ندا بنى اسدى

به راستى كه تاريخ فرش با تاريخ خود انسان عجين است. بشر اوليه در طى قرن ها به روش درهم تنيدن الياف گياهى و پوست درختان و در نتيجه صنايعى نظير سبد بافى آشنا شده است و با بهره گيرى از پشم حيواناتى كه قابليت در جوامع اوليه را داشتند، مى توانست زيراندازهايى نه چندان نرم را توليد كند.
زيراندازهاى اوليه متشكل از پوست نرم حيوانات و الياف نرم گياهى و بوريا بود، اما به لحاظ گسترش جوامع اجتماعى و نبود شكار نياز به توليد بيشتر زيراندازهاى دستباف روز به روز محسوس تر شد و بافت اينگونه زيراندازها تكامل يافت و به شكل فرش هاى دستباف امروزى درآمد. فرش دستباف كه عرفان و فرهنگ و ادب ايرانى را به زيباترين گونه اى به تصوير كشيده و نام ايران را در دورترين نقاط دنيا بلند آوازه ساخته است با گذشت زمان بر لطافت و ارزش آن افزوده مى شود.
و اما كرمان كه استانى واقع در مناطق مركزى و خشك ايران است يكى از مهم ترين شهرهاى ايران در عرصه صنعت قاليبافى به شمار مى آيد. هر چند در كرمان سلسله كوه هاى نسبتاً بلندى وجود دارد ولى هيچ رودخانه پر آبى در آن جارى نيست. كمبود آب و مناطق لم يزرع كوهستانى و شن زارهاى اين سامان سبب شده تا بيشتر اهالى اين منطقه به جاى كشت و زرع به هنر و بخصوص صنعت قاليبافى روى آورند. كرمان از ديرباز يكى از مراكز مهم فرشبافى كشور به شمار مى رفته و تاريخ فرشبافى آن به قرن ها پيش مى رسد. قطعه اى كه از يك تخته فرش بافته شده در اين شهر كه در موزه حضــــرت امام رضا عليه السلام در مشهد نگهدارى مى شود به سابقه اى حدود ۵۰۰ سال بافندگى در زمــــينه فرش هاى گره دار كرمان شهادت مى دهد. در روند قاليبافى كرمان مى توان نقاط اوج وفرود متعددى را سراغ گرفت به طورى كه هنر قالى بافى كرمان نقطه اوج خود را در زمان صفويه و مرحله فرود خود را در اوايل دوره قاجاريه، همان زمانى كه آقا محمد خان قاجار به لحاظ مساعدت اهالى كرمان با لطفعلى خان دست به كشتار و كور كردن هــــــولناك اهالى آن زد سپرى كرده است. همچنين شروع انقلاب صنعتى و ورود انواع پارچه هاى نساجى و ماشينى كه منجر به كاهش توليد انواع منسوجات دستى شد عامل اصلى گرايش به هنر قاليبافى كرمان است و در واقع دوران بعد از انقلاب صنعتى اروپا يكى از پررونق ترين ادوار قاليبافى در كرمان است. اغلب قالى هاى كرمان از نوع خاص ۳ پود مى باشد به عبارتى بين رجهاى بافت، ۳ پود ديده مى شود كه اولى و سومى ضخيم و دومى نازك است. ۲ نوع گره در بافت قالى هاى ايرانى معروف است كه متمايز از ديگر گره هاى قالى است. در محدوده جغرافيايى كرمان هر ۲ نوع گره قالى ايران كاربرد دارد. در قالى هاى شهرى باف كرمان گره مورد استفاده گره فارسى است كه در بافت قالى هاى ظريف به كار مى رود و در قالى هاى روستايى باف هر ۲ گره فارسى و تركى رايج است. طرح هاى رايج درقالى هاى كرمان عبارت از طرح هاى خوشه انگورى، سبزيكار چمنى، گلدانى و درختى، ستونى ۳۳ پل، برگ چغندرى، قاب قرآنى، بته جقه اى، لچك ترنج كف ساده و نيز نقشه هاى گل فرنگ و گوبلن، شكارگاه و افشان و بازوبندى و خشتى است. رنگ هاى مورد استفاده در قالى هاى كرمانى يكى از دلايل شهرت اين قالى ها است كه علاوه بر استفاده از رنگ هاى با ثبات و گياهى، داراى تركيب بندى بسيار قوى نيز هست. در قالى هاى مرغوب كرمان به طور معمول حداقل ۱۵ رنگ و در قالى هاى نفيس تا ۳۰ رنگ مورد استفاده قرار مى گيرد. از لحاظ رنگ آميزى فرش كرمان يكى از متنوع ترين و شادترين فرش هاى ايران محسوب مى شود. لاكى سير و روشن، بژ، عنابى، مسى، آبى سير و روشن، سرمه اى، صورتى و سبز سير و روشن از مهم ترين رنگ هاى مورد استفاده در قالى هاى كرمان است.
