اهواز - خبرنگار «ايران»: به منظور گراميداشت سالروز آزادى خرمشهر، ۳ خردادماه امسال نخستين جشنواره تئاتر دفاع مقدس در خرمشهر برگزارمى شود.
سردار حبيب سعيدفر، مديركل حفظ آثار و نشر ارزش هاى دفاع مقدس، درباره برنامه هاى درنظر گرفته شده براى سالروز آزادى خرمشهر گفت: برنامه هاى درنظر گرفته شده شامل، اجراى رزمايش رزمندگان لشكر ۷ زرهى ولى عصر(عج) با تجهيزات كامل در صبح روز سوم خرداد از دو محور ورودى به خرمشهر تا مسجد جامع خرمشهر، ارائه خدمات درمانى و ويزيت رايگان به مناطق محروم با همكارى بسيج جامعه پزشكى استان، هلال احمر و بهدارى سپاه، آغاز به كار ۴ طرح عمرانى هلال احمر و برپايى نخستين جشنواره تئاتر دفاع مقدس است.
سعيد فر افزود: همچنين مانور منطقه اى با هماهنگى سازمان امداد و نجات كشور، با حضور استان هاى بوشهر، ايلام، لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختيارى، كهگيلويه و بويراحمد و فارس در منطقه عملياتى خرمشهر، برگزارى مسابقات ورزشى شامل فوتسال بانوان، قايقرانى، دوچرخه سوارى همگانى و تيراندازى با تفنگ، جشنواره بازى هاى بومى و محلى خوزستان در خرمشهر، برگزارى شب شعر و خاطره، پرده بردارى از نقاشى هاى استاد ناصر پلنگى در مسجد جامع خرمشهر، اجلاس پيشكسوتان دفاع مقدس در خرمشهر اجرا خواهدشد.
وى در ادامه گفت: از ديگر برنامه هاى بزرگداشت سوم خرداد، جشن مقاومت تا پيروزى در شب سوم خرداد در خرمشهر، برپايى ايستگاه هاى صلواتى در خرمشهر، غبارروبى گلزار شهدا، ديدار با خانواده هاى شاهد و ايثارگر، برپايى نمايشگاه هاى فرهنگى، سلاح و تجهيزات نظامى در پادگان ها و پايگاه هاى مقاومت بسيج، اعزام خانواده هاى شهدا، جانبازان و آزادگان به خرمشهر، مراسم نورافشانى در خرمشهر و اهواز، برگزارى يادواره شهدا در شهرستان ها، به صدا درآمدن صداى بوق ماشين، قطارها و كشتى ها در روز سوم خرداد است.

شيراز- خبرنگار «ايران»: دادستان عمومى و انقلاب مركز استان فارس از طرح پيشنهادى دستگاه قضايى استان به منظور خارج كردن معتادان پرخطر از زندان هاى فارس خبر داد.
سيد مجيد حسينى در جمع خبرنگاران در شيراز افزود: در اين طرح به مسئولان اجرايى استان پيشنهاد شده، معتادان پرخطر مبتلا به بيمارى هاى واگير دار مانند ايدز و هپاتيت از زندان ها خارج و در مركز جداگانه اى نگهدارى شوند تا از گسترش اينگونه بيمارى ها در محيط زندان جلوگيرى شود. وى شمار معتادان پر خطر مبتلا به بيمارى هاى واگيردار در زندان هاى استان فارس را حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر اعلام كرد.
وى افزود: بخشى از فراوانى مواد مخدر در استان فارس را ناشى از موقعيت جغرافيايى منطقه و قرار داشتن آن در مسير ترانزيت مواد مخدر است كه بايد با كنترل دقيق تر مرزهاى كاهش يابد.
وى با اشاره به اين كه در ۴۵ روز ابتداى امسال بيش از ۴۵ تن انواع مخدر از قاچاقچيان در فارس كشف شده، اين امر را نشانگر توفيق نيروى انتظامى استان در زمينه برخورد با قاچاق و توزيع مواد مخدر ارزيابى كرد.

بوشهر ـ خبرنگار «ايران»: امسال ۳۴۵ ميليارد ريال اعتبار به اجراى طرح هاى سازمان توسعه، تجهيز و نوسازى مدارس استان بوشهر اختصاص يافته است.
مهندس احمد احمدنيا مديركل اين سازمان افزود: با توجه به پايين بودن عمر مفيد بنا در مناطق بندرى و نياز بسيارى از واحدهاى آموزشى استان بوشهر به تجهيز و نوسازى، اين ميزان اعتبار بدون مشاركت افراد خير پاسخگوى نيازها نيست. وى اظهار داشت: امسال از مجموع اعتبارات تخصيصى ۱۸۰ ميليارد ريال براى بازسازى و مقاوم سازى مدارس استان بوشهر اختصاص يافته است.
