شيراز - خبرنگار«ايران»: عمليات اجرايى نخستين نيروگاه برق بيوگاز كشور، با ظرفيت توليد ۱۰۶۵ مگاوات ساعت، امروز پنجشنبه در محل سايت دفن زباله شهر شيراز آغاز مى شود.
بنابر اعلام مسئولان سازمان تنظيف و بازيافت مواد شيراز، حضور وزيركشور و رئيس سازمان محيط زيست و شمارى از مديران اجرايى كشور و استان در اين مراسم، پيش بينى شده است.به گفته مديرعامل سازمان تنظيف و بازيافت مواد شيراز، اين نيروگاه با اعتبار ۱۴ ميليارد ريال و با مشاركت سرمايه گذاران ايرانى و چينى ساخته مى شود كه سهم طرف چينى در اين طرح ۴۰ درصد تعيين شده است. مهندس رمضان امينى، مدت زمان عمليات اجرايى نيروگاه بيوگاز در شيراز را ۶ ماه اعلام كرد و اظهار داشت: برق توليد شده در اين نيرگاه به شبكه برق سراسرى متصل مى شود و هر كيلووات ساعت برق توليدى به قيمت ۵۵ تومان به فروش مى رسد كه سازمان انرژى هاى نو و توانير متعهد شده اند برق توليدى اين نيروگاه را به مدت ۱۳ سال خريدارى كنند.
وى خاطرنشان كرد: با توجه به اين كه توليد زباله در شيراز سالانه به طور متوسط ۱۰ درصد افزايش مى يابد از هم اينك طرح توسعه نيروگاه برق بيوگازسوز شيراز در دستور كار پيمانكار قرار گرفته تا بتوان برق بيشترى از محل سايت دفن زباله توليد كرد. امينى افزود: هم اكنون روزانه ۹۰۰ تن زباله در سايت پسماندهاى شيراز واقع در منطقه برمشور دفن و در هر ساعت ۷۰۰ مترمكعب گاز حاصل از زباله هاى دفن شده از محل، متصاعد مى شود.وى با اشاره به اين كه بحث جمع آورى، هدايت و سوزاندن گازهاى ناشى از دفن زباله در سال ۷۸ براى نخستين بار در كشور در شيراز به صورت آزمايشى انجام شد، گفت: از آن زمان، جمع آورى و سوزاندن گازهاى حاصل از دفن بى هوازى زباله هاى شهر شيراز در دستور كار شهردارى و سازمان تنظيف و بازيافت مواد شيراز قرار گرفت و از سال ۸۰ عمليات لوله گذارى و هدايت گازهاى حاصل از دفن زباله هاى شيراز در منطقه برمشور آغاز شد. امينى اضافه كرد: با ادامه عمليات لوله گذارى در سال هاى گذشته و انجام مطالعات تخصصى، قرار بر اين شد كه نيروگاهى در محل سايت دفن زباله شيراز راه اندازى شده تا از سوزاندن گازهاى متصاعد شده در محل، استفاده بهينه صورت گيرد و انرژى گاز زباله ها به انرژى برق تبديل شود.
وى كاهش تأثيرات مخرب زيست محيطى، توليد انرژى برق، تأمين بخشى از هزينه هاى جمع آورى زباله از محل درآمد ناشى از فروش برق، ايجاد اشتغال و جلوگيرى از هدررفت گازهاى توليد شده از زباله هاى شهرى را از مهم ترين تأثيرات مثبت راه اندازى نيروگاه برق بيوگازسوز برشمرد.
دفن زباله به صورت بى هوازى، موجب توليد گازهاى مختلفى مانند متان، دى اكسيدكربن، نيتروژن و اكسيژن مى شود كه حدود ۶۰ درصد از گازهاى متصاعد شده از محل دفن زباله را گاز متان و ۳۰ درصد را گاز دى اكسيدكربن و بقيه را ديگر گازها تشكيل مى دهد كه مى توان از انرژى آنها براى توليد گرما و برق استفاده كرد.

ابركوه ـ خبرنگار «ايران»: در روز گردشگرى (امروز ۵ مهرماه) بازديد گردشگران از جاذبه هاى تاريخى استان يزد، رايگان است و خدمات واحدهاى اقامتى گردشگرى اين استان در اين روز با
۴۰ درصد تخفيف به مسافران وگردشگران ارائه مى شود.