در حال حاضر كرمان از معدود مراكز قالى بافى در ايران است كه در آن تقريباً به كلى مواد رنگ آميزى بيگانه تحريم شده اند. رنگ هاى به كار رفته بسيار متنوع و اكثراً اين رنگ ها كه تا گذشته نزديك در كارگاه هاى رنگرزى براى مصارف شالبافى و قالى بافى به كار مى رفتند از سرى رنگ هاى طبيعى بودند ولى در سال هاى بعد از جنگ جهانى دوم مقدارى رنگ هاى جوهرى به كارگاه هاى رنگرزى راه يافت. رنگ هاى گياهى مورد استفاده نيز عبارت از نيل (تركيبى)، قرمزدانه، روناس، پوست گردو، پوست انار، برگ مو، بوريا و حنا است، همچنين امير خان شاهرخى، احمدخان شاهرخى و پسرانش حسين و حسن خان، شكرالله پـــــــاك گوهر، رضا خان زند، محمود ارجمند، محمد سام، حسن رسولى و ميرزا عليرضا مايل از طراحان مشهور قالى كرمان بوده اند.
به طوركلى هيچ متاعى با قالى كرمان كه از لحاظ نفيس بودن و ظرافت و رنگ آميزى فوق العاده اعلاء ممتــــــــاز است نمى تواند رقابت كند و اين صنعت به طور قطع از نفيس ترين صنايعى است كه در دنيا به وجود آمده و بدون هيچ اغراقى يك پارچه قالى كرمانى هر نوع قالى ديگرى را تحت الشعاع قرار مى دهد. طرح و گره نقوش قالى كرمان نمونه طراحى هاى قديم قبل از ظهور اسلام است ولى گل و بوته كارى و رنگ آميزى هاى بى نهايت ممتاز آن چيزى است كه نظر تحسين انسان را جلب مى كند. اندازه معمولى قالى كرمانى ۷ در ۴ پا و ۶ اينچ است.
در قالى هاى متداول كرمان در هر ۳ و ۹ اينچ، ۶۴۰ جفت بافته مى شود. قالى هايى كه به جاى پرده به كار مى رود به قدرى ظريف و نفيس بافته مى شود كه توجه بى ذوق ترين اشخاص را نيز جلب مى كند.
رئيس صنف فرش كرمان در اين باره مى گويد: طرح و رنگ قالى كرمان اهميت بسيارى دارد، چنانچه كمتر مى توان ۲ قالى را از نظر رنگ و نقشه شبيه به يكديگر پيدا كرد. فـــــــرش كرمان ريز بافت بوده و عموماً ۴۰ رج در گره است و بيشتر در ابعاد ۶۰ ، ۱۰۰-،۱۵۰ ۱۰۰- ۱۲۰ و ۲۰۰ بافته مى شود. در گذشته نيز فرش هاى ۱۰۰ مترى به صورت سفارشى در كـــــــــرمان بافته شده است كه اين كار افتخارى براى صنعت و هنر قالى بافى به شمار مى آيد.
محمد وزيرى مى افزايد: با تمام ويژگى هاى مثبتى كه فرش كرمان دارد اما امروزه كشورهايى چون هند، چين و مالزى با تقليد استادانه از نقشه هاى قديمى و جالب كرمان، فرش هايى با بافت بسيار شسته رفته و يا پشم هاى مرغوب و رنگ هاى درخشان و احتمالاً با استفاده از تكنيك هاى كامپيوترى به بازارهاى غربى مى فرستند كه هرچند كيفيت فرش كرمان را ندارد اما مى تواند تهديدى جدى براى آينده اين فرش باشد.
وى از افت توليد و مصرف فرش خبر داده و مى گويد: در گذشته ۵۷ هزار متر قالى توليد مى شد اما در حال حاضر ۲ هزار متر هم توليد و صادر نمى شود و علت اصلى آن هم افزايش فرش ماشينى است كه هم طرح هاى زيبايى دارد و هم قيمت آن ارزانتر است و مردم ما هم امروزه بخاطر مشكلات مالى توان توجه كردن به كيفيت ندارند به همين علت به سمت فرش دستباف نمى روند. او خاطر نشان مى كند: با وجود افت و خيزهاى فراوان، امروزه نام كرمان با قالى آن مترادف است. فرش هايى كه در اين منطقه بافته شده، زينت بخش موزه هاى معتبر جهان است و هنوز تميزى و لطافت اجناس نام قالى كرمان را به ذهن اشخاص تداعى مى كند.

