گروه بين الملل ـ احسان تقدسى: محمد على جناح كه از او به عنوان پدر استقلال پاكستان نام برده مى شود آرزو داشت پاكستان كشورى باشد براى همه مسلمانان منطقه جنوب آسيا تا در آنجا بتوانند به دور از همه چالش ها و در فضاى آزاد مذهبى زيست كنند. پاكستان اما از بدو استقلال تاكنون همزاد و همراه بحران بوده است و مردم آن همچنان در آرزوى روزهايى بدون بحران هستند.
ترور بى نظير بوتو در روزهاى گذشته باعث شد تا بار ديگر همه نگاه ها معطوف به پاكستان و سازمان هاى عريض و طويل نظامى و سياسى آن شود. در اين چند روز چنان كه از گزارش رسانه هاى اين كشور پيداست بيش از همه اكنون سازمان اطلاعات ارتش پاكستان (ISI) با چالش روبه رو شده است. پاكستان نزديك به ۶ سازمان اطلاعاتى دارد كه مهم ترين آنها ISI است. ISI در سال ۱۹۴۸ ميلادى (يك سال پس از استقلال) توسط ژنرال انگليسى «كاتم» تأسيس شد.
با اين وجود كارشناسان معتقدند ISI از لحاظ ساختارى بيشتر شبيه سازمان هاى اطلاعاتى شوروى سابق است تا سرويس هاى امنيتى غرب. همانند اكثر سرويس هاى امنيتى دنيا ISI نيز در بدو تأسيس با نوعى سردرگمى در حيطه وظايف خود مواجه بود اما همزمان با رياست جمهورى ژنرال ايوب خان در دهه ۱۹۵۰ نقش ISI در زمينه هايى چون تأمين منافع ملى، مونيتورينگ احزاب اپوزيسيون و تحكيم نقش نظاميان در قدرت بسيار چشمگير بود. كنترل فعاليت ديپلمات هاى خارجى، فعالان سياسى، رسانه ها و ديپلمات هاى پاكستان در ساير كشورها از مهم ترين فعاليت هاى ISI تاكنون بوده است.
طيف منتقدان ISI معتقدند كه اين سازمان اطلاعاتى، دولتى در دولت است محافل غيررسمى تعداد كارمندان رسمى ISI (نظامى و غيرنظامى) را حدود ده هزار نفر تخمين زده اند كه در ۶ بخش پشتيبانى، اطلاعات داخلى، اطلاعات خارجى، بخش جامو و كشمير، عمليات مسلحانه و فنى مشغول به فعاليت هستند. مهمترين شكست ISI از بدو تأسيس تاكنون شكست در جنگ اطلاعاتى ـ نظامى ۱۹۶۵ كشمير بود. پس از آن بود كه ايوب خان كميته اى را به رياست ژنرال يحيى خان براى بررسى دلايل ناكامى اطلاعاتى در جنگ با هند مأمور كرد.
ISI تا اوايل دهه ۱۹۷۰ علاقه چندانى به دخالت در سياست داخلى پاكستان نشان نمى داد اما در اين سال ها ذوالفقار على بوتو رئيس جمهور وقت پاكستان (پدر بى نظير) به ISI اجازه داد در مسائل سياسى وارد شود.
حمله شوروى سابق به افغانستان سبب شد تا ISI نقشى ويژه در مواجهه سازمان هاى اطلاعاتى غرب و شوروى بيابد. ايالات متحده در آن سال ها پاكستان را خط مقدم جنگ با شوروى اعلام و از همين رو حمايت هاى فراوان لجستيك و مالى از اسلام آباد انجام داد. پاكستان نيز با استفاده از كمك هاى غرب حدود ۸۳۰۰۰ افغانى را در كمپ هاى درون افغانستان و پاكستان آموزش داد و راهى ميدان نبرد با شوروى كرد. پس از اعدام بوتو (پدر) و در رژيم ژنرال ضياءالحق، افسران تندرو و اكثراً پشتون ستون فقرات ISI را تشكيل مى دادند. طالبان نيز در چنين بسترى و با همكارى ژنرال نصيرالله بابر و حمايت جمعيت علماى اسلام پاكستان اعلام موجوديت كرد.
