اهواز - خبرنگار«ايران»: كارگاه آموزشى زوج درمانى سراسر كشور به مدت ۳ روز در اهواز برگزار شد.
ظاهرى، مديركل بهزيستى استان خوزستان با اعلام اين مطلب، افزود: اين كارگاه به منظور آموزش پيشگيرى از آسيب هاى اجتماعى و روحى - روانى خانواده به كارشناسان پيشگيرى استان هاى سراسر كشور و با حضور متخصصان و تعداد كثيرى از كارشناسان حوزه پيشگيرى برگزار شد.
وى تكنيك هاى كاهش اختلافات خانوادگى و چگونگى پايدار شدن زندگى سالم خانواده را از ديگر اهداف اين كارگاه اعلام كرد و افزود: درمانگر يا كارشناس مربوطه در واقع تكنيك هايى را به خانواده آموزش خواهد داد كه از طريق آن بهبود روابط خانوادگى و حل مشكلات روزمره و متداول خانواده به شكل ايده اى نو دنبال خواهد شد.
ظاهرى، رويكردهاى مهم در زوج درمانى، روابط فرازناشويى، فرآيند شكل گيرى عشق و عوامل تأثيرگذار بر آن و تكنيك هاى كنترل خشم را از برنامه هاى مهم ارائه شده در اين كارگاه ذكر كرد و گفت: بيشترين مواردى كه خانواده هميشه درگير آن است، عدم درك متقابل زن و شوهر است. علاوه بر آن، در شرايطى كه ناخواسته فراهم مى آيد، مسائلى مانند تفاهم و همزيستى كمرنگ شده و سپس مشكلات اساسى بروز مى كند كه در نهايت منجر به از هم پاشيدگى كانون خانوادگى و آسيب هاى مربوط به آن مى شود و از آنجا كه خانواده امروزى از خانواده ديروزى درباره شرايط زندگى فاصله گرفته، به دور از دخالت هاى مثبت ديگر اعضاى خانواده مانند پدربزرگ ها و مادربزرگ ها كه در فروكش كردن مشكلات زن و شوهر نقش ميانجى را داشته اند، با مشكلات خود به تنهايى دست به گريبان و آسيب پذيرتر شده است.
وى افزود: به جاست كه مشاوران خانواده دراين باره وارد عمل شوند و جاى خالى اعضاى فعال و باتجربه خانواده ها را پر كنند كه در واقع اين كارگاه در زمينه توانمندى علمى و عملى كارشناسان براى هدف ذكر شده، برگزار شد.
ظاهرى گفت: مركز مشاوره استان خوزستان با خط ۱۴۸ كل شهرستان هاى استان را پوشش مى دهد و در شيفت هاى صبح و بعدازظهر پاسخگوى سؤال هاى مراجعه كنندگان است و در بخش مشاوره حضورى يك مركز مشاوره دولتى در شهرستان اهواز و در ساير شهرستان ها، مراكز مشاوره غيردولتى مشغول انجام فعاليت و خدمت به خانواده هاست. ظاهرى در پايان گفت: متون و اسناد دينى همه اديان الهى خصوصاً دين مبين اسلام، گوياى اين مطلب است كه خانواده و تشكيل آن جايگاه بسيار والايى در شريعت اسلام دارد و اسلام توجه خاصى به كانون خانواده و جلوگيرى از آسيب رساندن به آن كرده است.
خانواده امروزى به دليل مسائل اقتصادى و اجتماعى و نيز به علت به وجود آمدن تغييرات و دگرگونى ها، از حالت گروهى به حالت هسته اى تبديل شده و همين امر موجب ايجاد خلأ در روابط اجتماعى در درون خانواده امروزى شده كه اميدواريم با سعى و تلاش كارشناسان مجرب در عرصه هاى پيشگيرى بتوانيم آن خلأها را پر كنيم.

از سوى يونسكو، قله دماوند به عنوان نخستين سند ميراث طبيعى منطقه ۲ استان مازندران، ثبت جهانى خواهد شد.
دكتر رحمت عباس نژاد، رئيس سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى استان با اعلام مطلب فوق افزود: ميراث طبيعى و فرهنگى برخاسته از دماوند با وجود اسطوره ها و افسانه هاى برخاسته از اين زيستگاه كهن كشور مانند، آرش كمانگير، رستم و سهراب، تولد زرتشت، كاوه آهنگر و ضحاك و.. بسيار با ارزش تر از پتانسيل هاى مادى منطقه اقليمى مورد توجه مردم است.