رئيس سازمان ميراث فرهنگى يزد، افزود: به مناسبت هفته گردشگرى (۵ تا ۱۱ مهرماه) مراسم استقبال از گردشگران داخلى و خارجى در فرودگاه، راه آهن، هتل ها و مراكز گردشگرى استان يزد، با اهداى شاخه گل وكارت پستال انجام مى شود.سيفى گشايش چند واحد اقامتى و پذيرايى، برگزارى نمايشگاه خاك و خاطره، بهره بردارى از كيوسك هاى رايانه اى اطلاع رسانى گردشگرى و نرم افزار اطلاعات گردشگرى تلفن همراه را از ديگر برنامه هاى هفته گردشگرى در استان يزد، اعلام كرد.

رشت ، خبرنگار«ايران»: نخستين منطقه نمونه گردشگرى ويژه بانوان كشور در استان گيلان تأسيس مى شود.
محمدحسين مهدى پور، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، گردشگرى و صنايع دستى گيلان افزود: اين طرح كه براى نخستين بار در كشور به اجرا در مى آيد به مناسبت هفته جهانگردى با اولويت مناطق نمونه گردشگرى ساحلى، در اختيار گروه سرمايه گذارى بخش خصوصى قرار خواهد گرفت. وى اظهاركرد: جهانگردى گشاينده درها براى زنان است شعار امسال سازمان جهانى جهانگردى است و تأسيس منطقه نمونه گردشگرى ويژه بانوان براساس اين شعار بوده است. وى از بانوان استان گيلان خواست تا در زمينه مطالعه، طراحى و سرمايه گذارى در اجراى اين طرح پيشقدم شوند.
مهدى پور همچنين افزود: سازمان ميراث فرهنگى گيلان براى هفته جهانگردى كه از ۵ تا ۱۱ مهرماه خواهد بود، برنامه هاى متنوعى تدارك ديده است. وى اضافه كرد: راهپيمايى بانوان، مراسم تقدير از دفاتر خدمات مسافرتى فعال در اجراى طرح تور سفرهاى ارزان قيمت، سفر رايگان تور سفرهاى ارزان قيمت، از جمله برنامه هاى پيش بينى شده در هفته جهانگردى است.

گروه شهرستانها ـ ميزان حفارى هاى غيرمجاز در حريم آثار تاريخى استان درسال جارى نسبت به مدت مشابه پارسال ۷۶ درصد كاهش يافته است.
سرهنگ پاسدار سيدحسين ميرديلمى، فرمانده يگان حفاظت سازمان ميراث فرهنگى گلستان با اشاره به اين كه فعاليت اين يگان براى حفاظت و پاسدارى از آثار تاريخى در كاهش اين حفارى ها مؤثر بوده است، افزود: از ابتداى امسال تاكنون ۳۱ مورد حفارى غيرمجاز در استان شناسايى شده است. وى گفت: در اين مدت تخريب آثار ۸۰ درصد، ساخت وساز غيرمجاز ۷۵ درصد و تجاوز به حريم آثار تاريخى
۵۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته كاهش داشته است. به گفته فرمانده يگان حفاظت آثار تاريخى گلستان كشفيات در اين زمينه امسال ۶۰۰ درصد و دستگيرشدگان ۹۰۰ درصد افزايش يافته است.

اصفهان - خبرنگار «ايران»: همزمان با آماده سازى محور تاريخى طبيعى اصفهان براى ثبت در يونسكو، براى نخستين بار از ۱۲۴ بنا و اثر تاريخى اصفهان با شيوه هاى پيشرفته نقشه بردارى و مستند نگارى مى شود. در نقشه بردارى از اين آثار قرار است از عكس هاى هوايى و اسكن ليزرى استفاده شود.
كارشناسان اعتقاد دارند اين نخستين بار است كه جزييات اين حجم اثر تاريخى به اين دقت و وسعت مستند نگارى مى شود. حسن روانفر، معاون حفظ و احياى سازمان ميراث فرهنگى، گردشگرى و صنايع دستى اصفهان مى گويد: براى ثبت كامل محور تاريخى فرهنگى اصفهان در يونسكو كه در اجلاس اخير با آن موافقت شد بايد تمامى بناهاى موجود در محور شناسايى و نقشه بردارى شود.