پس از حملات يازدهم سپتامبر و سپس حمله آمريكا به افغانستان، مشرف و ISI در دوراهى حمايت يا مقابله با طالبان قرار گرفتند كه در نهايت مشرف ترجيح داد در جنگ با تروريسم به رهبرى ايالات متحده مشاركت كند. ISI نيز على الظاهر اين گزينه را انتخاب كرد اما به باور برخى تحليلگران غربى طيف راديكال ISI به حمايت هاى خود از طالبان ادامه دادند. از همين رو پس از اصابت اولين موشك آمريكا به خاك افغانستان، مشرف بلافاصله رئيس وقت ISI را تغيير داد و ژنرال حسن الحق را جانشين وى كرد. حسن الحق نيز فوراً اقدام به پاكسازى طيف گسترده اى از تندروهاى حاضر در ISI كرد.
حضور ژنرال حميد گل در رأس ISI را بايد اوج دوران قدرت اين سازمان امنيتى دانست. دخالت در جريان انتخابات ۱۹۹۰ از مهمترين اقدامات ISI در زمان حميد گل است. اقدامى كه گل از آن نه به دخالت، بلكه به مونيتورينگ انتخابات ياد مى كند. حميد گل البته در اظهارنظرى ISI را نمايه سياسى ارتش پاكستان عنوان كرده است.
به هر حال ماجراى ترور بوتو اكنون، نهادهاى امنيتى پاكستان را با شرايط دشوارى روبه رو كرده است به نحوى كه گويى بدون حضور آنها گره بحران گشوده نخواهد شد.

گروه بين الملل ـ هوگو چاوز رئيس جمهورى ونزوئلا اعلام كرد: آن دسته از مخالفانى كه در توطئه كودتاى پنج سال پيش عليه وى مشاركت داشتند عفو خواهند شد.
به گزارش خبرگزارى رويترز، «چاوز» در يك اقدام آشتى جويانه پس از شكست در همه پرسى ماه گذشته، اعلام كرد كه همين روزها قانونى را به اطلاع عموم مى رساند كه حاكى است دولت رقباى سياسى خود را مورد آزار و اذيت قرار نخواهد داد. وى كه در يك برنامه تلويزيونى سخن مى گفت، افزود: «ما خواستار صلح و انجام مباحثات داغ ايدئولوژيك و سياسى اما در فضايى آرام و مسالمت آميز هستيم.»
براساس اين گزارش، هنوز معلوم نيست كه چند نفر مشمول قانون عفو رياست جمهورى قرار مى گيرند.
يك گروه از افسران ارتش و صاحبان كسب وكار ونزوئلا در سال ۲۰۰۲ با ترتيب دادن كودتايى، درصدد وادار كردن چاوز به كناره گيرى از قدرت برآمدند اما وى با تكيه بر حمايت مردمى توانست تنها پس از چند روز قدرت را بارديگر به دست گيرد.
چاوز، آمريكا را به حمايت از اين كودتاگران متهم كرده بود.

گروه بين الملل ـ حدود ۴۰ خانواده عربستانى از سازمان صليب سرخ جهانى و مسئولان سعودى خواستند زمينه بازگرداندن فرزندانشان از عراق را فراهم كنند.
براساس گزارش منابع رسمى عراق ، در حال حاضر سعودى ها بيشترين حضور را در تركيب شورشيان مسلح سلفى در عراق به خود اختصاص مى دهند.