در فرهنگ ديرين مردم چهارمحال و بختيارى، سياه چادر، نماد بزرگ منشى قوم كوچرو و قومى رمه گردان بوده است. سياه چادرهاى عشايرى در چهارمحال وبختيارى از جنس موى بز ساخته مى شود، كه در آن سرما و گرما نفوذ نمى كند. زنان عشاير چهارمحال و بختيارى موى سياه بز را در آب ولرم مى جوشانند و پس از ريستن، آن را مى كوبند و به صورت ورق هاى پشمى ۳ميليمترى تا ۵ ميليمترى شكل مى دهند. پس از شكل دهى سياه چادرها، براى برافراشتن آن از ۳ تيرك عمودى و يك تيرك اصلى و ميخ و سنگ براى برپا نگهداشتن آن استفاده مى كنند.
در اين سياه چادرها هنگامى كه باران مى بارد، آب باران نفوذ نمى كند و تابش خورشيد نيز نمى تواند از منافذ و سوراخ هاى ريز اين چادرهاى مستحكم عبور كند.
در گذشته هر كس از جاده اى در چهارمحال وبختيارى مى گذشت برفراز دامنه هاى كوه و در كنار حاشيه هاى رودخانه ها، ازدحام چادرهاى سياهى به همراه زنان و مردانى كه در حال مشك زدن براى استحصال دوغ و كره محلى بودند، خودنمايى مى كرد. يكى از جامعه شناسان چهارمحال وبختيارى دراين باره مى گويد:سياه چادرها در ميان عشاير در گذشته حكم خانه، مأمن و پناهگاه را داشتند، كه هنوز در برخى از مناطق چهارمحال وبختيارى مانند لردگان، اردل و كوهرنگ نيز چنين است.
دكتر مجيد حيدرى، افزود: اين سياه چادرها بيشتر مقابل چاه هاى آب و مراتع چراگاه ها برپا مى شدند و آنها كه بزرگ قوم و قبيله بودند، چادرهايشان را نزديك چشمه و چاه برپا مى كردند و آنها كه زندگى مشترك تشكيل مى دادند، سياه چادرهاى خود را آخرين رديف چادرهاى بزرگان داير مى كردند.
به گفته وى، برپايى سياه چادر هنگام ييلاق و قشلاق عشاير آداب و آئين هاى خاص داشت و با سرودخوانى و آيه خوانى همراه بوده است. اين جامعه شناس اظهارداشت: بزرگ بودن سياه چادرها موجب مى شد، عشاير و رمه گردان ها هرشب در يكى از چادرها ميهمانى و آئين هاى سوگوارى يا جشن برپا كنند.
رئيس مركز تحقيقات ملى كشور فرانسه نيز در بازديد از مناطق عشايرى چهارمحال وبختيارى، سياه چادرهاى عشاير چهارمحال وبختيارى يكى از بى نظيرترين صنايع دستى تاريخى در كشور ايران عنوان كرد. پرفسور ژان پير ديگار مى افزود: همسازگارى اين نوع صنايع دستى با هر نوع شرايط اقليمى و آب و هوايى هنوز براى بسيارى از دانشمندان و محققان علوم اجتماعى و مردم شناسى شگفت آور است. معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى چهارمحال و بختيارى مى گويد: قدمت تاريخى سياه چادرها به عصر دوران باستان باز مى گردد كه اين صنايع دستى تا به امروز حفظ شده است.
بهمن عسگرى سوادجانى مى افزود: اين سياه چادرها از موى بز بافته مى شود و آب باران تا ۲۴ ساعت بارش مستمر نيز از آن عبور نمى كند. به گفته وى، براى بافتن سياه چادر نيز مانند قالى، زنان عشاير دارهايى را كه ارتفاع آنها به ۹۰ سانتيمتر مى رسد، برپا مى كنند و پس از آن اقدام به بافت و تهيه سياه چادر مى كنند.
معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى چهارمحال و بختيارى مى گويد: هم اكنون عشاير چهارمحال وبختيارى داراى ۱۵ رشته صنايع دستى مانند چغا بافى، لى بافى، چادر بافى، نمكدان بافى، سلفه بافى، خورجين بافى، تسمه و كمربند شكار بافى، توربه و چنته بافى هستند.