به گفته روانفر، تمامى ويژگى هاى اثر مانند نماى داخلى و بيرونى، پرسپكتيو، مصالح و...در اين مستندنگارى ثبت و ضبط مى شود. معاون حفظ و احياى سازمان ميراث فرهنگى اصفهان با اشاره به اين كه حجم كار بسيار سنگين و وسيع است مى گويد: بعد از نقشه بردارى و مستند نگارى بحث مديريت مجموعه مطرح است در شرايطى كه بايد يك تعريف ويژه و خاص يك مديريت واحد براى محور تعريف شود.
وى اگرچه به واسطه سنگينى كار بعيد مى داند كه كار مستند نگارى امسال به اتمام برسد اما اظهار اميدوارى مى كند تا براى اجلاس سال آينده يونسكو آماده شود.
فرخ زنوزى، مدير عامل و نماينده يكى از شركت هاى مهندسان مشاور كه هم مشاور مادر بافت تاريخى اصفهان است و هم در مستند سازى محور تاريخى با ميراث همكارى دارد مى گويد: بهمن ماه پارسال اسناد مقدماتى محور براى كميته ميراث جهانى ارسال شد اما كار دقيق سازى و توليد اسناد مفصل براساس آنچه يونسكو براى مجموعه هايى كه قرار است ثبت شود درخواست مى كند باقى ماند كه بايد تهيه شود.
زنوزى با بيان اين كه درتهيه اين اسناد قرار است از ابزار و نرم افزارهاى جديد استفاده شود مى گويد: مشابه اين روش در بخش هايى از ارگ بم صورت گرفته اما به اين حجم تا به حال كار نشده است . زنوزى تصريح مى كند: در اين شيوه با استفاده از دوربين هاى تخصصى و امكانات رايانه اى مختصات هزاران نقطه به صورت عكس وتصوير ديجيتال پردازش مى شود و با استفاده از ليزر اسكن نقشه هاى دقيق( رلووه) تهيه مى شود.
زنوزى با اشاره به اين كه ايتاليايى هاى
۵۰ سال قبل به شيوه دستى به هنگام مرمت تعدادى از آثار شاخص اصفهان چنين نقشه هايى تهيه كردند مى افزايد: اما با فناورى جديد كار بسيار دقيق تر و ساده تر انجام مى شود. به گفته او در تهيه اين مستندات همكارى يك گروه آلمانى، ايرانى استفاده مى شود . اسنادى كه به اين شيوه توليد مى شود اين امكان را ايجاد مى كند كه در صورت تخريب يك اثر بتوان آن را به همراه جزيياتش بازسازى كرد.
بانك اطلاعات آثار موجود در محور تهيه شده كه در مجموع ۱۲۴ اثر با ۶۵ هزار و ۴۰۰ متر مربع مساحت در محور شناسايى شده است .
۱۳ مدرسه۴، كاروانسرا، ۱۹ سرا، ۳ تيمچه،
۵ تكيه۳،مناره، ۶ پل، ۱۸ مسجد۷، حمام،
۵ كاخ۱۵، بازار۱۲، كنيسه۴،كارخانه، ۵ كليسا، يك ضرابخانه۲، ميدان، يك عصارخانه به اضافه خيابان چهارباغ مجموعه اين آثار را تشكيل مى دهد.
نريمان پيراسته، مسئول كارگاه طراحى معمارى شهرى اين شركت مى گويد: هم اكنون كل محدوده محور شناسايى شده، عرصه بافت ۳۴۰ هكتار، محدوده حريم درجه يك
۴۴۰ هكتار و محدوده حريم درجه ۲ ۳۸۵، هكتار تعريف شده و هم اكنون در حال تعريف پلان مديريت محور و روشن كردن نحوه برخورد با بناها و قوانين هستيم. او مى گويد: براى برخى بناها و محدوده ها نياز به تعريف قوانين جديد هستيم كه بايد به پلان مديريت محور اضافه شود . پيراسته همچنين درباره عكس هاى هوايى كه قرار است از بناها گرفته شود مى گويد: اين عكس هاى هوايى با بالگرد گرفته مى شود و بعد با اسكن داخلى بنا يك دست شده و در سيستم جى پى اس وارد مى شود.