وى گفت: فاز اول مطالعاتى نخستين سند ميراث طبيعى، فرهنگى دماوند با موضوعاتى مانند زمين شناسى، مردم شناسى، جانورشناسى، گياهان دارويى، محيط زيست، اكولوژى و اسطوره ها به منظور جهانى ساختن فرهنگ ديرينه اين منطقه و ثبت در يونسكو به اتمام رسيده است.
فاز دوم طرح نيز با موضوعاتى مانند باستان شناسى، زبان و گويش و گردشگرى در دست تهيه است كه بزودى براى ثبت جهانى به سازمان ميراث فرهنگى، صنايع دستى و گردشگرى كشور ارسال خواهد شد.
دكتر عباس نژاد ابراز اميدوارى كرد با انجام اين گونه امور تحقيقاتى بتوانيم ريشه هاى فرهنگى و اصيل كشور كهنمان را به مردم و كشورهاى حاشيه شناسانده ومقدمه اى براى جهانى سازى فرهنگ ايرانى - اسلامى باشد.

گروه شهرستانها ـ احياى صنايع دستى منسوخ براى حفظ وتوسعه صنايع دستى بوشهر ضرورى است و توسعه اين صنايع را تسريع مى كند.
احمد دهاز، معاون صنايع دستى سازمان ميراث فرهنگى،صنايع دستى وگردشگرى استان بوشهر افزود: رشته هايى همچون گيوه دوزى، نمدمالى و سوزن دوزى به دليل تغيير سلايق و جايگزينى صنايع ماشينى به جاى صنايع دستى در سال هاى اخير به فراموشى سپرده شده است. وى اظهارداشت: باتوجه به اينكه اين صنايع در گذشته از صنايع دستى معروف و مقبول استان بوشهر بوده و در خارج از كشور نيز بازار داشته است، احيا و توسعه آنها مى تواند در توسعه و صادرات صنايع دستى اين استان مؤثر باشد.
دهاز با اشاره به فعاليت ۳۵ هزار صنعتگر صنايع دستى در استان بوشهر گفت: ۹۹ مجوز براى ايجاد كارگاه هاى رشته هاى مختلف صنايع دستى دراين استان امسال صادر شده است.
وى اضافه كرد: گليم، حصير، گرگور و عبابافى، صنايع دستى دريايى، معرق چوب، البسه محلى، سفالگرى، نقاشى روى سفال و صدف دوزى از جمله صنايع دستى هستند كه براى آموزش آنها مجوز صادر شده است.
دهاز، تشكيل كارگاه ها و كلاس هاى آموزشى، صدور مجوز، معرفى صنعتگران براى استفاده از تسهيلات بانكى، شركت در نمايشگاه هاى استانى و ملى و برپايى فروشگاه صنايع دستى را از عمده فعاليت هاى اين معاونت درامسال عنوان كرد. وى گفت: ناكافى بودن اعتبارات جارى،نبودثبات شغلى، ناتوانى مالى صنعتگران و بالابودن هزينه هاى توليد مواردى است كه فعاليت صنعتگران صنايع دستى اين استان را با مشكلات زيادى مواجه كرده است.

تبريز - خبرنگار «ايران»: كنگره بين المللى هشتصدمين سالگرد تولد مولانا و جشنواره شمس تبريزى عصر روز سه شنبه در تالار همايش هاى هتل شهريار تبريز آغاز به كار كرد.
در اين همايش، مولوى شناسان و شمس شناسان برجسته داخلى و خارجى ضمن تبيين افكار، انديشه ها و آثار مولانا، به نقش و تأثير آشنايى و ارتباط شمس تبريزى در تحول فكرى مولوى مى پردازند.
دكتر على اصغر شعردوست دبيركل كنگره بزرگداشت هشتصدمين سالگرد تولد مولانا در ايران، در آيين آغاز به كار اين همايش گفت: كنگره بزرگداشت مولانا در ايران همرديف ديگر مراسم مشابه در نقاط مختلف جهان به مناسبت نامگذارى سال ۲۰۰۷ ميلادى به نام اين شاعر نامى ايران زمين برپا شده است.
وى با اشاره به برگزارى بخش نخست كنگره مولانا در تهران يادآور شد: كنگره مولانا از روز ششم آبان ماه جارى به دنبال سخنرانى رئيس جمهورى محترم ايران در سالن اجلاس سران پايتخت آغاز به كار كرده و با مسئوليت رياست محترم مجلس شوراى اسلامى پس از ۲ روز در اين شهر به كار خود پايان داد.
شعردوست ضمن اشاره به محوريت ارتباط شمس و مولوى در همايش تبريز اضافه كرد: به اذعان تمامى اديبان و مولوى شناسان، مولانا بدون شمس و شمس بدون تبريز در تاريخ ادبيات پارسى جايگاهى ندارد لذا طبق برنامه ريزى انجام شده تصميم بر آن شد كه پس از تهران، ادامه اين همايش در تبريز و خوى برپا شود.