عسگرى يادآور مى شود، اين صنايع بيشتر براى زندگى خود اتكا و براساس خودكفايى عشاير چهارمحال وبختيارى تهيه مى شود. به گفته وى، متأسفانه سياه چادربافى به دليل وجود برخى از كالاهاى جايگزين مانند برزنت در حال كمرنگ شدن است و با تنوع در نوع بافت و سبك بافى آن مى توان اين صنعت دستى را همچنان در بين افراد جامعه در معرض استفاده قرار داد.
هم اكنون ۱۲۳ هزار نفر عشاير در اين استان با ۱‎/۵ ميليون واحد دامى به فعاليت دامپرورى و دامدارى مشغول هستند و سالانه ۳۰ درصد از مواد پروتئينى و گوشتى استان را توليد مى كنند.
عشاير استان چهارمحال وبختيارى، فصل گرما را در اين استان و فصل سرد سال را در خوزستان سپرى مى كنند.

اصفهان ـ خبرنگار «ايران»: اثر منحصر به فرد هنرمند اصفهانى به جاى نگهدارى براى عموم در خانه نگهدارى مى شود اين در حالى است كه اين طرح ابتكارى كه به گره گنبد معروف است در يونسكو نيز به ثبت رسيده است.
در ساخت اثر گنبد يا به اصطلاح گره گنبد شش هزار و ۹۵۰ قطعه چوب و شيشه به كار رفته و بيش از يك و نيم سال ساخت آن زمان برده است. عباس عشاقى بيش از ۳۵ سال است در زمينه انوع گره چوب، چوب و شيشه، چوب و آيينه
و ... كه در ساخت اتاق هاى خانه هاى قديمى، ارسى ها، مساجد و حسينيه ها و بقاع متبركه به كار مى رود، تبحر دارد. او مى گويد: گره گنبد يك طرح ابتكارى است كه براى نخستين بار ساخته شده است. اين اثر به شكل گنبد و در حجمى كوچك ساخته مى شود. ارتفاع آن ۹۵ سانتى متر و قطر آن ۵۶ سانتى متر است.
به گفته عشاقى به جز اين گنبد يك اثر يا گره ديگر از وى نيز كه براى نخستين بار به صورت خمره ساخته شده به ثبت يونسكو رسيده است. به گفته اين هنرمند اين ۲ اثر مى تواند به عنوان لوستر يا يك وسيله تزيينى كه روى پايه نصب شود مورد استفاده قرار گيرد.
عشاقى با اشاره به مشكلات و زمان بر بودن ساخت چنين اثرى مى گويد: به همين علت بعد از آن ديگر موفق به ساخت نمونه مشابه آن نشده ام. وى با بيان اين كه قصد داشته اين اثر خود را در نمايشگاه دوسلدورف آلمان شركت دهد مى گويد: به علت اين كه اين اثر جزو آثار ملى است نمى تواند در نمايشگاه هاى خارجى شركت كند.
عشاقى با اشاره به اين كه در صورت فروش اين اثر مى تواند آثارى ارزنده و زيبنده تر خلق كند مى گويد: اما متأسفانه تعداد افرادى كه ارزش هنرى اين اثر را درك كنند و حاضر به پرداخت قيمت واقعى آن باشند بسيار كم است.
اين اثر او در شرايطى هم اكنون در منزل شخصى وى نگهدارى مى شود كه به گفته وى، محل اصلى اين اثر در موزه و نمايش در معرض عموم است. او مى گويد: تاكنون مسئولان موزه ملكه ويكتوريا براى خريد اين اثر ابراز تمايل كرده اند.
از جمله ديگر كارهاى عباس عشاقى مى توان به مرمت درهاى حرم امام حسين (ع) اشاره كرد. اين در كه زمان صفويه ساخته شده در زمان صدام هنگام حمله به حرم دچار آسيب شده و قطعات آلات و لغت آن هم فرو ريخته بود. عشاقى مى گويد: به هنگام ترميم، فقط طراحى آن ۱۸ روز طول كشيد. اين هنرمند به نمونه دومى از اين در اشاره مى كند كه از روى نمونه اصلى از سوى خود وى ساخته شده و هم اكنون نيز نزد خودش نگهدارى مى شود. ترميم گره هاى چوبى عمارت هشت بهشت و چهل ستون نيز از ديگر كارهاى اين هنرمند است.به گفته او در زمان صفوى از نوعى گره خاص درعمارت هشت بهشت استفاده شده بوده كه در زمان قاجاريه آن را تخريب و به جاى آن اسليمى به كار مى برند. عشاقى مى گويد: در زمان پهلوى وقتى كارشناسان به دنبال گره اصلى بودند، بعد از ۶ ماه نتوانستند طرحى از آن بيابند به سراغ من آمدند و من هم ظرف مدت يك هفته توانستم طرح گره اصلى را بدون وجود عكس يا طرحى از آن تهيه كنم.