گرگان - خبرنگار «ايران»: مرمت خانه باقرى ها در بافت قديم گرگان به عنوان بزرگترين طرح پرديسان در شمال كشور به تعويق افتاده است.
اين خانه بزرگ باقيمانده از عهد قاجار، قرار است به هتل تبديل شود اما با وجود اين كه مرمت خانه باقرى ها در ابتدا با شتاب خوبى آغاز شد تخصيص نيافتن اعتبار كافى موجب توقف اجراى آن شده است.
مهندس بهنام قليچ خانى، مجرى طرح پرديسان در استان گلستان گفت: مرمت
۳۲ بناى تاريخى كشور در قالب طرح پرديسان از سال ۷۸ آغاز اما اكنون مرمت اين بناها بدليل مشكلات اعتبارى متوقف شده كه خانه باقرى ها گرگان آخرين مورد آنهاست.
قليچ خانى افزود: مرمت اين مجموعه مسكونى تاريخى كه قدمتى بيش از ۱۰۰ سال دارد و در آينده تبديل به مجموعه اى اقامتى، پذيرايى مى شود در نوع خود منحصر به فرد است.
وى اظهار اميدوارى كرد: با حمايت و پيگيرى مسئولان سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى و مسئولان ارشد استانى باتخصيص اعتبار، دوباره فعاليت هاى مرمتى در اين بنا آغاز شود.
به گفته وى هدف از طرح پرديسان، سرمايه گذارى روى بناهاى شاخص به عنوان زيرساخت هاى گردشگرى و آماده سازى آنها براى استفاده و اقامت گردشگران است تا اين بناها در يك برنامه ۱۰ تا ۱۵ ساله به بهره بردارى برسد.
مجموعه تاريخى باقرى گرگان مربوط به اواخر دوره قاجار است كه در سال ۸۱ در فهرست آثار تاريخى به ثبت رسيده است. خانه باقرى ها در بافت تاريخى و محله سرچشمه گرگان با مساحت ۳ هزار مترمربع و زيربناى يك هزار و ۵۵۵ مترمربع، ۷ حياط، ۴۲ اتاق و ۴ در دارد.
مرمت اين بنا پس از تملك سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى و انجام مطالعات و تحقيقات علمى و زيربنايى از پارسال آغاز و قرار است پس از انجام عمليات مرمتى در آينده اى نزديك تبديل به هتل شود.
موقعيت قرارگيرى بنا در بافت قديم گرگان كه از شرق به راسته بازار نعلبندان و مسجد جامع و از شمال و شمال غرب به مجموعه تاريخى تقوى و امامزاده نور منتهى مى شود به ارزش بنا افزوده است.
در اين بنا اتاق هاى طبقه اول كه در جنوب و شرق قرار دارند چون در معرض نور آفتاب بيشترى هستند در زمستان مورد استفاده قرار مى گرفتند. اما اتاق هاى طبقات فوقانى داراى در و پنجره هاى متعددى در شمال و جنوب بنا هستند.

گروه شهرستانها ـ افزايش شهر و شهرنشينى در كناره تالاب انزلى و نبود سامانه تصفيه فاضلاب و ورود روزانه حدود ۱۰ ميليون متر مكعب فاضلاب و پساب هاى صنعتى به دل سبز اين تالاب موجب شده كه اين تالاب نقش حياتى خود را به عنوان محل تخم ريزى و زيست بيش از ۵۰ گونه ماهى تقريباً از دست بدهد و ميزان صيد ماهى از اين تالاب كاهش پيدا كند.
عمق تالاب نيز كه زمانى به حدود ۱۰ متر مى رسيد و محل عبور و مرور كرجى هاى بزرگ بود اكنون با جمع شدن رسوبات گوناگون و رشد بى رويه گياهان شناور در برخى نقاط حتى به يك متر كاهش يافته است.
براساس مطالعاتى كه بر روى تالاب انجام شده احياء تالاب انزلى با عمليات لايروبى، برداشت گياهان شناور و غوطه ور از سطح تالاب، رفع تصرفات حريم تالاب از سوى مردم، جلوگيرى از توسعه شهرى، كشاورزى و صنعتى در حريم آن و اصلاح جنگل هاى حوزه آبخيز امكان پذير است. مسئول روابط عمومى اداره كل محيط زيست گيلان گفت: سياست اصلى اين اداره درباره تالاب بين المللى انزلى تثبيت وضع موجود و جلوگيرى از تخريب بيشتر است.