احمدنيا نقش خيرين مدرسه ساز در توسعه فضاهاى آموزشى در استان بوشهر را برجسته اعلام كرد و يادآور شد: سال گذشته ۲۴ طرح آموزشى با ۱۱۹ كلاس درس از سوى خيرين مدرسه ساز در استان بوشهر مورد بهره بردارى قرار گرفت. وى تصريح كرد: هم اينك ۲۵ طرح ديگر با ۱۳۵ كلاس درس نيز از سوى خيرين مدرسه ساز در اين استان در دست ساخت است.
احمدنيا اظهار داشت: افزون بر اين امسال نيز مقدمات اجرايى تعداد ۳۵ طرح با مشاركت خيرين مدرسه ساز در استان بوشهر انجام شده است. وى افزود: سرعت بخشيدن به اجراى طرح هاى مدرسه سازى به دست خيرين نيز ۱۲ ميليارد و ۵۰۰ ميليون ريال از سوى استاندارى بوشهر به مجمع خيرين مدرسه ساز اختصاص يافته است.

رشت- خبرنگار «ايران»: بازار ماهى شهرهاى رشت و انزلى به منظور دسترسى بيشتر مردم به ماهى و عرضه هرچه بهتر و بهداشتى تر آن، ساماندهى مى شود.
سهيل محمدى، مدير كل شيلات گيلان با اعلام اين مطلب گفت، اين بازارهاى جديد كه محل آن ها تعيين شده است، با كمك شهردارى و عرضه كنندگان داير خواهد شد.
وى با اشاره به اين كه فروش ماهى به صورت زنده از ديگر برنامه هاى شيلات گيلان است، افزود: با توجه به بالا بودن ارزش غذايى ماهى زنده، فروش آن در دستور كار قرار دارد كه بايد براى استفاده بيشتر مردم از اين روش، فرهنگ سازى شود.

بجنورد - خبرنگار «ايران»: در دومين ماه از فصل بهار، در رويدادى بى سابقه، حجم ذخاير آب سدهاى استان خراسان شمالى از ۱۱۸ ميليون متر مكعب فراتر رفت.
محمد علايى مديرعامل شركت سهامى آب منطقه اى خراسان شمالى در اين باره گفت: حجم ذخاير سدهاى خراسان شمالى در مدت مشابه پارسال حدود ۹۷ ميليون متر مكعب بود و در اين مدت بيش از يكصد ميليون متر مكعب آب از ذخاير سدهاى استان براى كشاورزى توزيع شد.
او بيشترين حجم آب ذخيره شده در پشت سدهاى استان را مربوط به سد شيرين دره به مقدار بيش از ۵۷ ميليون متر مكعب اعلام كرد و گفت: پارسال در همين زمان سد شيرين دره تنها ۳۷ ميليون متر مكعب آب ذخيره داشت.
وى حجم آب ذخيره شده در مخزن سد شيروان در روزهاى پايانى ارديبهشت ماه را بيش از ۳۱ ميليون متر مكعب اعلام كرد و افزود: حجم ذخيره آب مخزن اين سد در مقايسه با پارسال حدود ۹ ميليون متر مكعب كاهش داشته است.
علايى گفت: سد اسفراين نيز اكنون بيش از ۲۶ ميليون متر مكعب آب را به صورت ذخيره دارد كه ذخيره در مقايسه با مقدار زمان مشابه پارسال بيش از ۹ ميليون متر مكعب افزايش يافته است.
او حجم آب ذخيره شده در پشت سدهاى چرى و شورك را نيز بيش از ۴ ميليون متر مكعب اعلام كرد و گفت: مخزن سد چرى براى دومين بار از زمان بهره بردارى و سد شيرين دره نيز براى نخستين بار، امسال سرريز داشته اند.
مديرعامل شركت سهامى آب منطقه اى خراسان شمالى حجم آبهاى تجديد شونده استان خراسان شمالى را دو ميليارد و ۴۲۰ ميليون مترمكعب در سال بيان كرد و گفت: يك ميليارد و ۶۳۰ ميليون متر مكعب از اين مقدار آب هاى سطحى و بقيه آب هاى زيرزمينى است.
علايى گفت: پنج سد ساخته شده در خراسان شمالى توان تنظيم حدود ۱۰ درصد آبهاى سطحى استان را دارند.