نهنگ جوان كه شب جمعه ۳۰ شهريور ماه زنده به ساحل آمده و از سوى جوانان قشمى به دريا رانده شد در ساحل قشم جان باخت.
تلاش جوانان قشمى براى نجات نهنگ جوان افاقه نكرد و نهنگ به علت ناتوانى جسمى باز به ساحل بازگشته و جان داد. گونه اين نهنگ برايد، طول آن ۳‎/۵ متر، پهناى دم ۹۵ سانتى متر، باله ها ۶۵ سانتى متر و طول دور دهان ۱۷۰ سانتى متر است.خليل طبرى، رئيس حفاظت محيط زيست منطقه اظهار داشت: امسال اين چهارمين نهنگ است كه مرده به ساحل خليج فارس آمده است.وى ادامه داد: احتمال مى دهيم نهنگ جوان از خانواده خود جا مانده است و به دليل عدم تغذيه و ناتوانى جسمى مرده است. وى افزود: از اعضاى بدن اين حيوان مانند، روده ها، باله، معده و اعضاى ديگر آن نمونه بردارى شده و براى آزمايش به آزمايشگاه استان هرمزگان ارسال شده است تا علت اصلى مرگ مشخص شود زيرا گاهى اين جانوران بر اثر آلودگى و مسموميت از بين مى روند.رئيس حفاظت محيط زيست منطقه قشم تصريح كرد: نهنگ ها در اطراف جزاير لارك و هرمز سرگردان ديده شده و صيادان چندين بار حضورشان را در خليج فارس اعلام كرده اند.

يزد - خبرنگار«ايران»: به دليل كويرى بودن استان يزد، تنها ۲۰ درصد از روان آب هاى اين استان قابل كنترل است.
محمدرضا پيرى، رئيس امور اجرايى آبخيزدارى اداره كل منابع طبيعى استان يزد، ميزان روان آب هاى ناشى از بارندگى يزد را سالانه ۱۳‎/۵ ميليارد مترمكعب عنوان كرد و افزود: از اين ميزان ۹‎/۵ ميليارد مترمكعب هدر رفته و بقيه از دسترس خارج مى شود.وى اضافه كرد: استان يزد با متوسط سالانه يكصد ميليمتر بارندگى از استان هاى كويرى است كه با دارا بودن اقليم خشك و شكننده بشدت با فقر منابع آبى مواجه است. وى اعتبار امسال براى اجراى طرح هاى آبخيزدارى در استان را يك ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان اعلام كرد .

گرگان ـ خبرنگار «ايران»: واگذارى انشعابات و خدمات پس از فروش شركت آب و فاضلاب روستايى در استان گلستان براى نخستين بار در كشور از طريق مراكز ICT روستايى انجام مى گيرد.
مهندس اسماعيل الازمنى، رئيس امور مشتركين شركت آب و فاضلاب روستايى استان گلستان با بيان اين مطلب، گفت: در پى كسب موفقيت هاى جهانى مراكز ICT و براى اجراى طرح تكريم ارباب رجوع و كاهش مراجعه روستاييان به ادارات آبفاى شهرستان هاى خدمات يادشده از طريق دفاتر ارتباطى روستاها ارائه مى شود.وى افزود: اين كار در ۷ مركز خدمات ارتباطى روستاهاى شهرستان گرگان با زيرپوشش قراردادن ۲۰ روستا از تابستان امسال به صورت آزمايشى انجام شده كه اميدواريم در سطح استان و كشور فراگير شود.

با ساخت سدهاى جديد توان تنظيم آب هاى سطحى اين استان در حوضه آبريز اترك به بيش از ۲۵۰ ميليون متر مكعب در سال افزايش مى يابد

بجنورد - خبرنگار «ايران»: با ساخت سدهاى جديد مربوط به حوضه آبريز اترك در خراسان شمالى مجموع توان تنظيم آب هاى سطحى اين استان در حوضه آبريز اترك به بيش از ۲۵۰ ميليون متر مكعب در سال افزايش مى يابد.
طول شاخه اصلى رود اترك در استان خراسان شمالى، (به جز سرشاخه هاى آن) حدود ۲۳۰ كيلومتر است كه تنها ۱۲ كيلومتر آن مطالعه شده و ۸۰ كيلومتر نيز براى تعيين حريم و بستر در دست مطالعه است. براى ساماندهى اين رودخانه در مرحله نخست بايد محدوده هاى حريم و بستر آن شناسايى و مطالعه شود.