محمود فرج پور تصريح كرد: اين كار با تهيه نقشه GIS كه منطقه بندى هاى متفاوت تالاب و كاربرى هاى استقرار واحدهاى صنعتى بر اساس مدل جهانى را مشخص مى كند، صورت مى گيرد.
وى افزود: مهار و جلوگيرى از ورود فاضلاب هاى خانگى به حوزه آبخيز تالاب از ديگر اقداماتى است كه با پيگيرى هاى سازمان حفاظت محيط زيست و شركت آب و فاضلاب در دست انجام است. به گفته وى در اين زمينه سيستم تصفيه فاضلاب شهر رشت در حال راه اندازى و در انزلى نيز در حال پيگيرى است.
فرج پور يادآور شد: در زمينه جلوگيرى از ورود پسماندها نيز تلاش اين است كه منطقه داراى كارخانه كمپوست شود و سازمان هاى بازيافت در شهردارى ها راه اندازى شوند.
تالاب انزلى يك ثروت ملى است، ثروتى كه با برنامه ريزى صحيح مى توان از آن براى توسعه پايدار منطقه و كشور نهايت بهره را برد.
سرمايه گذارى براى رونق گردشگرى در تالاب، توسعه آبزى پرورى، بهره بردارى از گياهان آبزى مانند آزولا براى خوراك دام، استفاده از رسوبات تالاب براى كشاورزى از جمله راه هاى بهره مندى از اين ثروت طبيعى و ملى است.

همدان، خبرنگار «ايران»: كارگروه تخصصى امداد و نجات شهرستان همدان از جمله فعال ترين و آماده ترين كارگروه ها در سطح استان معرفى شد.
موسوى، معاون عمرانى استاندار در جلسه اى كارگروه آمادگى و ستاد برگزارى مراسم هفته كاهش بلاياى طبيعى استان همدان (۱۱ مهر) با اعلام اين خبر، گفت: با بررسى وضع ۲ شهرستان نهاوند و رزن كه ۲ مكان مستعد خطر به دليل قرار گرفتن بر روى گسل هاى فعال هستند، اطلاعات و اقدام هاى مؤثرى در اين زمينه انجام داده ايم، و از سويى ديگر با استفاده از بانك اطلاعاتى ستاد حوادث و مستندسازى اطلاعات حاصل از اين كارگروه كه براساس جى پى اس و جى آى ا س است، مى توانيم در شب و در توفان و در سرما و برف و باران به نقاط آسيب ديده امدادرسانى كنيم.مهندس موسوى خاطر نشان كرد كه كارگروه ها با توجه به شرايط موجود، برنامه هاى عملياتى خود را اعلام كنند و هر زمان متوجه اين نكته باشند كه امكان بروز حوادث غيرطبيعى در هر لحظه اى موجود است.

اهواز ـ خبرنگار «ايران»: طبق توافق به عمل آمده ميان سازمان تأمين اجتماعى و وزارت كار و امور اجتماعى، واحدهاى اجرايى ۲ دستگاه مى توانند مقررى بگيران بيمه بيكارى را به كارگاه هاى متقاضى معرفى كنند.
على سينا اسدى، معاون روابط كار سازمان كار خوزستان، گفت: در زمينه اشتغال مجدد مقررى بگيران بيمه بيكارى و با استناد به قانون بيمه بيكارى، طبق توافق ۲ سازمان فوق نسبت به معرفى مقررى بگيران، سهم پرداختى حقوق از سوى كارفرمايان ۳۰ درصد از كل حقوق و بقيه از سوى سازمان تأمين اجتماعى در وجه كارگرى كارسازى مى شود.
وى درباره اجراى طرح گفت: همه كارگاه هاى مشمول قانون كار و تأمين اجتماعى كه متقاضى استخدام مقررى بگيران هستند، مى توانند تقاضاى خود را مشتمل بر تعداد نيرو، ميزان حقوق قابل پرداخت و تركيب نيرو از نظر جنس، سن، سواد به ادارات كار ارائه كنند و ادارات كار نيز، موظف هستند ظرف مدت ۵ روز پس از دريافت درخواست كارفرما امكان تأمين نيرو را به همراه ميزان حقوق پرداختى از سوى كارفرما به كارفرمايان اطلاع دهند.