اراك ـ خبرنگار «ايران»: در صورت الزام اجراى قانون اختصاص ۳ درصد از سهميه هاى استخدام به معلولان (توان جويان) به وسيله دستگاه هاى اجرايى، بسيارى از مشكلات اين قشر از جامعه از جمله بيكارى حل خواهد شد.
امير مولوى، رئيس جامعه توان جويان استان مركزى دراين باره گفت: ۶۰درصد از اعضاى اين جامعه را افراد ۲۰ تا ۴۰ساله تشكيل مى دهند و همين امر ضرورت برنامه ريزى جدى براى آموزش، حرفه آموزى ، ايجاد شغل و استقلال مالى آنان را دوچندان كرده است.
وى با بيان اين كه بين داشتن شغل و تشكيل زندگى در بين توان جويان رابطه مستقيمى وجود دارد، افزود: هم اكنون آمار توان جويان مجرد با آمار بيكاران آنان برابر است.
وى گفت: ۸۰درصد از دختران زير پوشش جامعه معلولان استان، داراى تحصيلات زيرديپلم و فاقد مهارت حرفه اى هستند و به همين ميزان نيز افرادى در سن ازدواج وجود دارند كه شرايط براى ازدواج آنان فراهم نيست.
وى با يادآورى نقش شغل و استقلال مالى در توانمندسازى معلولان گفت: بسيارى از افرادى كه از نظر اجتماعى توانمند نشده اند، به معناى كامل خانه نشين شده اند.
مولوى گفت: براى رفع مشكل نداشتن مهارت هاى حرفه اى از سوى توان جويان و به تبع آن فراهم نبودن زمينه اشتغال آنان، جامعه معلولان استان اقدام به تأسيس مركز حرفه آموزى توان جويان كرده است.
وى افزود: اين مركز اكنون به عنوان شعبه اى از يك مجتمع آموزشى ـ نيكوكارى در كرج فعاليت خود را آغاز كرده و قرار است با كمك مسئولان و نيكوكاران استان تا ۲ سال آينده به عنوان يك مجموعه مستقل به ثبت برسد. وى گفت: اين مجموعه با پذيرش ۸۰ هنرجو از تيرماه فعاليت خود را آغاز مى كند.
اكنون هنرجويان زيادى در رشته هاى رايانه و خياطى و هنرهاى دستى دراين مجتمع آموزشى مشغول به فعاليت هستند.
به گفته مديرعامل اين مجتمع آموزشى در كرج، هدف اين مجتمع رساندن معلولان به استقلال مالى و اجتماعى و فراهم كردن زمينه اشتغال براى آنان است.
على سلطانزاده افزود: اين مجتمع آموزشى از ۲۵ سال قبل در تهران داير شده و هم اكنون ۱۱ شعبه فعال درنقاط مختلف كشور دارد كه به صورت رايگان و با استفاده ازكمك هاى مردمى اقدام به ارائه خدمات مى كند. وى ادامه داد: يك هزار نفر از توان جويان جسمى و حركتى عضو جامعه معلولان استان هستند كه ۶۰درصد آنان را مردان و ۴۰درصد را زنان تشكيل مى دهند.
به گفته وى، دراستان مركزى، حدود ۱۵۰ هزار نفر توان جو وجود دارد كه تنها ۲۰ درصد آنان شناسايى شده اند.

قم، خبرنگار «ايران»: نخستين نمايشگاه تخصصى ICT (دولت الكترونيك) از ۲۷ ارديبهشت تا ۲ خرداد در مجتمع امام خمينى(ره) در استان قم برگزار مى شود.
دكتر سيدمحمد رضايى، رئيس مركز رشد دانشگاه قم و عضو هيأت علمى اين دانشگاه با اعلام اين خبر افزود: در اين نمايشگاه حدود ۵۰ تا ۶۰ مؤسسه و شركت حضور دارند كه از اين تعداد ۵ سازمان دولتى اعم از مخابرات، شهردارى، اداره كار، خدمات درمانى و آب و فاضلاب هستند. وى با بيان اين كه سال گذشته در فراخوانى در طول ۹ ماه حدود ۶۷ ايده فناورى به ما ارائه شد، تصريح كرد: از اين ايده ها تنها ۲۸ مورد پذيرفته شد كه برخى از صاحبان اين ايده ها خود ۸ ، ۹ و يا حتى ۲۵ مورد ثبت اختراع در كارنامه كارى خود داشته اند. وى با اشاره به اين كه برخى از اين ايده ها بين المللى و برخى ديگر بدون مشابه كشورى هستند، اظهار داشت: ما در انتخاب ايده هاى برتر سعى كرديم تا با بررسى زيرساخت ها، طرح و ايده هاى زودبازده و سودآور را در اولويت كارى قرار دهيم. وى افزود: اين راه امكان ارائه برخى ايده هاى محورى از جمله طراحى و ساخت هواپيمايى بدون سرنشين و توليد سامانه استراحت، برف پاك كن خودرو فراهم شده است.