هم اكنون ۵ سد ساخته شده در خراسان شمالى توان تنظيم سالانه ۱۶۳ ميليون متر مكعب آب را دارند كه مجموع توان تنظيم ۴ مورد از اين سدها كه در سرشاخه هاى رود اترك ساخته شده اند، حدود ۱۲۴ ميليون متر مكعب آب است. اين رقم با درنظرگرفتن حجم آب تنظيمى از سوى سد تبارك آباد بر روى يكى از سرشاخه هاى اترك در شهرستان قوچان از توابع استان خراسان رضوى به ۱۵۲ ميليون مترمكعب در سال مى رسد. طبق مطالعات انجام شده، مقدار خروجى آب رود اترك در خراسان شمالى سالانه بيش از ۲۸۵ ميليون متر مكعب است. بر اساس برنامه هاى اعلام شده در زمينه مديريت منابع آب خراسان شمالى، براى كنترل آب هاى سطحى اين استان، ساخت يك سد جديد، رديف اعتبارى اجرايى گرفته است و مطالعه ۹ سد جديد نيز در دست انجام است كه ۵ مورد از اين سدها براى بسته شدن بر روى سرشاخه هاى رود اترك در حال مطالعه است.
* ساماندهى اترك
تغيير كاربرى و شيار زمين هاى شيبدار در جهت شيب زمين در حوضه هاى آبريز، تجاوز به حريم و بستر رودخانه ها و مسيل ها در سال هاى گذشته موجب تغيير شرايط و خيزش سيلاب هاى مهيب در خراسان شمالى در سال هاى اخير شده است. ساخت شهرك هاى مسكونى و صنعتى در سيلاب دشت رودخانه ها از ديگر موارد تجاوز به حريم رودخانه ها است.
مديرعامل شركت سهامى آب منطقه اى خراسان شمالى، با تأكيد بر تنظيم آب هاى سطحى حوضه آبريز اترك، ساماندهى اين رودخانه را ضرورتى حياتى براى منابع آب هاى سطحى استان مى داند. مهندس محمد علايى، مى گويد: حفظ سلامت و پايدارى كيفى و كمى رودخانه اترك، از راهبردى ترين مأموريت هاى شركت آب منطقه اى خراسان شمالى است و مديريت جامع، به هم پيوسته و پايدار منابع آب در حوضه آبريز اترك به عنوان يك واحد آبى، تنها گزينه تحقق اهداف اين مأموريت به شمار مى رود.
به اعتقاد او در اين نگرش، آب هاى سطحى و زيرزمينى و كميت و كيفيت آن در كل حوضه آبريز رودخانه اترك بر يكديگر تأثيرگذار و مدنظر قرار مى گيرد. او مى گويد: به همين دليل تأمين نيازهاى آبى استان و كنترل و مهار آب هاى سطحى و حفر و بهره بردارى از چاه هاى آبرفتى و آهكى در حد ظرفيت آب تجديدپذير در سطح حوضه آبريز رودخانه اترك با حفظ محيط زيست و سلامت و پايدارى رودخانه مورد قبول و پذيرش است.
وى با اشاره به لزوم تعيين حريم سرشاخه هاى رود اترك و مسيل هاى خطرخيز اين رود، خواستار جلوگيرى دستگاه هاى مسئول از ساخت و ساز در حريم مناطق سيل خيز است و تأكيد مى كند كه بايد از تخريب مراتع، نابودى جنگل ها و تغيير بدون برنامه كاربرى زمين ها و مراتع بشدت پرهيز شود. مديرعامل شركت آب منطقه اى خراسان شمالى، مديريت منابع آب استان با نگرش مديريت جامع عرضه و تقاضا در كل چرخه آب با رويكرد توسعه پايدار در واحدهاى طبيعى حوضه هاى آبريز با لحاظ كردن ارزش اقتصادى آب، براى دستيابى به هدف هاى تعيين شده را مهم ترين مأموريت و وظيفه اين شركت مى داند.
رود اترك از ديرزمان جاذبه اى بسيار مهم براى بنانهادن زيستگاه هاى انسانى بوده است و به گواه كارشناسان باستانى، آثار تاريخى به دست آمده از زيستگاه هاى حاشيه اين رود در خراسان شمالى به هزاره هاى قبل از ميلاد مى رسد. در شرايط كنونى حجم سالانه منابع تجديدپذير آب هاى سطحى در خراسان شمالى به عنوان شرقى ترين استان شمال كشور، يك ميليارد و ۶۳۰ ميليون متر مكعب است كه حدود ۹۰۰ ميليون متر مكعب از اين آب به منابع سطحى حوضه آبريز اترك در اين استان مربوط مى شود.