وى تصريح كرد: سالن هتل شهريار و آمفى تئاتر دانشگاه آزاد اسلامى واحد تبريز روزهاى هشتم و نهم آبان ماه جارى ميزبان ميهمانان شركت كننده در كنگره بزرگداشت مولانا در ايران بوده و سپس روز دهم آبان ماه نيز مراسم اختتاميه اين كنگره در شهر خوى و در جوار آرامگاه ابدى شمس تبريزى برگزار مى شود.
وى در ادامه با اشاره به فعاليت هاى گسترده دولت براى برگزارى مناسب همايش مولانا در ايران گفت: ستاد اجرايى كنگره مولانا در ايران براى برگزارى هرچه باشكوه تر اين همايش از ۱۰ ماه قبل در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى تشكيل شده و طى اين مدت مراحل اجرايى كار را بر عهده گرفته بود.
دبيركل كنگره بين المللى بزرگداشت هشتصدمين سالگرد تولد مولانا با اشاره به حضور ميهمانان مختلفى از سراسر جهان در ايران افزود: بيش از ۸۰ مولوى شناس برجسته از ۳۶ كشور جهان براى شركت در كنگره بين المللى مولانا به ايران سفر كرده اند.
شعردوست در ادامه، برپايى چنين همايش هايى را به منظور معرفى هرچه بهتر انديشه و آثار مولانا بسيار مؤثر دانست و تصريح كرد: متأسفانه به منظور معرفى و ترجمه آثار مولوى به زبان هاى ديگر فعاليت هاى هم شأن وى صورت نگرفته است.
به گفته وى، در زمينه تحقيق و پژوهش در آثار مولانا به زبان فارسى نيز كارهاى ناشده بسيارى وجود دارد.
على اصغر شعردوست در ادامه به گسترش حيرت انگيز آوازه مولانا در سراسر جهان اشاره كرد و گفت: جهان امروز نيازمند شعر و افكار مولاناست و اين را مى توان در تكاپوى مستشرقان و مولوى شناسانى چون نيكلسون، آن مارى شيمل و پروفسور ربكا دريافت.
محمد معمارزاده، استاندار آذربايجان شرقى نيز در اين مراسم طى سخنانى مولانا را تبلور خضوع مطلق انسان در برابر ذات حق تعالى توصيف كرد و گفت: عرفان مولانا مرهم روح و بيدارى فطرت انسانى است.
وى با اشاره به الهام گرفتن مولانا از شمس تبريزى يادآور شد: با تمام توانايى كه مولوى در عرصه عرفان و فلسفه داشت، كسب فيض از محضر شمس تبريزى، او را مولانا كرده است.
در بخش ديگرى از آيين گشايش كنگره بزرگداشت مولانا و جشنواره شمس تبريزى در تبريز، دبير علمى كنگره بزرگداشت مولانا در ايران نيز طى سخنانى اظهار داشت: به منظور برگزارى پربار و نتيجه بخش علمى اين كنگره از يكسال گذشته تاكنون بيش از ۱۰۰ استاد برجسته ايرانى از ۱۳ دانشگاه كشور همكارى داشته اند.
دكتر غلامرضا اعوانى اضافه كرد: طى اين مدت نيز تعداد ۶ پيش همايش در دانشگاه هاى تهران، كرمان، شيراز، سمنان و مشهد برگزار شده و تجربيات و دستاوردهاى اين نشست ها در برپايى كنگره حاضر لحاظ شده است.
وى با اشاره به ميزبانى تبريز در ادامه برگزارى كنگره بزرگداشت مولانا در تهران گفت: واقعيت اين است كه مولانا در اشعار خود از هيچ شهرى به اندازه تبريز نام نبرده است.
وى يادآور شد: مولانا به واسطه ديدار با شمس تبريزى به اين مقام و درجه نايل شد لذا تبريز به عنوان قبله گاه مولوى همواره مورد توجه و اقبال او بوده است.
به تعبير رئيس بنياد حكمت و فلسفه ايران، شهرت تبريز به واسطه شمس تبريزى و اشعار مولانا جهانى شده و لذا حضور ميهمانان و مولوى شناسان بين المللى در اين شهر ضرورى بود.
وى با برشمردن دلايل برپايى همايش مولانا با محوريت شمس در تبريز تصريح كرد: نمى شد كنگره مولانا در ايران برگزار شود اما نامى از شمس تبريزى و شهر و ديار وى برده نشود.