سارى - خبرنگار«ايران»: فردا جمعه، آيين سنتى «برف چال» يا «ورف چال» با حضور صد ها علاقه مند بومى و غيربومى در روستاى «اسك» ازتوابع بخش لاريجان شهرستان آمل برگزارمى شود كه درنوع خود كم نظير است.
روز اجراى مراسم، همه مردان روستا پس از صرف صبحانه، با همراه داشتن غذاى ظهر و بساط ميوه و چاى، از روستا خارج مى شوند تا به محل «ورف چال » برسند. در آن جا چاهى بزرگ وجود دارد كه بيش از ۵۵۰ سال قدمت دارد.
كارى كه مردان روستا در آن جا انجام مى دهند، اين است كه از نقطه هاى مرتفع كوه برف هاى باقى مانده را جمع مى كنند و درچاه مى ريزند. آنان هر كدام با توجه به توان و نيروى بدنى خود و استفاده از امكانات موجود، مى كوشند تا قبل از فرا رسيدن ظهر، چاه را پر از برف كنند. به اين ترتيب، يخچالى مصنوعى درست مى كنند تا دامداران و كشاورزان درطول سال دچار كم آبى نشوند.
مراسم «برف چال» در«اسك» نشانه وحدت و همكارى ميان روستاييان و استفاده بهينه از امكانات محيط زيست است. آنها بدون كينه و كدورت از هم، در اين روز دست در دست يكديگر مى دهند تا منطقه را از خطر بى آبى در تابستان نجات دهند و به رونق كشاورزى و دامدارى منطقه كمك كنند.
اتفاق جالبى كه در اين روز رخ مى دهد، افتادن امور روستا به دست زنان است، زيرا هيچ مردى حق ماندن در روستا را ندارد. زن ها از بين خود نگهبان هايى انتخاب مى كنند كه در گذرگاه ها و كنار پل مى ايستند تا نگذارند مردى به روستا وارد شود. سپس بقيه زنان و دختران در فضاى باز روستا گرد آمده و به اجراى برنامه هاى متنوع و مختلف مى پردازند.

كرمان ـ خبرنگار «ايران»: روند كند اجراى طرح فاضلاب در محدوده مركزى شهر كرمان وبالا آمدن سطح آبهاى زيرزمينى تهديدى براى بافت قديم اين شهر است .
مدير عامل شركت آب و فاضلاب استان كرمان در حالى از پيشرفت ۱۳ درصدى شبكه فاضلاب شهر كرمان خبر مى دهد كه همزمان يادآور مى شود : با اعتبارات فعلى و در افق پيش بينى شده، تنها نيمى از اين شبكه به بهره بردارى خواهد رسيد .
محمد تربتى افزود : امور اجرايى شبكه و تصفيه خانه شبكه فاضلاب شهر كرمان از سال ۸۱ آغاز شده و تاكنون براى رسيدن به وضع فعلى ۲۰۰ ميليارد ريال هزينه شده كه ۱۶۴ ميليارد ريال آن از محل منابع عمومى و مابقى از منابع داخلى شركت تأمين شده است .
وى در ادامه گفت : تاكنون ۲۰۴ كيلومتر كلكتور اصلى ، خطوط انتقال وشبكه جمع آورى فاضلاب شهر به مرحله اجرا درآمده است كه امكان نصب حدود ۱۲ هزار انشعاب در محدوده شهرك هاى شهيد رجايى ، شهيد باهنر ، فرهنگيان و محدوده خيابان شفا وجود دارد.
وى افزود : حق انشعاب شبكه فاضلاب معادل ۷۰ درصد قيمت انشعاب آب براساس تعرفه هاى شوراى اقتصاد است و به طور كامل تقسيط مى شود تا در ۳۶ قسط از طريق قبوض آب بها دريافت شود .
اين مقام مسئول تصريح كرد : نصب انشعاب فاضلاب نياز به تغييراتى در تأسيسات فاضلاب داخل منازل مسكونى دارد كه براى ايجاد اين تغييرات اعتباراتى از منابع بانكى براى شهروندان تا سقف ۴ ميليون ريال در نظر گرفته شده است و با توجه به اين كه اين اعتبار تا حد پرداخت به ۱۰ درصد مشتركان است اولويت با كسانى است كه زودتر براى دريافت اين تسهيلات اقدام كنند.