روزنامه «عكاظ» به نقل از معاون جمعيت حقوق بشر عربستان نوشت: تعدادى از اتباع سعودى در زندان هاى دولتى عراق به سر مى برند، شمار ديگرى توسط نيروهاى آمريكايى بازداشت و هم اينك در اختيار آنها هستند و گروه ديگرى نيز در مناطق كردنشين عراق دوران محكوميت خود را طى مى كنند. تيرماه امسال «موفق الربيعى» دبير شوراى عالى امنيت عراق در ديدارى از عربستان سعودى از محاكمه ۱۶۰ تبعه سعودى در عراق خبر داد. الربيعى همچنين اعلام كرده بود در جريان حوادث خونين اين كشور صدها تبعه سعودى كشته يا زخمى شده اند. به دنبال اين مسأله «شيخ عبدالعزيز بن عبدالله بن محمد آل شيخ» مفتى كل عربستان با انتشار بيانيه اى جوانان اين كشور را از شركت در درگيرى هاى عراق برحذر داشت.
دولت عربستان با هدف جلوگيرى از تردد گروه هاى تروريستى در مرز مشترك خود با عراق احداث ديوارى به طول ۹۰۰ كيلومتر را در دستور كار خود قرار داده است.
* واكنش سران عشاير عراقى به بن لادن
شيوخ عشاير و رهبران شوراهاى بيدارى در عراق در واكنش به تهديدهاى اخير اسامه بن لادن رهبر القاعده، بر عزم خود براى ادامه مبارزه با اعضاى اين شبكه تا زمان بيرون راندن آنها از عراق تأكيد كردند. اسامه بن لادن چند روز پيش در يك نوار صوتى ضمن هشدار به سنى هاى عراقى كه با القاعده مبارزه مى كنند، آنها را به خيانت متهم كرد.

احمد ابوالغيظ وزير امور خارجه مصر با ارسال پيامى هشدارآميز به اسرائيل تأكيد كرد كشورش توان اين را دارد كه از طريق راه هاى ديپلماتيك اقداماتى را عليه تل آويو كه سعى در تيره كردن مناسبات واشنگتن ـ قاهره دارد، به كار بگيرد. وزير خارجه مصر در گفت وگو با شبكه خبرى «رويترز» با هشدار به رژيم صهيونيستى گفت: مصر بازوان با نفوذ و توانمندى در بسيارى از زمينه ها دارد. وى در ادامه افزود: اين زمينه ها شامل اقدامات ديپلماتيك و سياسى خواهد بود كه قادر است خسارت هاى زيادى را وارد سازد.
تيرگى مناسبات قاهره و تل آويو در ماه گذشته وقتى به اوج خود رسيد كه تل آويو علاوه بر متوقف ساختن كمك ۱۰۰ ميليون دلارى آمريكا به مصر با ارسال نوارى ويدئويى به واشنگتن، ادعا كرد نيروهاى مصرى در قاچاق سلاح به نيروهاى حماس كمك كرده اند.

گروه بين الملل ـ با اوج گرفتن درگيرى و كشمكش خونين در كنيا كه به دنبال اعتراض گروه هاى مخالف به نتيجه انتخابات آن شروع شد اتحاديه آفريقا از ادامه اين بحران ابراز نگرانى كرد. «آلفا عمر كناره» رئيس كميسيون اتحاديه آفريقا گفت: اين اتحاديه به شدت از افزايش درگيرى هاى انتخاباتى كنيا كه پس از اعلام نتايج انتخابات شدت گرفته، نگران است. كناره همچنين بادعوت از احزاب درگير، به گفت وگو و مذاكره براى پايان دادن به درگيرى هايى كه تاكنون جان بيش از ۱۰۰ نفر را گرفته است، براى همكارى با آنان در زمينه بازگرداندن آرامش به كنيا، اعلام آمادگى كرد. از سوى ديگر اتحاديه اروپا نيز با اعلام اين كه انتخابات كنيا فاقد معيارهاى بين المللى تعريف شده براى يك انتخابات دموكراتيك بود، خواستار بررسى و رسيدگى مستقل به نتايج انتخابات اين كشور شد.