براساس داده هاى دفتر مطالعات پايه منابع آب شركت آب منطقه اى خراسان شمالى، مقدار مصرف آب در محدوده هاى مطالعاتى حوضه تلفيق رود اترك شامل آب هاى سطحى و زيرزمينى اين حوضه، حدود يك ميليارد و يكصد ميليون متر مكعب در سال است كه بيش از ۷۳ درصد آن از منابع سطحى و بقيه از منابع زيرزمينى برداشت مى شود.
برهمين اساس، از نهرهاى سنتى منشعب از رود اترك و سرشاخه هاى اين رود در خراسان شمالى، سالانه بيش از ۵۴۵ ميليون مترمكعب آب به صورت جارى انحرافى و حدود ۶۷ ميليون متر مكعب نيز به وسيله موتور پمپ ها برداشت مى شود و به صورت سنتى به مصرف كشاورزى مى رسد. مقدار آب دهى چشمه هاى حوضه آبريز اترك در خراسان شمالى سالانه بيش از ۲۸۳ ميليون مترمكعب اعلام شده است.
حوضه آبريز اترك در سه استان خراسان رضوى، خراسان شمالى و گلستان در شمال شرق ايران و بخشى از آن نيز در كشور تركمنستان واقع است. بخش ميانى و عمده حوضه آبريز اين رودخانه در استان خراسان شمالى قرار دارد. سراب اين حوضه در خراسان رضوى و بخش پاياب آن نيز در استان گلستان و در محل اتصال با درياى خزر واقع است.
براساس آمارهاى رسمى، كل مساحت حوضه آبريز اترك ۳۳ هزار و ۸۱۲ كيلومتر مربع است كه بيش از ۲۶ هزار كيلومتر مربع آن معادل ۷۹ درصد كل اين حوضه آبريز در كشور ايران و حدود ۲۱ درصد آن نيز در كشور تركمنستان قرار دارد.
وسعت حوضه آبريز اترك در استان خراسان شمالى بيش از ۱۶ هزار كيلومتر مربع است كه ۶۱ درصد مساحت حوضه آبريز اين رودخانه در ايران را شامل مى شود. استان گلستان حدود ۳۲ درصد و استان خراسان رضوى نيز كمتر از ۷درصد حوضه آبريز اترك را دربرگرفته است.

شيراز - خبرنگار «ايران»: هفتمين نمايشگاه «رمضانيه» و نخستين نمايشگاه ترجمه تصويرى قرآن كريم به طور همزمان در مجموعه فرهنگى - هنرى حافظ شيراز گشايش يافت.
در هفتمين نمايشگاه رمضانيه، بيش از ۷۰۰ نمونه قرآن در اندازه و خطوط مختلف مربوط به قرون گذشته تا دوران معاصر، افزون بر ۵۰۰ عنوان كتاب هاى علوم قرآنى، بيش از ۱۵۰ تابلوى نفيس خوشنويسى آيات قرآن و يكصد عنوان تفسير قرآنى ارائه شده است.
به گفته مدير اجرايى اين نمايشگاه، بسيارى از نسخه هاى خطى ارائه شده، اصل هستند و قديمى ترين نسخه اصلى به نمايش درآمده با قدمت بيش از ۹۰۰ سال به صورت چاپ سنگى و به خط ثلث نگاشته شده كه متأسفانه كاتب آن ناشناخته است.داريوش نويدگويى افزود: يكى ديگر از قديمى ترين نسخه هاى به نمايش گذاشته شده نيز مربوط به بيش از ۸۰۰ سال قبل است كه به خط كوفى نگاشته شده و زيرنويس فارسى ناخوانا و حتى برخى واژه هاى هندى و اردو نيز در آن به چشم مى خورد.وى خاطرنشان ساخت: در اين نمايشگاه، بسيارى از نسخه هاى اصلى تابلوهاى نفيس كه آيات قرآن از سوى هنرمندان مصرى، سورى و ايرانى بر روى الياف چوبى نوشته در معرض ديد علاقه مندان قرار گرفته است.
نويدگويى با اشاره به اين كه در بخش تفسير نيز نسخه هاى قديمى مربوط به علماى اهل تسنن و تشيع جمع آورى شده گفت: قديمى ترين نسخه تفسير قرآنى موجود در اين نمايشگاه، مربوط به عارف نامى، صفى على شاه است.