تربتى در ادامه با اشاره به اين كه افق اجراى طرح براى كل شهر براساس پيش بينى هاى قبلى سال ۱۴۰۰ بوده، اظهار داشت : به دليل محدوديت منابع مالى و نحوه تخصيص اعتبارات به نظر نمى رسد تا تاريخ تعيين شده بيش از ۵۰ درصد كل طرح به مرحله اجرا درآيد و در صورتى كه حداقل اعتبار اختصاص يافته براى پيشبرد طرح شبكه فاضلاب شهر كرمان به سالانه يكصد ميلياردريال افزايش نيابد امكان تسريع درروند كار نيز وجود نخواهد داشت .
وى افزود : محدوده مركزى شهر كرمان شامل بافت قديم به دليل بالا آمدن سطح آب زيرزمينى دچار مشكل شده كه به دليل محدوديت منابع مالى تخصيص يافته ، اجراى طرح فاضلاب در اين منطقه شهر هم ميسر نشده است .

كرمان - خبرنگار «ايران»: خانه جهانگردى كرمان با هدف ارائه تصويرى روشن و گويا از جاذبه هاى گردشگرى استان، آگاه سازى اقشار مختلف جامعه از ابعاد گسترده و مؤثر سفر و تلاش براى ارتقاى فرهنگ گردشگرى اين خطه از كشور فعاليت خود را در كاروانسراى گنجعلى خان آغازكرد.
پريسا حمزه نژاد مسئول خانه جهانگردى كرمان، افزايش همكارى و تعامل سازمان هاى «مردم نهاد» و بخش هاى خصوصى با سازمان را از ديگر اهداف اصلى خانه جهانگردى كرمان برشمرد و افزود: اين خانه سعى دارد با برنامه ريزى هاى هدفمند جايگاه فعلى استان در بحث گردشگرى را با توجه به ظرفيت هاى فراوان آن در سطح كشور ارتقا بخشد. وى اضافه كرد: طبق اصول تدوين شده، همكارى براى توسعه سفرهاى ارزان قيمت، ارزيابى ديدگاه ها و نيازهاى گردشگران، ارائه اطلاعات و اقلام تبليغاتى به مسافران، توسعه و گسترش اطلاع رسانى و تعامل مثبت با اصحاب رسانه ها از مهم ترين وظايف خانه جهانگردى است.

سارا طالبى زاده
قلعه «چالشتر»، اثرى با شكوه از معمارى و هنر حجارى ايران زمين است كه در ۵ كيلومترى شهركرد واقع است. در شرق بقاياى حاكم نشين اين قلعه، بخشى از سردرستون دار ورودى ارگ واقع شده كه تزئينات آن در اواخر دوره قاجارى (۱۳۳۰ ق) انجام شده است. اين سَردر كه ارتفاع بلندى دارد، توجه هر بيننده اى را به معمارى خاص اين بنا معطوف مى دارد.
بناى قلعه خدا رحم خان كه در مركز اين مجموعه قرار گرفته نيز با تمام فضاى پيرامون، ارتباط مستقيم دارد. براى دسترسى به حياط خانه بايد از طريق هشتى و راهرو به آن وارد شد. قلعه داراى يك ايوان مركزى است كه در جبهه شمالى، ۲ طبقه و ساير اضلاع، همكف ساخته شده است. ايوان شمالى كه در طبقه دوم واقع است، داراى درهايى بوده كه تخريب شده و ايوان هاى ديگر اضلاع نيز داراى ستون هاى سنگى است.
براساس اسناد به دست آمده، تقسيمات داخلى قلعه، شباهت زيادى به خانه ستوده داشته و به همين علت شباهت، كالبد دو بنا در مواقع ضرورى همانند يك بنا عمل مى كرده است. از مدخل با ابهت عمارت و هشتى كوچكش كه وارد آن شويم، حياطى بزرگ با ايوان هاى طاق دار و حوضى منقوش در كنار آلات و ابزار مرمت، به چشم مى خورد.
زيرزمين عمارت بيرونى، امروز نام موزه مردم شناسى را بر دوش مى كشد؛ موزه اى كه به وضوح، زندگى در آن جريان دارد. از در چوبى منبت شده تا نعل بند پير و مشترى اش، از كوزه و خمره هاى بزرگ تا ابزار كشاورزى، همه و همه در گوشه و كنار اين موزه خودنمايى مى كنند. از دالان كه مى گذريم، فضايى باز وبزرگ، سنگ ها و مجسمه هايى حجارى شده را در معرض ديد علاقه مندان قرار داده؛ شير سنگى ( نماد دلاورى بختيارى )، سنگ مزار، سنگ آسياب و...