اعوانى در ادامه سخنان خود تأثير شمس تبريزى را در تحول فكرى مولوى و تولد معنوى وى انكارناپذير دانست و افزود: شمس تبريزى شخصيتى بود كه موجب شد مولوى در سال هاى ميانى عمر خود از نظر روحى و معنوى زندگى دوباره اى يابد.
در همين حال، دكتر محمدعلى موحد استاد فلسفه و عرفان دانشگاه تهران نيز به عنوان سخنران آيين آغاز به كار كنگره بزرگداشت هشتصدمين سال تولد مولوى در تبريز گفت: ديدگاه فلسفى و ادبى مولوى در ارتباط با خداشناسى از جهات مختلف نيازمند ارزيابى است.
او با اشاره به آوازه جهانى مولانا حتى با گذشت ۸ قرن از عصر وى تأكيد كرد: اين كه انسان از نظر شخصيتى به درجه اى نايل شودكه با وجود گذشت ۸۰۰ سال از مرگ وى همچنان مورد اقبال و نظر مردم جهان قرار گيرد، لطفى الهى و جاودان است.
به گفته وى، معرفت در وجود انسان وى را از ديگر موجودات كره خاكى مجزا مى كند و در صورت پرداخت انسان به خود از بعد معنوى، به درجه اى مى رسد كه ۸۰۰ سال بعد از وفات نيز مورد تجليل و تكريم قرار گيرد.
***
گفتنى است شهر تبريز طى همايش ۲ روزه شمس و مولانا، ميزبان ميهمانانى از كشورهاى آمريكا، اروپا، آفريقا، آسياى ميانه و حتى شرق دور است.
طبق اعلام مسئولان كنگره تبريز، گرچه ۴۰ مقاله داخلى در دبيرخانه تبريز مورد پذيرش واقع شده اما تنها ۱۰ مقاله برگزيده ارائه خواهد شد.
بر اين اساس با توجه به محدوديت زمان و مكان براى ارائه مقالات در اين كنگره زمان بيشترى براى ارائه مقالات خارجى اختصاص داده شده بطورى كه بيش از ۲۰ مقاله علمى خارجى در اين همايش ارائه خواهد شد.

كرمان ـ خبرنگار«ايران»: كارخانه بزرگ اسيدسولفوريك و طرح هيدرومتالورژى در مجتمع مس سرچشمه استان كرمان به بهره بردارى رسيد.
مدير عامل شركت صنايع مس ايران در مراسم گشايش كارخانه اسيد سولفوريك و طرح هيدرومتالورژى در مجتمع مس سرچشمه گفت: اعتقاد داريم كه صنعت مس يك صنعت بين المللى است كه بنگاه هاى متولى اين صنعت بايد رفتار بين المللى داشته باشند .
مهندس پورمند اولويت اين شركت را افزايش توليد عنوان كرد و اظهار داشت: شركت ملى صنايع مس ايران در ۱۰ سال آينده بايد جزو بزرگترين توليد كنندگان مس در جهان باشد كه با توليد سالانه ۴۴۰ هزار تن مس مى توان به اين موقعيت دست يافت. وى با تأكيد مجدد بر بين المللى شدن صنعت مس گفت: مقدمات حضور شركت ملى صنايع مس ايران در بورس مالزى فراهم شده است . مدير مجتمع مس سرچشمه نيز گفت: با توليد بيش از ۲۰۰ هزار تن مس كاتدى در اين مجتمع در يكى از دوران درخشان صنعت مس كشور قرار داريم .
مهندس محمد حسين كرمى افزود: سال گذشته شركت ملى صنايع مس ايران به عنوان نخستين شركت اصل ۴۴ قانون اساسى وارد بورس شده و بزرگترين سرمايه اين شركت نيروهاى كارآمدى هستند كه امكان دستيابى به اهداف را فراهم ساختند.مهندس محمدرضا شريفى مجرى طرح كارخانه اسيد سولفوريك مجتمع مس سرچشمه گفت: با توجه به نوع سنگ معدن در مجتمع مس سرچشمه، استخراج بيشتر به روش پيرو متالورژى انجام مى شود كه در اين فرآيند توليد گاز SO2 در كارخانه ذوب اجتناب ناپذير است و پس از بررسى هاى انجام شده براى جلوگيرى از انتشار گازهاى آلاينده صنعتى در منطقه ساخت كارخانه جذب كننده گاز SO2 خروجى كارخانه ذوب مجتمع مس سرچشمه در دستور كار قرار گرفت . وى در ادامه با اشاره به اين كه با ايجاد اين كارخانه غلظت گازهاى SO2 و SO3 مطابق استاندارهاى زيست محيطى كاهش چشمگيرى خواهد يافت اظهار داشت: سالانه ۱۰۰ هزار تن اسيد سولفوريك با غلظت ۹۳ درصد كه تا ۳۰۰ هزار تن نيز در سال قابل افزايش است توليد خواهد شد .