وى با اشاره به تعهدات كارفرما، گفت: پرداخت اضافه كار و ساير مزاياى ناشى از اجراى قانون كار به عهده كارفرما بوده كه البته اين مبالغ جزو حقوق بيمه شده براى تعيين تفاوت مقررى منظور خواهد شد و كارفرما و كارگر در دوره اجراى طرح از پرداخت حق بيمه موضوع قانون تأمين اجتماعى معاف خواهد بود.

سميه اسدى

گرماى سوزان خوزستان كمتر به مردم مجال سفر به طبيعت و نقاط ديدنى اين استان را مى دهد، حتى مردم حاشيه جنوب غربى كشور معمولاً براى رفتن به آغوش طبيعت رنج كيلومترها راه را بر خود هموار مى كنند. البته در اين كه نام خوزستان يادآور گرماست، شكى نيست، اما شايد عدم آشنايى با چشم اندازها و حتى جغرافياى طبيعى اين استان چنين ذهنيتى به وجود آورده باشد. شهر دزفول يكى از اين مناطق است.
پهنه شمال، شمال شرقى خوزستان دربرگيرنده بخشى از رشته كوه هاى زاگرس است و شهر دزفول نيز به لحاظ واقع شدن در شمالى ترين نقطه استان و نزديكى به كوهستان و همچنين عبور رودخانه دز از دل اين شهر، يكى از سرسبزترين و زيباترين نقاط ديدنى در خوزستان است كه جنبه باستانى آن نيز به زيبايى آن افزوده است اين شهر در مسير جاده اصلى نيست و از طريق شهرستان انديمشك به مناطق شمالى و جنوبى مى پيوندد.
آب و هواى دزفول گرم و نيمه مرطوب با تابستان گرم و زمستان معتدل است.
* گويش دزفولى
لهجه دزفولى لهجه اى ايرانى و از مشتقات گويش بختيارى است و شباهت زياد به لهجه شوشترى دارد و امكان دارد از بقاياى لهجه خوزى باشد كه ساكنان اوليه خوزستان بودند.
* اقتصاد دزفول
اقتصاد دزفول عمدتاً متكى بر كشاورزى است.
محصولات عمده كشاورزى اين شهرستان عبارتند از: گندم، جو، صيفى جات، چغندر قند و مركبات كه بخشى از آن به خارج از كشور صادر مى شود. رودخانه دز كه از بزرگترين رودخانه هاى كشور است مهم ترين تأمين كننده آب مصرفى كشاورزى است و سهم بسزايى در رونق كشاورزى اين منطقه دارد. سد دز با ذخيره ۳‎/۱ ميليارد مكعب آب، ۵۲۰ مگاوات برق براى نيروگاه آن فراهم مى كند و نقش مهمى در تنظيم فركانس كل شبكه برق كشور دارد. علاوه بر آن سد كرخه در غرب منطقه دزفول نيز در آبيارى اراضى كشاورزى اين منطقه سهم بسزايى دارد.
صنعت نيل سازى كه در رنگ سازى كاربرد دارد ازجمله صنايع دستى دزفول است كه زمانى محصولات آن به كشورهاى ديگر از جمله هندوستان و انگلستان صادر مى شد.
گليم بافى، كپو، جاجيم، نمدمالى و روسرى بافى از ديگر صنايع دستى دزفول است.
* آثار باستانى
شهر دزفول به دليل قدمت تاريخى خود و بخصوص پديد آمدن در كنار تمدن بزرگ بين النهرين جزو قديمى ترين شهرهاى ايران است و همين موضوع موجب شده همواره به عنوان يكى از قطب هاى جاذب توريست معرفى شود و چون اكثر بناهاى تاريخى آن با آجر ساخته شده به نام شهر آجر در جهان معروف است.