اين جا فضاى موزه سنگ است. در ضلع شمالى هم عمارت زيبايى به مشتاقان ميراث سلام مى گويد. اين بنا در واقع جزء آخرين بخش هاى بر جاى مانده از مجموعه بناهاى مرتبط با ارگ چالشتر مربوط به اواخر عصر صفوى تا دوره قاجارى به حساب مى آيد كه قسمت اندرونى كالبد معمارى حاكم نشين مذبور را تشكيل مى داده است.
در ضلع جنوب غربى مجموعه، حمام شخصى خان، هم شما را اين چنين به تماشا مى خواند...
* حمامى با كاشى هاى آبى فيروزه اى
از در ورودى حمام كه وارد شويم، با طى كردن يك راهرو، بايد در چوبى ديگرى را باز كنيم تا رختكن حمام نمايان شود. خدا رحم خان ستوده، روبه روى در با قليان و بساط چاى، به ميهمانان موزه حمام سلام و خوش آمد مى گويد. سمت راست رختكن، لنگ هاى آويخته بر بند رختى در كنار آيينه و سماور جلوه اى ديگر به حمام داده است.
در سمت چپ در كنار كمد رختكن با آن صابون هاى پيچى و اسباب حمام و در ابتداى مدخل راهرو به گرمخانه، حبانه اى بزرگ، آب گوارايى را براى خان و اعضاى خانواده اش، سرد نگه مى دارد. از راهرويى ديگر كه بگذريم، وقتى دماى بدنمان به محيط عادت كرد و بخار حمام به ما اجازه چشم گشودن داد، دلاكى را مشغول ماساژ دادن مى بينيم.
ظرف تاس، شانه چوبى، سفيد آب، صابون و زودى (صمغ درختان )، دور تا دور مردى با آرايش موى قجرى را اشغال كرده، او محمود خان، پسر بزرگ خدا رحم خان است؛ مالك قسمت بيرونى عمارت ستوده. ديگ هفت جوش، قل مى زند. آب خزينه گرم و گرم تر مى شود. گربه رو ها از زير ديگ، حرارت مطبوعى را به محيط وارد مى كنند. بابا خان صفايى، پيرمرد محبوب منطقه دزك در كنج جنوب شرقى گرمخانه، در حال كيسه كشيدن است. كاشى هاى آبى فيروزه اى و سفيد سربى، آرامش حمام را چندين برابر كرده؛ آرامشى براى يك روز نظافت.
* ستوده، عمارتى با معمارى هاى خاص
اگر مانند ما، قصد راه يابى به خلوت خان را داشته باشيد، بايد از يكى از دو سوى عمارت، راه پله ها را در پيش بگيريد تا به ايوان زيبايى با آجركارى و كاشى معرق در لچكى ها و پيشانى با ازاره هاى سنگى منقوش برسيد.
۴ اتاق موازى - شامل: ۲ نشيمن و ۲ گوشواره ، اتاق پذيرايى را محاصره كرده اند؛ ۵ درى بزرگى كه با نقوشى به سبك نقاشى لندنى كه تلفيقى از هنر نقاشى ايرانى و غربى است، هيبت و بزرگى خان را به رخ مى كشد. در بالاترين نقطه ديوار، نزديك به سقف قابى از جنس گردو، آنجا كه آيات «انا فتحناك» و «نصر من الله» چشم و نظر را از حريم خان دور مى كند، نقاشى هايى بر گرفته از كليسا ها و مكان هاى مقدس اروپايى نيز توجه هر بيننده اى را به خود جلب مى كند.
يك رديف پائين تر، قاب هاى نقاشى اسلامى با آيات « آيت الكرسى» اعتقادات خان را نمايان مى سازد و نقاشى هاى گل و مرغ، گل و گلدان، اصالت ايرانى وى را يادآور مى شود.
نقاشى هاى نزديك به كف هم داستان هاى هفت پيكر نظامى گنجوى را براى من و تو حكايت مى كند. به بالاى شومينه هم كه بنگريم، تصوير زليخا و سرخى خون دست زنان ترنج به دست هم، زيبايى يوسف را يادمان مى آورد. اگر تو هم مانند ما با درخشش نورى سر برگردانى، قلقلك دستان خورشيد را بر طلاهاى ديوار مى بينى. اين اتاق، تاريكى ندارد. غروب هم كه شد، پنجره هاى كشويى كه در ۴ گوشه اتاق قرار گرفته ميزبان فانوس هايى است كه نور را دوباره به اين مكان باز مى گرداند.