شريفى همچنين گفت: اين طرح ۲۲ ميليون دلار هزينه ارزى و ۴۶۰ ميليارد ريال هزينه ريالى در برداشت. به گفته او تجهيزات كارخانه اسيد سولفوريك از حساسيت بالايى برخوردارند و به همين دليل سعى شده است تجهيزات اصلى از بهترين سازندگان جهان تأمين شود .
گفتنى است اين كارخانه كه در زمينى به مساحت ۲۵ هزار مترمربع نصب شده است از ۴ واحد تميزسازى و غبارزدايى، خشك كردن و تبديل و جذب، بارگيرى اسيد محصول و ذخيره سازى و واحد تأمين سرويس هاى جانبى تشكيل شده است.
همچنين مجرى طرح هيدرومتالورژى درباره اين طرح گفت: يكى از نگرانى هاى فعلى درباره آينده كارخانه موجود در مجتمع مس سرچشمه، كاهش تدريجى ذخاير كانسنگ مس اكسيدى در معدن است . مهندس شيدايى افزود: بخش زيادى از ذخاير مس متشكل از انواع كانسنگ هاى سولفيدى است كه امكان انحلال كامل كانى هاى مس موجود در آنها به كمك اسيد سولفوريك وجود ندارد بنابراين يافتن راه حلى براى به كارگيرى حجم عظيم كانسنگ هاى سولفيدى با روش ليچينگ در سر لوحه امور پژوهشى كشورهاى صاحب اين صنعت قرار داشته است .
وى افزود: يكى از راهكارهاى پيشنهاد شده در اين زمينه كمك گرفتن از عملكرد عوامل بيولوژيكى بويژه باكترى هاى مختلف است و مشخص شده است كه تكنولوژى ليچينگ با عوامل بيولوژيكى يا به اختصار بيوليچينگ خصوصاً درباره كانسنگ هاى سولفيدى كم عيار اقتصادى تر است . او در اين مورد توضيح داد: بيوليچينگ به معناى استفاده از قابليت ميكرو ارگانيسم ها همراه با دمش هوا در عمليات انحلال سولفيدى فلزى به منظور بازيابى و توليد فلزات است.
شيدايى همچنين گفت: براى توليد مس از كانسنگ هاى اكسيدى و سولفيدى از روش هيدرومتالورژى بويژه هيپ ليچينگ و ليچينگ حوضچه اى و يا باكترى ليچينگ استفاده مى شود كه مس موجود در محلول حاصل به كمك روش استخراج با حلال جدا شده و از سوى روش
الكترو وينينگ تبديل به مس خالص خواهد شد .
گفتنى است در فاز اولى صنعتى اين طرح ۱۲ هزار تن مس كاتد در سال توليد خواهد شد. هزينه پيش بينى شده براى اين طرح در فاز شبه صنعتى ۶۲ ميليارد ريال به اضافه ۲‎/۵ ميليون دلار بوده است.
* رشد استخراج از معادن استان كرمان
با يك رشد ۳‎/۵ درصدى، ميزان استخراج از معادن استان كرمان در امسال به ۲۱‎/۵ ميليون تن مواد معدنى رسيده است.
رئيس سازمان صنايع و معادن استان كرمان با بيان اين مطلب افزود: استخراج مواد معدنى از ۱۵۵ معدن فعال اين استان صورت گرفته است. اين درحالى است كه ۲۰۲ معدن در استان كرمان پروانه استخراج دارند كه به علت نداشتن بازار فروش محصول و ضعف بنيه مالى ۴۷ معدن در حال حاضر فعاليت ندارند. به گفته محمد عابدى نژاد، ميزان صدور پروانه اكتشاف در استان كرمان در نيمه نخست امسال در مقايسه با مدت مشابه سال قبل ۳۰‎/۴ درصد رشد داشته است .
گفتنى است ميزان ذخاير قطعى معادن استان كرمان ۳‎/۸ ميليارد تن است .
در اين حال رئيس انجمن مديريت راهبردى استان كرمان مهم ترين مزيت اقتصادى استان كرمان را وجود معادن غنى دانست و تصريح كرد: البته داشتن منابع فيزيكى صرف مزيت اصلى نيست بلكه چگونگى استفاه از اين نعمت خدادادى و آوردن آن در چرخه توليد و ارزش افزوده مهم است كه مى تواند كشور و استان كرمان را به سمت توسعه پايدار ببرد .
دكتر مهدى ايرانمنش افزود: در چند سال اخير تكيه بر استخراج معادن و صادرات آن يعنى مواد خام بوده است و سياست كلى بخش معدن بايد ايجاد زنجيره ارزش در مواد معدنى باشد.

