صبورى، ولايت مدارى، مهربانى و مرزدارى زبانزد هستند.
خشكسالى، پديده اى كه هم اينك ۱۰ سال در سيستان ميهمان اين سرزمين بوده هنوز نيز جامه بازگشت بر نبسته و با اين سامان خو گرفته است.
روزگارى سرزمين سيستان در ابعاد مختلف زبانزد خاص و عام بود، بطورى كه اين ديار در بخش توليد گندم، انبار غله كشورمان بشمار مى رفت. پيشينه بيش از ۵ هزار ساله سيستان و آوازه اش در دنيا چيزى نيست كه بتوان براحتى آن را نگاشت، بلكه بايد به عمق رفت و انديشه ژرف لازم است.
سرزمين تشنه سيستان، خطه دلاورمردان، سرزمينى كه آه و فريادهاى محروميتش از چندين سال قبل بلند شده، درياچه اى به نام هامون را در خود جاى داده است كه در طول تاريخ دستخوش حوادث مختلفى بوده و گاه خاطراتى بس ناگوار و گاهى نيز خوشى را براى مردمان اين ديار به ارمغان آورده است.
تغيير و تحولات درياچه هامون سيستان به عنوان هفتمين تالاب بين المللى ايران زمين، امروزه بر كسى پوشيده نيست، عظمت هامون با آن همه خير و بركت چيزى نيست كه از ياد و خاطره مردمان اين خطه از كشورمان به فراموشى سپرده شود.
ريگ هاى روان برخاسته از بستر درياچه خشك هامون و مشكلات پس از آن روزهاى سختى را در دفترچه خاطرات تك تك ساكنان دشت سيستان ثبت كرده است.
با گذر در روستاهاى سيستان و بويژه درياچه هامون شايد بتوان گوشه اى از درد و رنج و سختى مردان و زنان اين ديار را از سال ها خشكسالى لمس كرد. مردم سختكوش سيستان با توفان هاى همراه با شن كه شنيدن سرعت ۱۱۰كيلومترى آن خود لرزه بر اندام هر كسى مى اندازد خو گرفته اند و با تحمل سختى هاى فراوان همچنان مرزداران غيورى براى اين آب خاك باقى مانده اند.
استمرار خشكسالى هاى مداوم بيش از هر چيز كمر سيستان و سيستانى را خميده كرده و همگان منتظر فرا رسيدن روزى هستند كه آوازه هامون و رونق بخش هاى مختلف از جمله كشاورزى و صيادى با پرآبى اين تالاب بار ديگر در ايران زمين طنين انداز شود.
سرزمينى كه روزگارى در فرهنگ و ادب پارسى سرى در ميان سرها داشت و فردوسى شاعر تواناى كشورمان شاهنامه اش را از سيستان و رستم دستانش نگاشته است اين روزها شرايطى را دنبال مى كند كه گذر از مشكلات ناشى از خشكسالى تنها خواسته مردمان اين سامان است.
جاى جاى خطه ولايت مدار سيستان از اهميت قابل توجهى در ادوار تاريخى برخوردار بوده، به طورى كه با نگاهى عميق به تاريخ در خواهيم يافت كه همين درياچه هامون از تقدس خاصى در ساليان دور برخوردار بوده است.
تاريخ دليلى بر اين مدعاست كه هامون از اهميت قابل توجهى بر خوردار بوده است.
نام درياچه هامون در اوستا «كانس اويا» و در فارسى با عنوان «صد در» «بندهش» آمده است.
بر اساس نام ديگرى در اوستا اين درياچه با عنوان كانسى و زريه به معنى دريا نيز مطرح شده است.
اين تالاب براى ساكنان رنج ديده از سال ها خشكسالى، از اهميت زيادى برخوردار بوده و همچنان نيز هست.
هر چند كه از ابتداى امسال مقدارى آب وارد دشت سيستان آن هم به دليل بارش هاى باران در حوزه هيرمند افغانستان شده است، اما ساكنان سيستان اين را مى دانند كه جريان آب به اين ديار مقطعى بوده و بايد چاره اى اساسى براى هامون و كشاورزى دراين خطه صورت گيرد.
ورود آب هيرمند به سيستان و جارى شدن آن در بخشى از نهرها، كانال ها و اراضى كشاورزى لبخندى كوتاه را به ساكنان اين سرزمين هديه كرد و اين لبخند براى مردم خسته از خشكسالى، دنيايى ارزش دارد.