* شهر باستانى جندى شاپور
اين شهر در ۱۰ كيلومترى دزفول و محدوده روستاى شاه آباد در سمت راست جاده دزفول به شوشتر است و بانى آن، شاپور اول ساسانى (۲۴۱ - ۲۷۲ ميلادى) بوده است. شواهد ديگرى نيز وجود دارد كه نشان مى دهد جندى شاپور از شهر انطاكيه الگو گرفته است.
شهر جندى شاپور از زمان ساسانيان محل نخستين دانشگاه و بيمارستان ايرانى بوده و رشته هايى چون پزشكى و فلسفه توسط استادان ايرانى، هندى و يونانى در آن تدريس مى شده است. بطور كلى اين دانشگاه در آن زمان نقش برجسته اى در جوامع علمى جهان داشت.
* آرامگاه يعقوب ليث صفارى
اين آرامگاه كه در روستاى شاه آباد در ۱۰ كيلومترى سمت راست جاده دزفول - شوشتر قرار دارد مدفن سردار نامى و مؤسس سلسله صفاريان در سيستان است كه در جندى شاپور وفات يافته است. در كنار اين آرامگاه بازمانده هاى جندى شاپور ديده مى شود.
* پل قديمى دزفول
اين پل قديمى ترين پل جهان محسوب مى شود كه هنوز رفت و آمد خودرو در آن جريان دارد.اين پل كه ۱۴ دهانه دارد بر پايه هاى پل متعلق به دوره ساسانيان (۶۵۰ - ۲۲۴ ميلادى) بنا شده و شرق و غرب دزفول را به هم مرتبط مى كند.
* تپه هاى چغاميش
اين تپه ها در حدود ۴۰ كيلومترى جنوب شرقى دزفول واقع اند. به گفته باستان شناسان اين تپه ها گنجينه اطلاعات كاملى از دوران متعلق به هفتمين هزاره پيش از ميلاد تا شكوفايى كامل تمدن شوش دارند. يافته هاى حاصل از حفارى تپه هاى چغاميش شامل قديمى ترين سفال مربوط به دوران شوش (حدود ۵ هزار سال قبل از ميلاد)، صنايع دستى متعلق به دوره هخامنشيان، سفال قبرهاى متعلق به دوره اسلامى، گورهايى از دوره پارتيان و آثار متعلق به ساسانيان است.
* مسجد جامع دزفول
سبك معمارى مسجد جامع دزفول به قرن سوم يا چهارم هجرى تعلق دارد، اين مسجد در سال ۱۱۱۷ شمسى تعمير و مرمت شده است. ايوان شرقى مسجد از بناهاى دوره صفويه است كه به سال ۱۱۱۰ بنا شد. معمارى اين بنا از اصول معمارى كاخ ايوان كرخه تقليد شده است.
* آبشار شوى
اين آبشار زيباترين و بلندترين آبشاركشور است كه ۸۰ متر ارتفاع و ۵۰ متر پهنا دارد. اين آبشار در ۱۰۰ كيلومترى شمال دزفول و در بخش سردشت و در فاصله ۱۰ كيلومترى ايستگاه تله زنگ در مسير راه آهن سراسرى تهران - جنوب واقع شده است. در حال حاضر دسترسى به آبشار به دليل صعب العبور بودن راه كوهستانى تنها از اين طريق صورت مى گيرد.
* خانه تيزنو
اين خانه متعلق به دوره قاجار و داراى تزئينات آجرى چينى است و همچنين داراى فضاهايى از قبيل شوادان؛ هشتى و دو طبقه است. وجود ايوان رفيع در حياط از ويژگى هاى اين اثر است. اين بنا به شيوه معمارى اصفهانى ساخته شده و فضاى اصلى آن داراى دو فضاى اندرونى و بيرونى است كه در حال حاضر از هم مشاع شده اند. درحال حاضر اين خانه، محل اداره ميراث فرهنگى و گردشگرى دزفول است كه در محله قلعه واقع در جاده ساحلى قرار دارد.
* حمام شاه ركن الدين
اين حمام به دوره صفوى تعلق دارد و در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است. اين بنا بخشى از مجموعه شاه ركن الدين است كه شامل حمام، بقعه، مسجد و مدرسه علميه است. مصالح آن متشكل از آجر سنتى، ملات، گل آهك است. وجود سقف هاى تاق و قوسى و حوض مربوط به سربينه از ويژگى هاى اين بناست. اين بنا هم اكنون در محله صحرابدر دزفول واقع است.