اهواز - خبرنگار«ايران»: مديركل سازمان بازرسى خوزستان از كاهش تخلفات ادارى در ۶ ماهه نخست امسال خبر داد.
آقاجرى ضمن بيان اين مطلب، افزود: با توجه به بازرسى هاى انجام شده در اداره ها و سازمان هاى استان در سال ۸۵ و تذكرات داده شده به آنها، كاهش تخلفات ادارى را در سال ۸۶ شاهد بوديم. وى با بيان اين كه وظيفه سازمان بازرسى، نظارت بر حسن اجراى قوانين است، گفت: با توجه به بازرسى هاى انجام شده، مشخص شد كه عملكرد برخى اداره ها براساس قانون موضوعه كشور نيست، به علت آن كه در مسير ادارى خود داراى مشكلاتى هستند و اين مشكلات متوجه شخص خاصى در اين اداره ها نيست، بنابراين با پيشنهاد كارشناسان سازمان سعى شده كه محيط اين اداره ها اصلاح شود.

] مجيد نعمت اللهى]

حاشيه نشينى در اطراف شهر كرمان از مسائلى است كه سال هاست مديريت شهر كرمان را به خود مشغول كرده است كه البته دلايلى نظير خشكسالى و زلزله بيشتر به اين مسأله دامن زده است.
در اين مورد، كارشناسان مختلف ديدگاه ها و راه حل هاى متفاوتى را بنا به تخصص خود، ارائه داده اند كه با اجراى آنها مى توان حجم بيشترى از حاشيه نشينان كرمان را به زندگى اصلى و استاندارد رساند.
دكتر عباس مسعودى استاد معمارى و شهرسازى و عضو هيأت علمى دانشگاه كرمان در اين مورد مى گويد: در مسائل مربوط به شهرسازى، مانند ساخت و سازهاى غيررسمى خارج از محدوده، ارائه راه حل هاى مناسب و عملى نياز به تخصص هاى مختلفى در زمينه اقتصادى، فرهنگى، اجتماعى و شهر سازى دارد.
حاشيه نشينى و اسكان غيررسمى از مسائل مبتلابه جهان است و بسته به شرايط خاص هر كشور و يا منطقه اى، ويژگى هاى خاص خود را دارد و به تبع آن، راه حل هاى يكسانى را نيز نمى توان براى اين پديده ها برشمرد. در اين زمينه، بايد خاطر نشان كرد كه اين مشكلات در ديگر كشورهاى در حال توسعه، در مقايسه با ايران، شديدتر است.
مسعودى با اشاره به اين كه در اين خصوص بهتر است از يك نظريه شهر سازى يعنى « حد شهر» نام برده شود، مى گويد:« بر اساس اين نظريه، «حد شهر» به مجموعه شرايط اقليمى، اقتصادى، اجتماعى، فرهنگى و... بستگى داشته و فرا رفتن از اين حد، ممكن است منجر به تبعات نامطلوبى شود. دراين نظريه صرف وجود منابع آب و يا امكانات فنى و زير ساخت ها نمى تواند توجيه كننده عدم وجود حد براى شهر و توسعه نامحدود آن باشد. مسعودى همچنين با اشاره به اينكه در قديم شهرها داراى حصار و دروازه بوده و به اين ترتيب حد آنها مشخص مى شد عنوان مى كند: «بر همين اساس در دنياى امروز نيز حد شهر طبق ضوابطى خاص تعريف مى شود كه با رعايت آنها مى توان از نابسامانى هاى شهرى جلوگيرى كرد.»
وى درباره اين ضوابط مى گويد: «محدوده خدماتى شهر محدوده اى است كه شهردارى و ساير نهادهاى مرتبط به ارائه خدمات شهرى در آن مى پردازند و تراكم نيز به معناى تعداد افرادى است كه در واحد سطح شهر زندگى مى كنندكه براى شناخت مسائل مرتبط به برنامه ريزى شهرى، ۲ مقوله يادشده (تراكم و محدوده) بيشتر مد نظر قرار مى گيرند.»
«برنامه هاى عمرانى مربوط به شهر ها معمولاً براى يك دوره زمانى چند ساله در نظر گرفته مى شود كه دربرگيرنده محدوده تعريف شده براى شهر است و بايد جمعيت مشخصى را در خود جاى دهد. افزايش سطح شهر هم نسبت به محدوده پيش بينى شده باعث مى شود كه محاسبات و پيش فرض هاى انجام شده در رابطه با شهر تحقق نيابد.