اما اين جريانات مقطعى نخستين بار نيست كه لبخندى كوتاه به مردمان سيستان هديه مى دهد و در سال هاى قبل نيز ساكنان سيستان چنين لطفى از خداى مهربان را ديده اند. به هر حال مردم سيستان معتقدند كه درياچه هامون بايد هميشه سيراب باشد و تشنگى را به فراموشى بسپارد.
سيستان با داشتن بزرگ ترين درياچه آب شيرين فلات شرق ايران از موقعيت منحصر به فردى بر خوردار است. درياچه هامون در شمال و غرب زابل از ۳ قسمت صابورى، پوزك و هامون هيرمند تشكيل شده كه سيستان را به صورت جزيره اى زيبا البته در زمان پرآبى در خود جاى داده است.
وسعت كل هامون ها در زمان پرآبى بيش از ۶ هزار كيلومتر مربع است كه از اين مقدار ۳ هزار و ۸۲۰ كيلومتر آن متعلق به ايران و بقيه آن در خاك افغانستان قرار دارد.
ظرفيت هامون در زمان پرآبى به بيش از ۱۰ ميليارد متر مكعب مى رسد كه از اين لحاظ با حجم كلى سدهاى مخزنى دز، سفيد رود، لار، زاينده رود، كر، زرينه رود و ميناب برابرى دارد.
درياچه هامون سيستان كه روزگارى براى مردمانش منبع درآمدى بشمار مى رفت در سال هاى اخير به شوره زارى تبديل شده كه هر از چندگاهى با وزش بادهاى موسمى و فصلى تنها گرد و غبار فراوانى را نصيب غيور مردان اين خطه مى كند.
مشكلات ناشى از استمرار خشكسالى و خشكى درياچه هامون و در نهايت تأثير منفى در بخش كشاورزى سيستان را به وضوح مى توان در چهره تك تك پيرمردان ، جوانان و حتى پيرزنان و يا شيرزنان اين ديار مشاهده كرد. دستان پينه بسته و چهره هاى نحيف كودكان مردمان ديار آفتاب، اين سؤال را در ذهن تداعى مى كند كه مگر خشكسالى چه بر سر اين سرزمين آورده است. شريان حياتى سيستان و درياچه هامون، تنها آبى است كه از رودخانه هيرمند وارد اين منطقه از كشورمان مى شود.
هيرمند و آن تفاهمنامه مسأله ساز و تاريخى اش نيز در نوع خود خاطراتى بس فراموش نشدنى را در ذهن ساكنان اين ديار نقش آفرينى كرده است.
۳۵ سال قبل بود كه نخستين تفاهمنامه ايران و افغانستان در مورد تقسيم آب هيرمند ميان دولت هاى سابق ايران و افغانستان به امضا رسيد. رودخانه هيرمند با حوزه آبريز ۳۵۰هزار كيلومتر مربع با ۱۱۰۰كيلومتر طول از كوه هاى «بابايغما» در مناطق مركزى افغانستان سرچشمه گرفته و پس از طى مسير ۸۰۰كيلومترى به مرز ايران در سيستان وارد مى شود. حوادث مختلفى دست به دست هم داد تا مردم سيستان از هيرمند خاطره خوبى نداشته باشند. از هيرمند و تفاهمنامه اش كه بگذريم، پرواز پرندگان مهاجر سيبرى در سطح درياچه هامون و زيست گونه هاى مختلف جانورى در حاشيه اين تالاب در كنار توليد نيزار دست به دست هم داده بودند تا سفره بركت هامون باز باشد.
سيستان و سيستانى امروز، روزى را به انتظار نشسته اند تا شايد حق آبه هامون جدا از حق آبه هيرمند به سمت اين ديار خسته از خشكى و سراب آب جريان يابد.
حسين كيخا، فرماندار زابل در اين باره مى گويد: هامون نقش مهمى در اقتصاد و معيشت ساكنان سيستان ايفا مى كند. سالانه بيش از ۱۲هزار تن انواع ماهى از اين درياچه صيد و به بازار مصرف داخل و خارج استان عرضه مى شد كه در نوع خود اهميت زيادى داشت.