وى يادآور شد: هنرهاى اصيل تذهيب، تشعير، خوشنويسى، قطعه نويسى و تزئينات روى جلد قرآن نيز بخش ديگرى از اين نمايشگاه را تشكيل مى دهد.
نويدگويى اضافه كرد: كتاب هاى مربوط به زندگى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام در نمايشگاه ارائه شده و محلى نيز به عنوان قرائت خانه برادران و خواهران در اين محل در نظر گرفته شده است.
اين نمايشگاه با همكارى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى فارس و انتشارات نويد تدارك يافته است.در مجاورت اين نمايشگاه، نمايشگاه ترجمه تصويرى قرآن كريم در برگيرنده ۴۵ تابلوى نقاشى برگرفته از مثل هاى قرآنى برپا شده است.
در اين نمايشگاه كه به همت مركز تحقيقات رايانه اى حوزه علميه اصفهان و همكارى اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامى فارس ترتيب يافته، ۲۰ نرم افزار قرآنى نيز ارائه شده است.
اين دو نمايشگاه تا پايان ماه مبارك رمضان همه روزه از ساعت ۹ صبح تا ۱۷ بعدازظهر براى بازديد علاقه مندان داير خواهد بود.

گرگان، نيما حاجى قاسمى ـ مقبره قديمى ۱۵۵ ساله پشت مسجد جامع۸۰۰ ساله گرگان در بافت تاريخى اين شهر به دليل ساخت پاركينگ در كنار آن در معرض تهديد است،تهديدى كه به سبب مكان پاركينگ رفته رفته به تخريب تبديل مى شود.
پشت مسجد جامع گرگان مقبره اى شش ضلعى واقع شده است. مقبره اى ساخته شده در ۱۵۵ سال پيش، مقبره اى متعلق به ملاصالح استرآبادى كه اكنون دركنار پاركينگ طبقاتى شهردارى گرگان در معرض آسيب است. مقبره قديمى در بافت تاريخى گرگان در كنار پاركينگى كه براساس برنامه هاى شوراى شهر دوم با عنوان گرگان+۱۴ در حال ساخت است اين روزها وضعيت مناسبى ندارد. پاركينگى از سيمان و بتن بى توجه به حرمت صدها ساله محله در حريم بافت قديم گرگان و در كنار مناره ۸۰۰ ساله مسجد جامع شهر، مقبره قديمى را در معرض خطر قرار داده و ماشين آلات سنگين اطراف نيز كه به منظور ساخت پاركينگ بتنى در حال فعاليت هستند به مقبره پهلو مى زنند. عبدالرضا چراغعلى، رئيس كميسيون فرهنگى، اجتماعى و زيست شهرى شوراى شهر سوم گرگان مى گويد در آينده براى نقل و انتقال شرعى مقبره و انتقال كامل به مكانى ديگر چاره اى بايد انديشيد.مهندس بهنام قليچ خانى، مدير طرح مرمت خانه باقرى يكى از طرح هاى پرديسان سازمان ميراث فرهنگى و گردشگرى هم در اين باره مى گويد: در همه كشورهاى داراى آثار تاريخى مثل اروپا وجود يك بناى تاريخى مايه اعتبار آن محله و شهر است و از ديدگاه مسئولان آن شهر وجود يك بناى تاريخى هرچند كوچك يك فرصت است.وى افزود: متأسفانه اين مقبره دركنار غولى به نام پاركينگ قرار گرفته است؛ پاركينگى كه اصل ساخت آن در اين مكان دچار ايراد و اشكال جدى است. اگر قرار باشد پاركينگ دركنار اين بناى قديمى ساخته شود، انجام اقدامات حفاظتى از اين بنا به عهده سازنده پاركينگ اعم از پيمانكار و شهردارى است كه نظارت مستمر برآن به عهده ميراث فرهنگى است. قليچ خانى تأكيد كرد: اين بنا از اقدامات حفاظتى برخوردار نبوده و برخورد وسايل نقليه سنگين موجب شكستن قسمت هاى سازه اى و ترك خوردگى آن مى شود. پارك كردن وسايل نقليه سنگين و بونكر سيمان و وجود كارگاه ساختمان سازى در كنار و اطرف مقبره موجب آسيب و تخريب آرام آرام آن شده است. ميراث فرهنگى بايد به اين بنا توجه كند؛ چرا كه اين مقبره در پرونده هاى ثبتى ميراث فرهنگى هم هست و ثبت آن در دست اقدام است.