اين استاد دانشگاه مى افزايد: در طرح جامع، محدوده اى براى شهر و براى جمعيتى كه فرض مى شود بايد در اين محدوده سكنى گزينند، در نظر گرفته و برنامه ريزى مى شود. حال اگر سطح و يا جمعيت پيش بينى شده براى شهر با برنامه انطباق نداشته باشد، ممكن است برنامه تحقق نيابد و با شكست مواجه شود.
در مورد شهر كرمان، اصولاً مشكل اصلى تراكم بسياركم آن نسبت به وضع پيش بينى شده در طرح جامع است، يعنى در همين سطح موجود، در حدود ۳ برابر جمعيت كنونى مى تواند به جمعيت شهر افزوده شود. به همين دليل، حتى در شرايط فعلى نيز تراكم شهر بسيار كم و يا به عبارت ديگر نسبت جمعيت به سطح بسيار كم است. حال اگر به سطح شهر افزوده شود، اين امر به منزله كاهش هر چه بيشتر امكان خدمات رسانى و تأمين زيرساخت هاى اوليه مورد نياز شهر كرمان خواهد بود و به نظر مى رسد افزايش محدوده خدماتى به صورت مقطعى و موردى، پاك كردن صورت مسأله خواهد بود و عدم تثبيت محدوده و گسترش آن، باعث مى شود كه مديريت شهرى با دور تسلسل مواجه شده، همواره تقاضا براى افزايش اين محدوده وجود داشته باشد.
وى در مورد وضعيت شهرك هاى خارج از محدوده قانونى مى گويد: كودكانى كه به آب آشـــــاميدنى سالم دسترسى ندارند، خانه هايى كه در برابر يك زلزله بسيار خفيف نيز نمى توانند مقاومت كنند و محيطى كه به ميزان بيشترى مساعد بروز نابهنجارى هاى اجتـــماعى است و ده ها مشكل مشابه، سهم ساكنان اين مناطق اســـــت.
اين در حالى است كه تنها دست اندركاران معاملات غيرقانونى زمين، برنده نهايى اين بازى خواهند بود. از سويى، نابودى اراضى كشاورزى و باغات نيز از ديگر نتايج توسعه كنترل نشده محدوده شهر خواهد بود.
اين عضو هيأت علمى دانشگاه با اشاره به اين كه بخشى از مشكلات مربوط به حاشيه نشينى به مهاجرت هاى كنترل نشده برمى گردد، عنوان مى كند: «اين مسأله اى است كه در مقياس جهانى نيز راه حل عملى براى آن پيدا نشده ولى به نظر مى رسد مى توان به برنامه ريزى منطقه اى به عنوان راه حل درازمدت كه ممكن است تنها بخشى از اين مشكل را مرتفع كند، اشاره كرد. همچنين بايد خاطر نشان كرد كه راه حل هاى دستورى نمى توانند اين مشكل را به شكلى بنيادى حل كنند چنان كه براى مثال مى توان به سالهاى آغاز دهه ۶۰ اشاره كرد كه در اين سال ها براى مقابله با مهاجرت بى رويه به تهران، براى خريد ملك داشتن دفترچه بسيج اقتصادى شهر تهران الزامى بود.
دكتر مسعودى معتقد است: در كوتاه مدت يكى از راه حل هاى مناسب مى تواند افزايش تراكم در داخل محدوده شهرى باشد، خصوصاً در شهرى مانند كرمان كه در ميان شهرهاى بزرگ كشور از تراكم پائينى برخوردار است. همچنين مجدداً بايد به مقوله «حد شهر» اشاره شود كه حتى اگر زمانى تراكم انسانى مورد نظر در محدوده تعيين شده شهر تأمين شود، راه حل مناسب نه گسترش محدوده، بلكه مانند ديگر كشورهاى توسعه يافته و برخى نقاط ايران، ايجاد شهرك هاى اقمارى است.»
اما يك استاد جامعه شناسى دانشگاه شهيد باهنر كرمان از ديد ديگرى به اين مسأله مى پردازد: «در حالى كه از سال ۱۳۴۵ تاكنون وسعت شهر كرمان ۳۰برابر شده است، گسترش چندين برابرى ارتفاع شهر نيز در ۲۰ سال آينده پديده اى دور از ذهن نيست و با وجود همه عوامل محدودكننده از جمله آب شرب، قابل تحقق است.
دكتر سيامك زندرضوى حضور ساكنان مناطق خارج از محدوده قانونى شهر را فرصت هايى براى آزمون الگوهاى تازه اى از توسعه انسان محور و شهروندمدار مى داند.