وى با اشاره به فعاليت صيادان سيستانى در زمان پرآبى در درياچه هامون خاطرنشان مى كند: با عنايت دولت و مسئولان استانى و شهرستانى، فعاليت هاى چشمگيرى در زمينه احياى درياچه هامون، ايجاد استخرهاى دو منظوره پرورش ماهى و ايجاد اسكله هاى صيادى در سيستان انجام شده است.
وى ادامه مى دهد: با اين حال آب براى مردمان سيستان حياتى بوده و بايد درياچه هامون به طور كامل احيا شود.
كنوانسيون رامسر يا «كنوانسيون تالاب ها» پيمانى بين المللى است كه دوم فوريه ۱۹۷۱مصادف با ۱۳بهمن ۱۳۴۹در رامسر به امضاى كشورهاى عضو رسيد.
كنوانسيون رامسر در ۱۹۷۵جنبه قانونى به خود گرفت و پس از آن تاكنون يكهزار و ۴۵۹تالاب مهم و با اهميت از ۱۴۷كشور جهان در فهرست اين كنوانسيون ثبت شده اند.
از ميان ۱۴۷كشور جهان كه عضو كنوانسيون رامسر هستند، افغانستان هنوز به عضويت اين مهم در نيامده است.
البته مسئولان كشور دوست و همسايه مان يعنى افغانستان مشكلات مربوط به كم آبى و خشكسالى در سيستان را به خوبى درك كرده اند و از آن آگاهى دارند.
سالانه ۲۰۰هزار قطعه پرنده از انواع مرغابى سانان، پليكان، فلامينگو، حواصيل و اكرت از مناطق شمال سيبرى، سيستان و درياچه هامونش را با توجه به شرايط اقليمى مناسب براى زادو ولد انتخاب و به اين خطه مهاجرت مى كردند. بيش از ۱۰۰ گونه جانورى از جمله گراز، گربه وحشى و روباه نيز در حواشى اين درياچه زيست مى كردند.
قطع جريان رود مرزى هيرمند، استمرار خشكسالى و خشكى درياچه هامون سبب شد تا مهاجرت پرندگان و زيست جانوران در آن كاهش زيادى داشته باشد. پرآبى درياچه هامون با پرواز پرندگان و وزش نسيم روح بخش بادهاى موسمى، چشم انداز زيبا و بديعى را از خلقت خداوند بوجود آورده بود كه هيچ گاه از يادها بيرون نمى رود.
كارشناسان معتقدند كه كشور دوست و همسايه، بايد نسبت به تأمين حق آبه درياچه هامون سيستان كه بخشى از آن در افغانستان قرار دارد اقدام كند. البته نبايد از حق گذشت كه خشكسالى در برخى ولايات افغانستان و همجوار با سيستان از جمله ولايت «نيمروز» نيز وجود دارد ولى وضع بهترى نسبت به خشكسالى سيستان دارد. طرح هاى مختلف آبى هم اكنون در منطقه سيستان در حال اجراست كه ساخت چاه نيمه چهارم با ظرفيت آبگيرى ۸۲۰ميليون متر مكعب شاخص ترين آنها بشمار مى رود. در صورت تداوم ورود آب هيرمند، اين چاه نيمه قادر خواهد بود تا آب كشاورزى ۱۵۰هزار هكتار زمين زراعى و باغى را در سيستان تأمين كند.
تاكنون حدود ۶۵ درصد از طرح عظيم چاه نيمه چهارم انجام شده و بنا به گفته رسول زرگر معاون وزير نيرو در امور آب، تلاش خواهد شد تا نيمه دوم امسال اين چاه نيمه آبگيرى شود.
چاه نيمه هاى يك، دو و سه سيستان نيز كه ساخت آنها به بيش از ۲۸ سال قبل بر مى گردد در مجموع با ظرفيت ۶۵۰ميليون متر مكعب آب نقش بسيار مهمى در تأمين آب آشاميدنى ساكنان سيستان دارند.
البته مقدارى از آب چاه نيمه ها نيز به وسيله خط انتقال مورد مصرف بخشى از ساكنان زاهدان (مركز سيستان و بلوچستان) قرار گرفته است.
خاك گرم و سوزان سيستان امروز بيشتر از قبل ورود مداوم جريان آب هيرمند را نظاره گر است تا شايد روزهاى خوش ديگرى براى مردمان سرزمين آفتاب تداعى شود.