آصف على زردارى همسر نخست وزير اسبق پاكستان با تشبيه ترور بوتو به ترور«جان اف كندى» رئيس جمهور اسبق آمريكا، اعلام كرد كه برخلاف خبرهاى منتشر شده از سوى دولت پاكستان، القاعده در ترور بى نظير بوتو نقشى نداشته است. زردارى درباره پسرش بلاوال بوتو زردارى، اظهار داشت: وى را براى رهبرى حزب مردم آماده مى كنيم.

گروه بين الملل ـ فؤاد سنيوره نخست وزير لبنان كه بيش از يك سال است با اعتراض هاى مردمى احزاب و فعالان سياسى عليه دولتش روبه روست براى نخستين بار اعلام كرد كه بزودى قدرت را به رئيس جمهورى جديد و مجلس واگذار خواهد كرد.
سنيوره در پيام خود به مناسبت سال نو ميلادى ابراز اميدوارى كرد سال جديد سال بازگشت ثبات، رشد و نظم در نهادهاى دموكراتيك لبنان و برگزارى فورى انتخابات رياست جمهورى باشد. لبنانى ها، سال نو ميلادى را در حالى آغاز مى كنند كه بحران سياسى اين كشور و اختلاف ميان دو گروه طرفدار و مخالف دولت به نقطه اوج رسيده و پس از ۱۲ بار تعويق انتخابات پارلمانى براى تعيين رئيس جمهور هنوز راه حلى براى برون رفت از اين بحران يافت نشده است. ديروز نيز «محمود قماطى» عضو شوراى سياسى حزب الله بر مخالفت اين جنبش با دخالت آمريكا در لبنان كه به نفع گروهى بر ضد گروه ديگر فعاليت مى كند، تأكيد كرد.
از سوى ديگر مقام هاى قاهره ديروز از طرح مشترك قاهره و رياض براى پايان دادن به بحران لبنان و فلسطين در نشست آينده وزيران امور خارجه كشورهاى عضو اتحاديه عرب خبر دادند.

گروه بين الملل ـ بنفشه غلامى: اسلوونى، كشور كوچكى كه زمانى متعلق به خاك يوگسلاوى بود و تنها ۱۷ سال از بهار استقلال آن مى گذرد، از صبح ديروز رياست دوره اى اتحاديه اروپا را به دست گرفت. اهميت تحويل رياست اتحاديه اروپا به اسلوونى در اين است كه اين اولين كشور شرق اروپا است كه رياست اتحاديه اروپا براى ۶ ماه به آن سپرده مى شود. رياست هاى دوره اى سال ۲۰۰۷ اروپا ميان آلمان و پرتغال تقسيم شد.
اگرچه اسلوونى در صحنه بين الملل كشور مؤثرى به حساب نمى آيد، اما همان طور كه ديپلمات ارشد اروپا برتى آهرن گفته بود، كشورها نگاهى بى طرفانه تر دارند و به اين لحاظ مى توانند علاقه مندى هاى اتحاديه اروپا را بيشتر دنبال كنند. از همين منظر نيز هست كه اسلوونى برنامه هاى كارى خود در طول ۶ ماه رياست اتحاديه اروپا را در چهار بخش ترتيب و وعده داده است كه همه آنها را به سرانجام خواهد رساند.
۱- به سامان رساندن تنها منشور همگرايى اروپا
پس از اين كه در ۱۳ دسامبر ۲۰۰۷ اعضاى اتحاديه پيمان ليسبون را به امضا رساندند، همه آنها بر اين نكته واقف بودند كه بايد كشورهايى كه در سال ۲۰۰۸ رياست اتحاديه را به دست مى گيرند، تلاش كنند تا بتوانند اين پيمان را تا پيش از سال ۲۰۰۹ كه قرار است انتخابات پارلمانى اروپا برگزار شود، به تصويب قطعى همه برسانند تا مفاد آن شامل اين انتخابات نيز بشود. بنابراين اسلوونى مدعى است، قصد دارد اين برنامه را يكى از اولويت هاى كارى خود قرار دهد و بلافاصله پس از شروع سال ۲۰۰۸ بر اين مسأله اهتمام ورزد.