* اماكن متبركه
شهر دزفول بناهاى مذهبى فراوانى دارد. به دليل وجود حوزه ها و مدارس علميه و اماكن متبركه و همچنين ديانت مردم، اين شهر به دارالمؤمنين معروف شده است. بقعه سبزقبا، بقعه پير رودبند، بقعه شاه ابوالقاسم، بقعه شاه ركن الدين و بقعه شاه خراسون و همچنين مسجد لب فندق، مسجد دروازه و مسجد كرناسيون از مهم ترين اماكن مذهبى اين شهر است.
* بقعه سبزقبا
صاحب اين بقعه را به روايتى برادر امام رضا عليه السلام مى دانند. ساختمان بقعه و گنبد آن را از آثار دوره سلجوقى و تيمورى (۸۴۵ - ۴۴۳ قمرى) مى دانند. بناى موجود كاملاً بازسازى شده است.
* بقعه پير روبند
اين بقعه در محله روبند يا رودبند در شمال غربى دزفول و در ارتفاعى مشرف به رودخانه قراردارد. تاريخ ساخت اين بنا به دوره تيموريان (۷۷۱ - ۸۴۵ هجرى قمرى) تعلق دارد ولى مرمت آن مربوط به دوران شاه عباس صفوى و به سال ۱۰۳۰ هجرى قمرى است. بقعه رودبند در تپه اى به ارتفاع ۲۲ متر قرار گرفته و داراى گنبد سفيد مخروطى شكل به ارتفاع ۱۸ متر است.
* بافت قديم دزفول
بافت قديم دزفول در سال هاى اخير دچار آسيب هاى فراوانى شده است. مهم ترين علت اين آسيب ديدگى، ۸ سال جنگ تحميلى، عوامل جوى و همچنين آشنا نبودن مردم در خصوص نگهدارى از بافت قديمى دزفول است. از ديگر عوامل مى توان به شرايط اقتصادى ساكنان اين محلات و متروكه ماندن بسيارى از خانه هاى اعيانى اشاره كرد.
غلامرضا سلمان پور، كارشناس ميراث فرهنگى در اين خصوص مى گويد: يكى از بافت هاى بكر و ارزشمند در استان خوزستان، بافت قديم شهر دزفول است كه از حدود ۲۸ محله تشكيل شده است. اساس شكل گيرى محلات بر بناى شرايط قومى و مذهبى بوده و هر محله خود داراى بناهاى عام المنفعه اى همچون مسجد، مدرسه، حمام و حتى قبرستان بوده است. اين نوع بافت بيانگر تمدن كهن و سابقه شهرسازى در اين منطقه از كشور بوده و برگرفته از تأثيرات طبيعى و همسان سازى با اقليم گرم و مرطوب منطقه است. استفاده از آجر در ساخت بناهاى اين شهر موجب شده تا اين شهر به عنوان نمايشگاهى از آجر مشهور شود.
ارتفاع بناها عموماً بين ۶ تا ۷ متر بوده كه با بهره گيرى از هنر و توان معماران و استادكاران زبردست آن دوره و استفاده از تزئينات آجرى و همچنين ايجاد فضاهاى پر و خالى موجب به وجود آمدن مناظق چشم نوازى شده است. قدمت بناها عموماً مربوط به دوره هاى قاجار و پهلوى است و البته آثارى از دوره صفوى نيز در اين بافت كهن وجود دارد.
با توسعه شهرنشينى و تجدد و ماشينى شدن زندگى روزمره، متأسفانه اين بافت كهن جوابگوى نيازهاى امروزى ساكنان خود نيست و اين امر با عدم برنامه ريزى صحيح و به موقع شهرى، خود موجب تخريب روزافزون اين بافت با ارزش شده است.
حال براى حفظ هر چه بهتر بافت هاى فرهنگى - تاريخى كشور ضرورى است همه ارگان هاى در ارتباط با طراحى شهرى و زيرساخت هاى وابسته دست به دست هم دهند و با برنامه ريزى بهينه درصدد اصلاح نواقص و كمبودهاى بافت هاى تاريخى برآيند و با ايجاد كاربرى هاى مناسب در بناهاى تاريخى، پويايى و زندگى را به اين بافت ها بازگردانند.