* موزه از گذشته براى آينده
از زيرزمين عمارت صداهايى به گوش مى رسد. پيرمرد و پيرزنى در زير كرسى، روزگار را سپرى مى كنند. آن طرف تر، چروك دستان زنان، الياف و نخ ها را لمس مى كند و اين سوتر، مرد و زنى در لباس زيباى بختيارى، اجناسى را براى فروش به تو عرضه مى كنند. اينجا محل كار و زندگى است؛ موزه اى از گذشته براى آينده.

منصور محرابى فرد
تپه باستانى «تل برمى» در شهرستان رامهرمز ميراث دوره عيلامى است كه به دليل مورد توجه قرار نگرفتن در حال تخريب است. اين مركز باستانى در وسط دشت رامهرمز و در سمت راست رودخانه اى قرار دارد.
مطالعات باستانى توسط باستان شناسان خارجى، دوران استقرار جمعيت در اين منطقه را، در دوره شوش (هزاره پنجم پيش از ميلاد)، هزاره سوم پيش از ميلاد، عيلامى نو و (نيمه اول هزاره پيش از ميلاد) هخامنش، سلوكى، پارتى، ساسانى و اسلامى، تاريخ گذارى كرده اند. از اين محوطه نيز تعدادى كتيبه به دست آمده از جمله يك كتيبه سنگى - امرسين پادشاه سلسه اور- به خط ميخى متعلق به (هزاره سوم پيش از ميلاد) دو آجر نوشته به خط ميخى يكى متعلق به «اونتاش- ناپيرشاه» پادشاه قدرتمند دوره عيلامى ميانه و سازنده «زيگورات چغازنبيل» و ديگرى كتيبه عيلامى نو- بر آجر نوشته اى كه حكايت از بازسازى معبدى به فرمان «شيلهاك اينشوشيناك» قدرتمندترين پادشاه سلسله «شوتروكى ها» در دوره عيلامى ميانه، همچنين گل نوشته اى به دست آمده كه به دليل كوچكى، زياد نمى توان آن را قرائت كرد اما از روى نوع نوشتار آن را به دوره «عيلام نو» منسوب مى كنند.
عيلاميان در شوش هم زمان با سومرى ها در بين النهرين نخستين ملت هايى بودند كه توانستند نخستين شهرها را پايه گذارى و بشر را وارد مرحله نوينى از زندگى سياسى- اجتماعى كنند.
به استناد برخى كارشناسان داده هاى باستان شناسى اصلى موجود درباره تاريخ چند هزار ساله ايران محدود به شوش و نواحى اطراف آن (چغازنبيل، هفت تپه...) است و در ديگر نقاط كشور حفارى هاى گسترده و دنباله دار درباره دوره عيلام انجام نگرفته است.
فهرست اين حفارى ها شامل بندر ليان در نزديكى بندر بوشهر، تپه يحيى و شهداد در كرمان، مليان در فارس، ارجان در بهبهان و نواحى پيرامونى مانند شهر سوخته در سيستان، سيلك كاشان، شمارى گمانه در مناطقى مانند تل برمى، تپه غدير و... نقش برجسته هاى گورانگون، ايذه و قلعه تل است.
داده هاى باستان شناسى دوره عيلامى به حدى محدود است كه براى نوشتن تاريخ عيلام محققان ناچارند به داده هاى بين النهرين مراجعه كنند، به گونه اى كه مطالعات عيلام شناسى زير مجموعه اى از مطالعات بين النهرين شناسى قلمداد مى شود. نام شمارى از پادشاهان عيلامى را صرفاً از طريق منابع بين النهرين مى شناسيم.
پادشاهان قدرتمند عيلامى همواره خود را شاه آنشان و شوش مى ناميدند. يكى از مهم ترين مشخصه هاى عيلامى در (هزاره سوم و دوم پيش از ميلاد) اتحاد سياسى بين آنشان و شوش (مليان امروزى در فارس) بود.
امروز به كمك تل برمى اين امكان ممكن شده است كه الگوى رابطه متقابل سرزمين مرتفع (=انشان) و سرزمين كم ارتفاع (=شوش) در طول زمانى طولانى در يك ناحيه واسط ميان پايتخت هاى عيلام باستان- شوش و آنشان- پيگيرى كرد. به اين خاطر است كه بررسى داده هاى رامهرمز اهميت تاريخى فزاينده اى يافته اند.