وى بر پايه يك مطالعه مقدماتى در شهرك «پدر»، به عنوان يك شهرك غيرقانونى حاشيه شهر كرمان، به ظرفيت هاى مطلوب انسانى با توجه به جمعيت جوان آن محدوده اشاره مى كند و مى گويد: در اين مناطق، زنان حضور جدى و مؤثرى در زندگى دارند و شبكه اى از روابط خويشاوندى و همسايگى وجود دارد كه به لحاظ سرمايه اجتماعى در وضعيت قابل قبولى است و بر خلاف نظر برخى كه نگاهى از سر مشكل به اين مناطق دارند و به نوعى آنها را مستمند و نيازمند ارفاق و كمك مى دانند، معتقدم كه آنها مى توانند به توسعه استان كرمان كمك كنند.
اين جامعه شناس با طرح اين سؤال كه چه الگوهايى براى كمك به مردم مناطقى مانند شهرك «پدر» براى بهبود شرايط اجتماعى و زيست آنها وجود دارد، مى گويد: استاندارى كرمان طبق آنچه كه بيان كرده است امسال براى بهبود وضعيت اشتغال، ۱۶۰۰ ميليارد تومان بودجه در اختيار دارد كه اگر
۵ ميليارد تومان آن را در اختيار دانشگاه شهيد باهنر كرمان بگذارد، مى توان با يك طرح آموزشى، پژوهشى، اطلاع رسانى و سرمايه گذارى، اقتصاددانان، جامعه شناسان و معماران وشهرسازان را گردهم آورد تا يك مركز اجتماع محله اى در محدوده شهرك پدر تشكيل دهند و تا آن جايى كه ممكن است با حضور مؤثر شهروندان ساكن آن محدوده، الگوهاى اجتماعى، اقتصادى و الگوى ساخت مسكن را بهبود بخشند.
زند رضوى در همين مورد مى افزايد: با توجه به تجربيات، مى توان صندوق هاى خرده وام دهى تشكيل داد تا ساكنان مناطق مذكور پس از آموزش، طرح هاى خود را ارائه دهند و قاعدتاً آنها طرح هايى را ارائه مى دهند كه بر اساس تجربه و توانشان باشد و با هدايت تخصصى مى توانند موفق باشند.
وى به تجربه جالب توجهى در همين زمينه اشاره مى كندكه بعد از زلزله دى ماه ۸۲ در پشترود بم اجرا شد. اين طرح با ۱۷ زن خانه دار شروع شد كه اكنون به ۳۰۰نفر رسيده است. آنها در مركز اجتماع محله اى گرد هم مى آيند و تجربيات خود را ردوبدل مى كنند و آموزش هاى مورد نيازشان را برنامه ريزى كرده، پيگير آنها مى شوند.
اين عضو هيأت علمى دانشگاه تصريح مى كند: رفتن به سمت برنامه اى مشاركتى براى بهبود وضعيت زندگى شهروندان ساكن الگويى است از توسعه اى كه در وهله اول حرمت انسان و زندگى سالم كودكان را پاس مى دارد و بعد كاهش اعتياد گسترده را مدنظر دارد. در حالى كه رها كردن اين شهرك ها در وضعيت فعلى به معنى پذيرش گسترش فقر و اعتيادى است كه از سر عدم اميد به آينده پديد آمده است.»
زند رضوى همچنين اعتقاد دارد: درصورتى كه يكى از ۳ پايه تصميم گيرى دراين زمينه يعنى استاندارى، دانشگاه و شوراى شهر در مورد پذيرش اين راه حل قانع شوند، اين طرح به نتيجه مى رسد و البته فرايند درگير كردن، اطمينان بخشيدن و به ميدان آوردن شهروندان خود امرى مستمر و آموزنده خواهد بود كه نياز به زمان دارد و هرگز به پايان نمى رسد.
در اين حال، معاون عمرانى استاندار كرمان با اشاره به تلاش هاى دولت براى حل مشكل شهرك هاى غيرقانونى حاشيه شهر مى گويد: ساكنان اين شهرك ها براى سكونت خود در خارج از محدوده شهر كرمان به صورت قانونمند عمل نكرده اند، اما مسئولان دولتى مانند آنها به صورت غيرقانونى عمل نخواهند كرد. جواد كمالى تصريح مى كند: دولت از راه هاى قانونى در حال پيگيرى مشكلات اين افراد است و تلاش ها در اين زمينه هم به ثمر خواهد نشست.
وى با اشاره به اين كه تلاش شده است اين شهرك هاى خارج از محدوده به وضعيت مطلوبى برسند مى گويد:با نظارت و بررسى دقيق علمى و كارشناسى و نيز با تعامل با مردم مى توان حاشيه نشينى را بسيار كمرنگ كرد تا ساكنان به وضعيت مطلوب ترى از زندگى در اين مناطق دست يابند.