۲- جلوگيرى از تضعيف وزنه اروپايى در عصر جهانى شدن
در سال ۲۰۰۰ پروژه اى تحت عنوان استراتژى ليسبون در اتحاديه اروپا تصويب شد كه يك طرح ۱۰ ساله براى افزايش رقابت پذيرى در اتحاديه اروپا به شمار مى آمد. در اين طرح رشد اقتصادى، انعطاف پذيرى بازار كار و بودجه عمومى باثبات، اهداف اصلى هستند. اسلوونى در نظر دارد در طول مدت رياست خود كه همزمان است با شروع دور سه ساله آخر اين طرح، فرصت هاى بيشترى را به اين منظور فراهم سازد. به اين منظور اسلوونى تلاش خواهد كرد دانش اجتماعى را در مورد اين مسأله بالا برده و موقعيتى براى خلق فضايى تجارى فراهم كند.
۳- رودررويى با چالش هاى زيست محيطى و انرژى
يكى از مسائلى كه مارس ۲۰۰۷ در شوراى اروپا مطرح شد، مسأله تغييرات جوى و انرژى بود. اسلوونى سعى خواهد كرد نقش رهبرى خود را در اين زمينه ايفا كرده و توان خود را به نمايش بگذارد. بالاترين كارى كه اسلوونى خواهد توانست در اين زمينه انجام دهد، برپايى نشست هايى است كه به مذاكره و بررسى راه هاى استفاده از تكنولوژى برتر و انرژى غير مضر بپردازد.
۴- زخم بالكان و امر بغرنج توسعه اتحاديه اروپا
دو مسأله اى كه در دوره هاى چند سال گذشته رياست اتحاديه اروپا به سرانجام نرسيدند و اكنون بايد ديد اسلوونى چه كارى در قبال آنها صورت خواهد داد، مسأله پيوستن تركيه به اتحاديه اروپا و استقلال كوزوو است. در بين اين دو مسأله، انتظار مى رود اسلوونى در مورد مناقشه كوزوو و حل آن توان بيشترى داشته باشد، زيرا اسلوونى همچون صربستان و كوزوو زمانى بخشى از خاك يوگسلاوى بوده است و بنابراين مشاركت هاى فرهنگى بسيارى با آنها دارد و مى تواند نقش ميانجى را در بين آنها بخوبى ايفا كند.
در بين دو طرف مناقشه، صربستان كه پيشتر اسلوونى را به عنوان متحد در كنار خود مى ديد، اميدوارى بيشترى دارد تا با پشتگرمى اسلوونى به نتيجه دلخواه دست يابد. اسلوونى بخوبى آگاه است كه امنيت و آرامش كل اتحاديه اروپا در گرو امنيت و آرامش غرب بالكان است كه اتفاقاً دو مناقشه مهم اروپا يعنى مناقشه كوزوو و صربستان و همچنين مقدونيه و يونان در آن جارى است. بنابراين بايد گفت آينده كوزوو در گرو اين ۶ ماه رياست دوره اى اسلوونى بر اتحاديه اروپا خواهد بود. اين كه اسلوونى بايد در طول چند ماه آينده اين مناقشه را حل كند، زمانى بيشتر ضرورت خود را نشان مى دهد كه بدانيم كوزوو اخيراً تهديد كرده است كه بدون توجه به روند مذاكرات و خواسته هاى جهانى، استقلال خود را اعلام خواهد كرد. اين مذاكرات كه در ماه هاى اخير شدت و شتاب بيشترى داشت، به جايى نرسيد و در نهايت نيز منجر به تهديد كوزوو به استقلال يك جانبه شد و اكنون اسلوونى احساس مى كند در راستاى وظايف خود در چارچوب رياست اتحاديه اروپا بايد نقش بارزى در مورد آن ايفا كند.