دشت رامهرمز دسترس پذيرترين رشته ارتباط دهنده سرزمين كم ارتفاع خوزستان به سرزمين مرتفع مركز فارس (آنشان) است. اين ناحيه در حاشيه دشت خوزستان تقريباً در ميانه راه «سوزيانا» به «آنشان» است. موقعيت دشت رامهرمز اين امر را القا مى كند كه در نتيجه افزايش مبادلات ميان دشت خوزستان و سرزمين مرتفع فارس جمعيت در «تل برمى» افزايش چشمگيرى يافته است. مهمترين استقرار جمعيتى در شرق خوزستان در هزاره سوم پيش از ميلاد در تل برمى شكل گرفته است. داده هاى باستان شناسى از وجود يك شهر مهم در (نيمه دوم هزاره سوم پيش از ميلاد) در «تل برمى» حكايت مى كند. تاكنون هيچ معبد يا ساختار شهرى متعلق به هزاره سوم پيش از ميلاد در حوزه تمدن عيلام حفارى و مطالعه نشده است. كاوش هاى باستان شناسى در «تل برمى» مى تواند اطلاعات منحصر به فردى درباره معمارى مذهبى و شهرى سرزمين ايران در (هزاره سوم پيش از ميلاد) ارائه دهد.
در دوره عيلام ميانه (هزاره دوم پيش از ميلاد) بخش اعظم جمعيت دشت رامهرمز در شهر مركزى كه امروزه بقاياى آن به «تل برمى» معروف است زندگى مى كردند.
در اين دوره ساختمان هاى عمومى و مناطق مسكونى اين شهر «تل برمى» ۱۸ هكتار را شامل مى شد. وسعت استقرار شناسايى نشده در غرب رامهرمز در دوره عيلام ميانه شامل موراواچه، زرينى، زاهرى و تپه اى در شرق رودخانه «الله» است. مطالعات انجام گرفته در دشت مركزى مكان ديگرى متعلق به (هزاره سوم پيش از ميلاد) را گزارش نكرده است. اين نگرانى وجود دارد كه اين محوطه ها توسط باغ ها و خانه هاى رامهرمز براى هميشه مدفون شده باشد.
در دوره عيلام نو (هزاره اول پيش از ميلاد) عيلامى ها كه از غرب زير فشار آشورى ها بودند، در شمال توسط مادها و در شرق توسط پارس ها به رامهرمز و دره هاى بهبهان پناه آوردند. دشت حاصلخيزى كه مى توانست جمعيت قابل توجهى را در خود جاى دهد.
پس از دوره «عيلام نو» شواهد استقرار جمعيت در دشت رامهرمز محدود است. در طى دوره هخامنشى و سلوكى استقرار محدود اما ممتدى را در مركز عيلام ميانه و نو يعنى «تل برمى» و «تل غدير» مى توان مشاهده كرد. در طول دوره پارتى و ساسانى استقرار گسترده و بى سابقه اى در دشت رامهرمز مشاهده شده است. جايگاه «تل برمى» در اين دوره ها نيز بسيار قابل توجه است.
به دليل اهميت بسيار زياد «تل برمى» در طول تاريخ تمدن ايران زمين در ۱۳۴۱‎/۴‎/۲۰ اين محوطه عظيم باستانى به شماره ۴۰۳ در فهرست آثار ملى ايران به ثبت رسيده است. در تاريخ «ششم شهريور ۱۳۸۳» اين محوطه عظيم و كتاب گرانبهاى حكايت چند هزارساله تاريخ و سند فرهنگى اين سرزمين به بهانه كشيدن لوله گاز به روستاى سرتلى، منجر شد تا اين روستا بر روى تپه اى باستانى به همين نام بنا شود. مطالعات باستان شناسان اين تپه را متعلق به (هزاره چهارم و پنجم پيش از ميلاد) اعلام كرده است.
اين تپه براى بررسى وضع دشت خوزستان در (هزاره پنجم و چهارم پيش از ميلاد) يعنى زمان شكل گيرى نخستين اقتصادهاى شهرى و دولت شهرها از اهميت ويژه اى برخوردار است.
عمق كانال هاى حفارى شده براى كار گذاشتن لوله هاى گاز در اين محوطه باستانى در بعضى نقاط از ۲ متر بالاتر رفته است و اين فاجعه فرهنگى در روز روشن توسط پيمانكار با بيل مكانيكى صورت گرفته است.
براساس قانون، براى هرگونه فعاليت عمرانى در محدوده آثار ثبت شده در فهرست آثار ملى ايران كسب مجوز از سازمان ميراث فرهنگى الزامى است. بنابراين اگر فرد يا نهاد دولتى يا خصوصى بدون مجوز در محدوده اثر ثبت شده اقدام كند و پس از كسب مجوز ضوابط حفاظتى آثار ثبت شده را رعايت نكند مجرم محسوب مى شود و قابل تعقيب قضايى خواهد بود.